toggle menu

'Doe maar niet dokter, want ik kan het niet betalen'

'Doe maar niet dokter, want ik kan het niet betalen'

In 2016 komt er weer een tientje bij: het eigen risico van de zorgverzekering is volgend jaar 385 euro. Raar, want de aanvankelijke ‘drempel’ is nu voor veel mensen een onoverkomelijke hindernis geworden.

Het begon met een redelijk bedrag: in 2008 kreeg de zorg met het eigen risico een ‘drempel’ van 150 euro. De bedoeling was mensen bewust te maken van de kosten van de zorg die ze gebruiken. Toen het werd ingevoerd, vond ik de basisgedachte goed: achteloos zorg ‘consumeren’ zou er niet meer bij zijn, en wie weet zou het helpen ons dure zorgstelsel niet uit z’n voegen te laten barsten. 

Inmiddels denk ik er heel anders over. 385 euro, dat is geen drempel meer, dat is een onoverkomelijke hindernis geworden om op een verstandige manier gebruik te maken van medische zorg. Mensen mijden zorg, wat uiteindelijk kan leiden tot ergere medische klachten – en dus hogere kosten voor ons allemaal.

Schrijnende voorbeelden

Maandag bracht TNS Nipo een onderzoek in opdracht van verzekeraar VGZ naar buiten: 18 procent van de Nederlanders heeft dit jaar zorg uitgesteld of gemeden. Bijna de helft van de mensen (47 procent) zegt dat ze die zorg mijden vanwege het eigen risico. Vooral de huisarts wordt niet bezocht. Nu valt die niet onder het eigen risico (de specialist wel), maar mensen weten dat vaak niet én gaan niet naar de huisarts omdat ze bang zijn voor vervolgkosten zoals voorgeschreven medicijnen of een foto in het ziekenhuis.

De signalen dat het hoge eigen risico tot het mijden van zorg leidt, zijn er al veel langer. De Consumentenbond had in 2014 een meldpunt ‘zorgmijden’ en daar kwamen mensen met schrijnende voorbeelden: mensen gaven aan medicijnen niet meer te gebruiken, een bezoek aan de specialist uit te stellen en soms kozen stellen ervoor om alleen maar een van de twee zorg te laten gebruiken – terwijl ze het eigenlijk allebei hard nodig hadden.

De patiëntenfederatie NPCF hield in 2013 een enquête: 14 procent van de patiënten zei toen af te hebben gezien van een behandeling omdat die onder het eigen risico viel.

Medicijnen niet opgehaald bij de apotheek

De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) trok ook al aan de bel. In 2014 bleek uit een onderzoek onder huisartsen dat bijna de helft van hen weleens heeft meegemaakt dat een patiënt een verwijzing naar het ziekenhuis naast zich neerlegt, vanwege de kosten.

Ook maakt 75 procent van de huisartsen mee dat ze hun patiënten labonderzoek adviseren, maar dat de patiënt zegt: ‘Doe maar niet dokter, ik kan het niet betalen’. Ook merkt driekwart van de huisartsen dat sommige patiënten hun medicijnen niet afhalen bij de apotheek.

De minister van Volksgezondheid reageerde op deze signalen door te wijzen op andere onderzoeken waaruit zou komen dat er helemaal geen zorg werd gemeden vanwege het geld. Probleempje: deze onderzoeken gingen helemaal niet over zorgmijden.

Ondertussen is er een nieuw onderzoek gaande, van de LHV en het ministerie voor VWS samen. Dat rapport zou eigenlijk in april naar buiten komen. Dan had de minister er nog voor Prinsjesdag, en dus voor de nieuwe begroting, consequenties aan kunnen verbinden. Maar dat werd (heel toevallig?) uitgesteld; in oktober gaan we zien wat eruit komt.

Slim omgaan met je eigen risico: 3 tips

Ook als er in oktober keiharde bewijzen boven tafel komen dat bepaalde groepen mensen zorg mijden vanwege de kosten, ligt dat eigen risico van 385 euro voor 2016 natuurlijk al vast… Het enige wat we als verzekerden en patiënten kunnen doen, is proberen er een beetje slim mee om te gaan. Daarom: drie eigen risico-tips.

  • Je kunt je eigen risico verhogen met maximaal 500 euro, in ruil voor een lagere premie. Als je weinig zorgkosten verwacht, lijkt dat slim. Maar vergeet niet: soms valt niet te voorspellen of je zorg nodig hebt. Stel: je krijgt een ongeluk en wordt door de ambulance naar het ziekenhuis gebracht, dan ben je – als je je eigen risico hebt verhoogd – ineens 875 euro kwijt, alleen al aan de ambulancerit. Daarom is je eigen risico verhogen alleen slim als je het bedrag van het eigen risico ook echt als buffer achter de hand hebt.
  • Alvast een wintersporttip: als je tijdens de vakantie naar het ziekenhuis moet, valt dat bij de zorgverzekeraar ook onder het eigen risico. Veel reisverzekeringen vergoeden de zorgkosten die de zorgverzekering niet vergoed alsnog. De moeite van het proberen te declareren waard, dus.
  • Houd het ziekenhuis scherp in de gaten. Het gebeurt nogal eens dat het ziekenhuis een factuur voor een specialistenbezoek maanden later stuurt. Bovendien kan het zijn dat bij een specialistenbezoek een DBC (zeg maar: een rekening) wordt geopend, en dat die pas het volgende kalenderjaar wordt gesloten. Als dat zo is, blijft ook het eigen risico ‘open staan’ en kun je dus onverwacht toch alsnog je eigen risico kwijt zijn.

Mensje Melchior

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant