toggle menu

De vier vormen van zuinigheid

De vier vormen van zuinigheid

Veel mensen hebben een weerzin tegen zuinigheid. Dat is niet altijd terecht. Er bestaan namelijk vier vormen van zuinigheid: twee foute en twee goede.

Afgelopen februari lag ons consumentenvertrouwen op minus 7. Dat klinkt als een ijskoude winterdag, maar blijkt eigenlijk heel normaal te zijn. De afgelopen twintig jaar lag het consumentenvertrouwen in februari namelijk gemiddeld nóg lager, en wel op minus 8. 

Rondkomen als nachtmerrie

De doorsnee consument is blijkbaar al decennialang in mineur. En geef hem of haar eens ongelijk. Voor bijna de helft van de Hollandse huishoudens is rondkomen een nachtmerrie, toont onderzoek van het Nibud. Het is in onze consumptiemaatschappij namelijk niet eenvoudig het geld in je zak te houden. Steeds slinksere verkooptechnieken maken meedogenloos korte metten met je koopkracht. Tenzij je heel sterk in je schoenen staat, en zuinig durft te zijn.

Vier soorten soberheid

Vooral zestig-minners hebben vaak een hekel aan zuinigheid. Of het herinnert ze aan de grauwe jaren na de Tweede Wereldoorlog, of men vindt het onzin, omdat welvaart heus niet kan dalen. Maar dat kan wel. Wie weet hoor je zelfs bij de miljoen huishoudens met een eigen huis die ‘onder water staan’. Of bij de 1,1 miljoen huishoudens met (kans op) problematische schulden.

Spaarzaamheid kan je uit de gevarenzone houden. Krijg je daar toch de kriebels van? Realiseer je dan dat er niet één, maar vier soorten soberheid bestaan. Twee daarvan zijn onaangenaam. De andere zijn twee prima, soms zelfs leuk.

#1: Gierigheid

De akeligste vorm van zuinigheid is gierigheid. Een gierigaard probeert, ongeacht vermogen en inkomen, altijd gratis weg te komen. Hij rijdt mee op jouw kosten, verlaat een etentje met vrienden net voordat de rekening komt, leent boeken, dvd’s en geld om ze in te pikken, legt visites af met lege handen, maar schuift wel ongezien dat derde taartje van de schaal. Ja, zo’n klaploper komt elke crisis door. Pas op dat het niet is op jouw kosten.

#2: Bestedingsangst

Een mildere vorm van spaarzaamheid is bestedingsangst. Deze levenshouding ontstaat door ofwel een lange periode van schaarste of doordat ouders een kind teveel leren te sparen, beknibbelen en oppotten. Zo’n aanpak houdt het kind vaak levenslang vast, al bezit hij honderd miljoen. Als dit leidt tot ruzies met een royalere partner, dan is het tijd jezelf wat bij te schaven.

#3: Consuminderen

Er zijn ook terechte redenen voor karigheid. Sommige mensen vinden shoppen leeg, overbodig, zonde van de tijd en slecht voor het milieu. Ze kopen liever één duur meubelstuk dat levenslang meegaat dan tien spotgoedkope wrakken uit China. Ze investeren liever in een bedrijf of een goed doel dan in spullen. Of ze kiezen voor minder werken en verdienen, in ruil voor meer tijd voor anderen en zichzelf. Deze mensen heten consuminderaars.

#4: Noodzaak

Tot slot is er een groeiende groep mensen die beknibbelt uit pure noodzaak. Men heeft een wurgende lening of hypotheek, of zit met een knellend budget na een echtscheiding, baanverlies of een fout financieel advies. Soberheid is dan vaak de enige redding, want een hoger inkomen zit er lang niet altijd in.

Bekijk dit soort spaarzaamheid nooit neerbuigend. Praat erover, maak een sport van het vinden van goedkope of gratis oplossingen, zoek lotgenoten, bied hulp of laat je helpen. Spaarzaamheid uit noodzaak is geen karaktermanco. Deze zuinigheid is zelfs nuttig voor de maatschappij, want het scheelt vervuiling en energie. Maar als je je toch een beetje geneert, benut dan het waterdichte excuus voor soberheid: Zeg dat je het doet voor het milieu.

Meer bespaartips

In eerdere columns gaf ik al de nodige bespaartips. Lees bijvoorbeeld eens: 

Erica Verdegaal

Meer over:

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant