Radar

toggle menu

Lenen om te sparen? Calculeer je niet arm!

Een derde van de studenten leent geld om te sparen. Dat is een riskante strategie.

36 procent van de van de HBO- en universitaire studenten leent bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), blijkt uit het laatste Studentenonderzoek van het Nibud. Nu zou je denken dat ze dat doen om hun studie van te betalen. Toch is die veronderstelling in een derde van de gevallen onjuist.

Maar liefst 33 procent van de studenten die van de DUO lenen, doen dat namelijk om dat geld op een spaarrekening te zetten. Met dat reservepotje willen ze later bijvoorbeeld een eigen huis aanbetalen.

Lenen bij DUO is praktisch gratis

Een van de oorzaken is de belachelijk lage rente die studenten momenteel over hun studielening betalen. Die rente is 0,12 procent. Anders gezegd: de DUO-lening is praktisch gratis.

De overheid controleert niet waaraan je het geleende geld besteedt. En dus denkt een flinke groep studenten slim te zijn: ze lenen tegen 0,12 procent van de overheid, maar zetten dat geld op een spaarrekening tegen, zeg, 1,3 procent.

Een hoge psychologische prijs

Bij een studieschuld van 15.000 euro verwachten ze zo jaarlijks 177 euro te verdienen. Voor dit bescheiden winstje betalen ze echter vaak een hoge psychologische prijs: ze verliezen grip op hun geld.

Het spaargeld voelt namelijk als een reserve, maar door de schuld sta je minimaal een zelfde bedrag in de min. En voor je het weet gaat het spaargeld op aan shoppen, genieten, een auto of een wereldreis.

Slapend rijk worden

Een student die leent om te sparen, noemen we een calculerende burger. Die term suggereert dat een mens heel precies kan berekenen wat het meeste voordeel of minste nadeel voor hem oplevert. Helaas blijken dit soort berekeningen vaak onverwacht nadelig uit te pakken.

Eind vorige eeuw bijvoorbeeld, toen de aandelenbeurzen stegen, becijferden veel mensen dat beleggen met geleend geld hun slapend rijk zou maken. Daar waren ze absoluut zeker van. Tot de beurzen vanaf 2000 almaar zakten…

En nog niet lang geleden becijferden heel veel mensen dat hypotheekschuld veel geld zou opleveren. Maar nog altijd staan een miljoen woningen ‘onder water’. En anno 2015 calculeren veel studenten dus dat een studielening een goede investering is. Want ja, de rente is een schijntje. En later ga je natuurlijk heel veel verdienen. Maar of dat uitkomt staat te bezien.

Jezelf rijk rekenen is simpeler dan echte winst boeken

De afgelopen jaren explodeerde de gemiddelde studieschuld van oud-studenten die beginnen met aflossen al van 10.000 naar bijna 15.000 euro. Na afschaffing van de basisbeurs verwacht het Centraal Plan Bureau (CPB) dat de studieschuld verder gaat stijgen tot 21.000 euro. Dat is een flink bedrag, maar de doorsnee leenstudent lijkt er niet mee te zitten.

Toch is je rijk rekenen veel simpeler dan echte winst boeken in de praktijk. In elk leven duiken namelijk onverwachte tegenvallers op. Je komt bijvoorbeeld na je (verkeerde) studie moeilijk aan de bak, je gaat minder verdienen dan gedacht, je gaat scheiden, wordt opgelicht, gaat failliet of je wilt een hypotheek afsluiten.

Dat laatste is moeilijker als je nog een fikse studieschuld hebt staan. Ook kan de rente stijgen of kunnen de regels rond studieschuld veranderen in je nadeel. In al die situaties is die studieschuld een extra blok aan je been

Leen alleen het hoognodige

Daarom geldt altijd: leen alleen het hoognodige voor je studie, ook als de rente een schijntje is. Want hoe minder schulden je hebt, des te beter je bestand bent tegen financiële tegenvallers, en hoe overzichtelijker je geldzaken zijn.

Dat werkt ook psychologisch door. Minder schuld en meer overzicht leiden tot meer keuzevrijheid, rust en geluk. Vandaar dat de Friezen zeggen: 'In lyk man is in ryk man'. Wie schuldenvrij is, is rijk.

Erica Verdegaal

Lees ook

Reacties

Op de Radar website moet je cookies accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant