toggle menu

Drones? De overheid ziet ze vliegen

Drones? De overheid ziet ze vliegen

De regels rond drones zijn voor burgers te soepel en voor bedrijven te beperkt. Ambtenaren worstelen weer eens met nieuwe technologie.

Stel je voor dat taxi- en buschauffeurs wél een rijbewijs moeten hebben en dat hun voertuigen gekeurd en verzekerd moeten zijn, maar dat dat voor andere automobilisten allemaal niet geldt. Dat klinkt vreemd, maar zo is het – ietwat kort door de bocht - wel geregeld rond drones in Nederland. 

Tijd, geld en toestemming

Burgers mogen zomaar drones de lucht in sturen, terwijl bedrijven zich sinds de zomer van 2013 aan allerlei strenge regels moeten houden. Willen boeren, journalisten of filmmakers met drones vliegen, dan moeten ze eerst een opleiding afronden (8 maanden, 5.000 euro) en slagen voor een theorie- en praktijkexamen. Ook moeten ze hun drones laten keuren en registreren (weer een paar duizend euro). En ze moeten een dikke handleiding schrijven. Dat is nogal veel tijd en geld voor een freelance fotograaf of een agrariër.

Maar dan zijn ze er nog niet: voor opstijgen moet er toestemming worden gevraagd aan tal van instanties: de provincie, luchtverkeersleiding, luchtvaartpolitie, de inspectie van het ministerie en de burgemeester. Bij de provincie moet dat zelfs ruim een maand van tevoren. 

Stiekem vliegen? 8.000 euro

Al die regels komen bovenop de regeling rond 'modelvliegen', die al voor iedereen geldt. Daarin staat onder andere dat de drone binnen het zicht van de bestuurder moet blijven, je deze alleen bij daglicht mag laten vliegen en dit niet in de buurt van vliegvelden mag gebeuren. De drone moet op 150 meter van mensenmassa's, verkeer en bebouwing blijven.

Heel veel YouTube-filmpjes gemaakt met drones door burgers voldoen helemaal niet aan die regels. Maar ja, je haalt een drone tegenwoordig voor een paar honderd euro bij de MediaMarkt en wat er wel niet mag, dat vertellen ze er daar niet bij.

Bedrijven moeten bij gebruik van drones twee extra mensen ter plekke hebben, burgers mogen gewoon in hun 'uppie' vliegen. Burgers mogen zelfs hoger vliegen dan bedrijven. Vanaf juli moeten bedrijfsmatige drone-vliegers ook een nieuw vliegbrevet halen. Oefenen tijdens de opleiding mag alleen als er een instructeur toestemming geeft.

Zoals gezegd, dat alles terwijl hobbyisten gewoon de lucht in mogen. Zzp'ers en bedrijven die toch 'stiekem' gaan vliegen, kunnen maximaal 8.000 euro boete of een half jaar cel krijgen.

Eind december kreeg fotojournalist Roel Dijkstra als eerste Nederlandse journalist een boete wegens vliegen met een drone in een woonwijk: 1000 euro, waarvan 750 voorwaardelijk. Dat hij niet eens foto's had gemaakt, deed er volgens de rechter niet toe: het was commercieel gebruik van een drone.

Ambulance-drone en bezorgdrone

De strenge regels voor bedrijven beperken de innovatie rond drones. De onbemande vliegmachines kunnen heel nuttig zijn, bijvoorbeeld als vliegende koeriers, voor het analyseren van landbouwgronden, voor dijkbewaking, voor verslaggeving van nieuws en noem maar op. Er is zelfs een 'ambulance-drone', ontwikkeld door een Delftse TU-student, die een defibrillator kan brengen naar een persoon met die een hartaanval heeft gehad. Hij vliegt zelfstandig op basis van gps naar de plek waar elke seconde telt.

De drone die pakjes bezorgt, de drone die een leven redt: dat klinkt goed. Maar voorlopig zijn beide toepassingen in ons land verboden. De bestuurder moet immers zicht blijven houden op de drone en er moet weken vooraf toestemming worden gevraagd. Om die laatste reden kunnen journalisten drones ook niet inzetten, als er bijvoorbeeld een grote brand, kettingbotsing of dijkdoorbraak is.

CNN, Amazon, Google en DHL testen in het buitenland

Het zou goed zijn als de overheid soepeler omgaat met het testen van drones voor dit soort 'goede' doeleinden. In andere landen worden al wel uitzonderingen gemaakt voor innovatieve inzet van drones. Zo mag CNN van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit de vliegmachines gebruiken voor nieuwsverslaggeving. Ook mag Amazon tests doen met het bezorgen van pakjes via drones: in de VS mag dat nog niet als de drone uit het blikveld van de piloot gaat, in Australië mag dat wel. Daar test Google ook al bezorgdrones.

Maar dichter bij huis, in Duitsland, heeft de overheid ook uitzonderingen gemaakt. Koeriersbedrijf DHL mag bijvoorbeeld met drones medicijnen bezorgen aan een apotheek op het Duitse waddeneiland Juist. In Nederland is dat allemaal niet mogelijk vanwege de kafkaëske regeltjes.

Nu de zelfrijdende auto, straks ook de drone?

De Nederlandse overheid staat sinds kort wél experimenten toe met de zelfrijdende auto. Het lijkt logisch om ook de regels voor bepaalde proeven met drones door bedrijven te versoepelen. De komende jaren zullen drones dankzij verbeteringen in sensoren, accu's en software steeds stabieler en veiliger worden. Zelfs dusdanig dat ze - mits er geen mankement is - niet eens ergens tegen aan kúnnen vliegen. De techniek is in feite al bijna zover. Juist bedrijven moeten dat kunnen testen en ontwikkelen, maar nu mogen en kunnen alleen hobbyisten dat.

Die vrijheid voor hobbyisten is merkwaardig. Als drones nog goedkoper en populairder worden – je hebt ze al voor een paar honderd euro – dan kan het zelfs voor gevaarlijke situaties zorgen. Lang niet iedereen kent de regels, of houdt zich daaraan. Je krijgt ze in de winkel niet op een A4'tje na aanschaf. De regels die nu voor drone-gebruik door bedrijven en zzp'ers gelden, zou eveneens voor gewone burgers moeten gelden. Om een auto te mogen rijden heb je immers ook een rijbewijs nodig.

Tonie van Ringelestijn

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant