toggle menu

Drugsgebruik op festivals: wat zijn je rechten?

Drugsgebruik op festivals: wat zijn je rechten?

Iedereen die regelmatig een festival bezoekt, zal beamen dat drugsgebruik daar tegenwoordig normaal is. De lichamelijke effecten ervan zijn bij de meeste mensen ondertussen wel bekend, maar wat zijn de juridische consequenties?

Het festivalseizoen is in volle gang. En ik hou van een festivalletje, maar ben geen die hard die élk weekend helemaal los gaat, want let’s face it: dat is vrij intensief.  Ik ken mensen die dat wel doen. En ik vind het inmiddels niet meer vreemd dat er veel stimulerende middelen (nodig) zijn om de massa gaande te houden. Zeker als er doordeweeks gewoon weer keiharde knaken verdiend moeten worden.

De werkweek en de niet-festivalvierende collega’s hebben immers geen genade voor een brakke gesteldheid en de dinsdagdip.

Nederlands drugsgebruik hoogste van Europa

Dat het tegenwoordig normaal is om drugs te gebruiken tijdens het uitgaan - en dan met name op festivals – kan iedere regelmatige festivalganger beamen. Onlangs kwam het Trimbos-instituut met nieuwe cijfers: een kwart miljoen Nederlanders (tussen de 15 – 64 jaar) neemt (wel eens) xtc tot zich.

Maar vorig jaar werd ook al duidelijk dat het drugsgebruik nergens in Europa zo hoog was als in Nederland. Een reden kan zijn dat het aantal grote festivals (met meer dan 3000 bezoekers) in de afgelopen dertig jaar is vervijfvoudigd.

Voorlichting en preventie

De norm is verschoven, dat is duidelijk. Dat wil nog niet zeggen dat de wet- en regelgeving het massale gebruik van drugs op festivals accepteert. Hoe zit het eigenlijk precies?

Simpel gezegd is in Nederlandhet bezitten, produceren en verhandelen van drugs verboden, maar het gebruik van drugs niet, mits je minimaal 18 jaar oud bent.

Verder maakt de Nederlandse wet onderscheid tussen soft- en harddrugs vanwege de verschillende gezondheidsrisico’s. Voorlichting en preventie zijn essentiële onderdelen van het volksgezondheidsbeleid in Nederland en richt zich voornamelijk op jongeren.

Snelrecht op Lowlands

Er was vorig jaar veel ophef rondom Lowlands. Daar werd zogenaamd snelrecht toegepast. Het Openbaar Ministerie en de politie tuigden naar eigen zeggen een ‘politiestraat’ op om drugsbezitters direct te straffen.

In de Volkskrant stond een verslag van hoe een jongen bij de ingang van het Lowlands-festivalterrein werd aangehouden voor het bezit van vijf xtc-pillen. Hij moest backstage komen, werd verhoord en gefouilleerd en zijn drugs werden gecontroleerd. Een medewerker van het Openbaar Ministerie legde hem de opties voor: of het feest verlaten en thuis de strafbeschikking afwachten (en eventueel verzet aantekenen), of direct een boete van 330 euro betalen.

De jongen betaalde direct om door te kunnen feesten. Die boete bleek echter een strafbeschikking te zijn en de gevolgen ervan werden niet duidelijk uitgelegd: want betaling van die ‘boete’ betekent dat je schuld bekent en een aantekening krijgt op je strafblad. Dat heeft als gevolg dat je geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) kunt krijgen. En die heb je nodig voor bijvoorbeeld een baan in het onderwijs of de zorg. In totaal werden 119 festivalgangers betrapt.

Festivaladvocaten

Tijdens festivals werken OM, politie en particuliere beveiligingsdiensten nauw samen om drugsbezitters op te sporen en te straffen. Maar wat zijn je rechten als festivalbezoeker? De betrapte Lowlandsbezoekers van vorig jaar hadden niet de mogelijkheid een advocaat te spreken. Dit jaar kan dat wel. Festival Defqon.1 had afgelopen juni de primeur met festivaladvocaten. Mensen die gepakt werden kregen de mogelijkheid tot gratis juridische bijstand.

Online magazine Vice zocht ook uit wat de rechten van festivalgangers zijn. In het kort komt het erop neer dat er tot 5 gram wiet een gedoogbeleid geldt. En wat betreft gebruikershoeveelheden voor harddrugs geldt 0,5 gram voor poeders, 5 milliliter voor ghb en één pil voor xtc.

Verder is het verstandig te zwijgen op het moment dat je wordt aangehouden en altijd te vragen om een advocaat. Een strafbeschikking betalen betekent schuld bekennen, en daarmee zie je af van verzet. Niet (meteen) betalen dus, éérst met een advocaat overleggen. Dat zegt ook strafrechtadvocaat Remco Kint, die wordt opgevoerd in een artikel in de Nieuwe Revu (nummer 38, artikel ‘Fight for your right to party’) over dit onderwerp.

Hij geeft als tip dat als er bijvoorbeeld geen advocaat aanwezig is, je kunt vragen om een kopie van de strafbeschikking of een acceptgiro. Bij thuiskomst kun je dan binnen twee weken alsnog in verzet met de hulp van een advocaat.

Maatschappelijke discussie en burgerinitiatief

Het beleid op Lowlands vorig jaar leverde – juist door de afwezigheid van juridische bijstand - een maatschappelijke discussie op. Het BNN-televisieprogramma Spuiten en Slikken startte een burgerinitiatief: ‘Eén pil te veel maakt geen crimineel’. Naar aanleiding daarvan volgde er in februari een Kamerdebat over jongeren en drugs waarin grote zorgen werden geuit door Kamerleden over de normalisering van drugs.

Ondertussen is de uitgaansbranche het initiatief ‘Celebrate Safe’ gestart om uitgaanvierders te informeren over onder meer de risico’s van drugs. Want de pillen worden zwaarder (ze bevatten tegenwoordig een hogere dosering MDMA) en de gezondheidsrisico’s dus groter. Staatssecretaris Van Rijn stuurt zijn visie over drugspreventie deze zomer naar de Tweede Kamer.

Streng optreden helpt niet

Of dit allemaal helpt om drugsgebruik te reduceren? Mirik Milan, nachtburgemeester van Amsterdam en dr. Ton Nabben, criminoloog, bepleitten vorig jaar tijdens de Amsterdam Dance Event (toen er doden vielen door drugsgebruik) dat streng optreden niet helpt tegen drugs op feesten. Mensen komen simpelweg met slimmere smokkelmethoden. Ze beriepen zich op internationaal onderzoek. Ook zij vonden de handhaving op Lowlands vorig jaar te ver gaan.

Overigens valt op de website van Lowlands te lezen dat drugs helemaal niet zijn toegestaan en dat je wordt overgedragen aan de politie als je betrapt wordt. Maar dit jaar (Lowlands is van 21 tot en met 23 augustus) zijn er dan in ieder geval advocaten aanwezig om je bij te staan.

Iris Böhm

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant