toggle menu

Anonimiteit op internet: zegen of zorgpunt? (deel 1)

Anonimiteit op internet: zegen of zorgpunt? (deel 1)

Anonimiteit was een van de belangrijkste oorzaken van het snelle succes van het internet. Diezelfde anonimiteit brengt echter ook een aantal belangrijke nadelen met zich mee. Wereldwijd gaan daarom stemmen op om internetgebruikers te voorzien van een geverifieerde identiteit. In deze en volgende columns verken ik de achtergronden en de voors en tegens van dit idee.

Ga je binnenkort op vakantie? Misschien goed om dan eerst eens te checken of je kroost recentelijk nog nieuwe virtuele vriendjes en vriendinnetjes heeft gemaakt. Dat zou de vakantie namelijk wel eens een héél vervelend staartje kunnen bezorgen. Dat gebeurde althans nadat een 14-jarig meisje vorig jaar een nieuwe vriendin leerde kennen op Facebook. Na een vrolijke mailwisseling van enkele weken vertrokken het meisje en haar ouders voor twee weken naar Spanje. En uiteraard werd de nieuwe Facebook-vriendin via het sociale netwerk netjes op de hoogte gesteld.

Ongetwijfeld was de vakantie aan de Costa del Sol niet doorgegaan als de ware aard van het onschuldige Facebook-contact tot de familie was doorgedrongen. Achter het online profiel ging namelijk geen vrolijk vriendinnetje schuil, maar een bende Roemeense inbrekers. Direct na het vertrek van de familie drong de bende ongestoord het huis binnen. Daar haalden de inbrekers niet alleen het huis leeg,  maar gingen ze via de thuiscomputer ook nog eens uitgebreid shoppen op het internet. Bij diverse postorderbedrijven bestelden ze een vrachtwagenlading dure elektronica. Totale schade: tachtigduizend euro.

Social engineering

Bij diverse Nederlandse politiekorpsen zijn inmiddels verschillende soortgelijke aangiftes binnengekomen. Het gaat hier om een nieuwe vorm van het zogenaamde 'social engineering'. Dankzij research op het internet zijn criminelen hierbij in staat om de identiteit plus bijgaande sociale contacten, netwerken of gewoontes van hun doelwitten voor hun eigen gewin te manipuleren. Vaak maken ze hierbij misbruik  van typisch menselijke eigenschappen als nieuwsgierigheid, vertrouwen, hebzucht, angst en onwetendheid. Dankzij de enorme hoeveelheid informatie die mensen over zichzelf delen op het internet kunnen de criminelen alle kanten op.

Hoewel bijvoorbeeld Facebook en Twitter officieel van hun leden eisen dat zij hun werkelijke naam opgeven, is de controle op deze verplichting op zijn best lastig af te dwingen. En dus kan iedereen die daar zin in heeft een gebruikersaccount aanmaken onder een valse naam. Zo kan het bijvoorbeeld gebeuren dat de identiteit van beroemdheden op Twitter of Facebook wordt gekaapt om allerhande lompe uitspraken te doen. En ronduit vervelend wordt het als mensen jouw naam misbruiken om andere mensen te beledigen, zoals een studente van de Amsterdamse Vrije Universiteit onlangs merkte. Later in deze serie ga ik uitgebreid in op deze vorm van online trolling. 

Zorgwekkend

Echt zorgwekkend wordt het echter pas als criminelen de sociale media gaan misbruiken als dekmantel voor sinistere praktijken. Ultiem voorbeeld is de moord op de Australische tiener Nona Belomesoff. Op haar Facebook-profiel vertelde Belomesoff honderduit over haar liefde voor dieren, en haar wens om later met dieren te gaan werken. Op een gegeven moment kreeg de tiener een berichtje van ene Jason Greene, die volgens zijn Facebook-profiel in een dierenopvangcentrum in de Australische jungle werkte. Nona mocht in het centrum komen werken, en zou worden ingewijd tijdens een kampeeruitje in het dichtbeboste gebied.

'Jason' bleek echter het verzonnen alias van de twintigjarige Christopher Dannewig, de zijn nepprofiel op Facebook en verschillende andere sociale netwerksites misbruikte om jonge vrouwen naar hem toe te lokken en te verkrachten. Nona overleefde haar 'inwijding' niet. Haar lichaam werd enkele weken later in een meer aangetroffen. Dannewig werd uiteindelijk achterhaald via de sporen die hij onbewust op het internet had achtergelaten. 

Deel je mening!

Wat vind jij? Zouden leden van sociale media als Twitter en Facebook zich verplicht moeten identificeren, of weten deze netwerken nu juist al te veel van je? Deel hieronder je mening met de andere bezoekers van deze site!

Arnoud Groot

Ook interessant