toggle menu

Een waardige dood voor mijn oma

Een waardige dood voor mijn oma

Mijn oma wil niet meer leven. Ze is net 95 geworden, kampt al jaren met veel pijn door reuma en lijkt elke week meer moeite te hebben zich door de dag te slepen. En dan is er nu ook nog de angst voor het allerergste: dat ze steeds meer 'ongelukjes' krijgt.

Ze heeft namelijk last van buikloop en vreest dat dit erger wordt. 'Straks ruikt iedereen dat ik in mijn broek heb gepoept, dat wil ik écht niet!', zegt ze over de ongelukjes. Voor mijn oma – altijd in mooie ensembles gekleed, parelkettinkje om, de lippen gestift -  is dat decorumverlies erger dan pijn.

Oma roept al langer dat ze eigenlijk niet meer wil, dat er geen lol meer aan is als de mensen om je heen overlijden en je elke keer minder mobiel bent. Maar altijd was er wel weer iets waar ze zich op verheugde. Een verjaardagsfeest met de hele familie. Of de geboorte van achterkleinkind nummer acht.

Ze heeft veel aanloop; haar kinderen en kleinkinderen hebben een whatsappgroep waarmee het bezoek zich zo goed mogelijk verspreidt, zodat ze een paar keer per week iemand op de koffie heeft.

Druk maken over kleindochters

Ze houdt zich ook nog vast aan het leven door zich constant zorgen te maken over haar kinderen en kleinkinderen. Hoe moet dat nou met die ene dochter die zo ver weg woont, gaat het daar eigenlijk wel goed mee? En waarom ben ik, de kleindochter waar ze zich het allerliefst druk over maakt, met een tweede op komst en een dreumes op de arm eigenlijk nog niet verhuisd naar een fatsoenlijke gezinswoning met een tuin? En hoezo werk ik eigenlijk nog zo hard, kan ik niet wat eerder met zwangerschapsverlof?

Je druk maken om het leven nog niet los te laten; mijn oma heeft het de laatste jaren tot kunst verheven. Maar nu lijkt zelfs deze strategie niet meer te helpen.

Is dit ondraaglijk lijden?

Binnenkort heeft ze een afspraak met de huisarts, om te praten over euthanasie. Ik ben erg benieuwd hoe die zal reageren: zijn angst voor 'ongelukjes', extreme vermoeidheid en kort geleden het verlies van haar lievelingsbroer genoeg om de classificatie 'ondraaglijk lijden' te krijgen? Natuurlijk is er ook de nare pijn van de reuma, maar misschien brengt de huisarts daar wel tegenin dat ze hier toch al jaren goed mee om weet te gaan...

Gisteren werd bekend dat het aantal euthanasiegevallen weer is toegenomen, tot 6091 mensen vorig jaar. Bij een deel daarvan ging het om een stapeling van ouderdomskwalen, waarmee de patiënt 'ondraaglijk leed'.

Op zich zou mijn oma daar ook onder vallen, maar door mijn werk als medisch journalist weet ik ook dat dit nou juist de gevallen zijn waarbij artsen moeten wikken en wegen, omdat de ondraaglijkheid van dat lijden niet zo helder en scherp is als de patiënt zelf denkt.

Zelfs wanneer het lijden wel glashelder is, is het voor artsen nog moeilijk om tot euthanasie over te  gaan. Ik interviewde bijvoorbeeld een huisarts die zijn eerste euthanasie uitvoerde, bij een terminaal zieke patiënt. Het was niet iets waar hij makkelijk toe overging. Gelukkig had de Levenseindekliniek een project waarbij een 'consulent euthanasie' deze huisarts begeleidde, anders had de patiënt misschien geholpen moeten worden door een arts die hij helemaal niet kende.

Mijn beslissing

Ik ben dus benieuwd hoe mijn oma's huisarts met haar wens om zal gaan en vermoed dat de euthanasie niet een-twee-drie geregeld zal zijn. Zelf hoopt ze van wel: 'Ik wil gewoon niet meer, dat is toch mijn eigen beslissing?' zegt ze erover – gewend als ze is dat wat zij wil, uiteindelijk ook altijd wel gebeurt. Als haar eigen huisarts niet wil, zijn er wel nog altijd andere mogelijkheden en kan de Stichting Levenseinde misschien helpen.

Eigenlijk wil ik dat mijn oma nog wat langer bij ons blijft, maar voor haar hoop ik vooral op een waardig einde. Met haar familie om zich heen, en niet alleen, nadat ze steeds verder is afgetakeld.

Mensje Melchior

Meer over:

Ook interessant