toggle menu

Geen goede plek voor je fiets gevonden, mag de gemeente 'm afvoeren?

Geen goede plek voor je fiets gevonden, mag de gemeente 'm afvoeren?

Het tekort aan fietsparkeerplekken loopt de spuigaten uit en voor je het weet hebben werknemers van de gemeente je fiets weggehaald! Mag dat zomaar? (Spoiler alert: ja, ze mogen best veel...)

Nederland is het enige land met meer fietsen dan inwoners. Wie wel eens op een treinstation in een van de grote steden komt, snapt dat onze gezonde gewoonte een keerzijde heeft. Want probeer je fiets maar eens netjes te parkeren!

Deze week werd bekend dat er tientallen miljoenen worden uitgetrokken voor meer fietsparkeerplaatsen rondom stations. En dat is hard nodig.

Meer treinreizigers, meer fietsers

Het aantal treinreizigers neemt toe, maar ook het aantal mensen dat de fiets pakt naar het station. Begin deze week werd bekend dat het Rijk 40 miljoen euro ter beschikking stelt voor fietsparkeerplekken bij stations.

De provincies en gemeenten moeten zelf ook zo’n bedrag ophoesten en dan zouden de grootste knelpunten opgelost moeten worden. Tot 2020 komen er zo’n 80.000 parkeerplaatsen bij. Maar er wordt alsnog een tekort van 100.000 parkeerplaatsen voorspeld voor 2030.

Daar komt bij dat de gemeentes de laatste jaren steeds strenger handhaven: fietsen worden massaal naar fietsdepots afgevoerd. Slechts een deel wordt opgehaald. Mag de gemeente dit zomaar?

Veel plekken, maar nog steeds te weinig

Ik word er dagelijks mee geconfronteerd en het geeft me een enorm machteloos gevoel. Elke dag moet ik m'n fiets bij het Amsterdamse Centraal Station zien te stallen, een schier onmogelijke opgave.

Er zijn veel plekken - alleen al in de 'fietsflat' zijn er 2500 - maar het is nog steeds te weinig. Het is zoeken, zoeken, zoeken naar dat ene plekje. De enige oplossing is wachten tot er iemand zijn fiets komt ophalen, zodat er weer een plekje vrijkomt. Ondertussen tikt de tijd weg en dreigt je trein te vertrekken. Stress!

Fietskerkhof als toeristische attractie

Niet gek dat veel mensen gehaast en in alle wanhoop hun fiets elders neerzetten; tussen de rekken of ernaast. Een groot risico! Want de handhavers staan elke dag hun karretje vol te laten met foutgeparkeerde fietsen. En dan moet je je trouwe barrel ophalen in het fietsdepot, ver buiten de stad.

Een hele trip om er te komen. Je weet daar niet wat je ziet: je waant je op een fietsenkerkhof met tienduizenden fietsen bij elkaar. Dát is pas een toeristische attractie!

Strenger beleid binnen én buiten de Randstad

Gemeenten zien er steeds strenger op toe dat fietsen niet zomaar overal geparkeerd kunnen worden. Afgelopen maand was het bijvoorbeeld de gemeente Den Haag die besloot een streng(er) anti-wildparkeerbeleid in te voeren. Ook Amsterdam en Rotterdam willen fietsen sneller van straat halen. Maar je leest eenzelfde soorten berichten over andere steden, ook buiten de Randstad.

Jaarlijks worden er meer dan 100.000 fietsen weggeknipt en een groot deel wordt niet opgehaald. Amsterdam is koploper: vorig jaar werden meer dan 75.000(!) fietsen afgevoerd naar het depot. Minder dan de helft werd opgehaald door de eigenaar. Maar je hoort het overal, de Fietsersbond krijgt uit elke gemeente wel klachten en strijdt al jaren tegen het lukraak wegknippen van fietsen - een kostbare bedoening bovendien.

Wanneer loopt je fiets weghaalrisico?

Wil de gemeente kunnen optreden tegen bovenstaande fietsen (en de fiets dus wegknippen), dan zal er een wettelijke grondslag moeten zijn in de APV (dat is de algemene plaatselijke verordening). Die is altijd terug te vinden op de website van jouw gemeente.

Er zijn vier soorten fietsen te onderscheiden als het om 'fout parkeren' gaat:

  • Gevaarlijk geparkeerde fietsen
  • Fout geparkeerde fietsen
  • Weesfietsen
  • Fietswrakken

Toelichting:

  1. Gevaarlijk geparkeerde fietsen: deze vormen een direct (potentieel) gevaar, want ze belemmeren bijvoorbeeld de doorgang voor de hulpdiensten of ze blokkeren een blindengeleidenstrook. Zo'n fiets mag meteen weggehaald worden door de gemeente.
  2. Fout geparkeerde fietsen: deze staan 'buiten de rekken', oftewel niet op de plek waar de gemeente wil dat je je fiets parkeert. De eigenaar moet de tijd krijgen om de situatie op te lossen en zijn fiets netjes in het rek te parkeren. Je fiets krijgt een label, met daarop de tijd die je hebt om je fout te herstellen. Helaas zijn er geen wettelijke regels over hoe lang die termijn mag zijn, maar minimaal een uur tot maximaal 24 uur wordt redelijk gevonden. (Helaas weet ik uit ervaring dat je soms maar dertig minuten hebt. Ben je een boodschap aan het doen, kun je dus net pech hebben.)*
  3. Weesfietsen: deze staan (weliswaar legaal, maar te) lang geparkeerd zonder gebruikt te worden. Dus het vermoeden is dat er geen eigenaar meer is. De handhavers controleren dit vaak door trucjes; bijvoorbeeld door een hele dunne tie-wrap aan het wiel en de fiets te bevestigen. Deze breekt vanzelf als de fiets gebruikt wordt. Zit de tie-wrap er na een paar dagen of weken nog steeds op, dan weet de handhaver dat de fiets niet verplaatst en dus niet gebruikt is.
  4. Fietswrakken: een fiets is een wrak als deze rijtechnisch niet meer in staat is om bereden te worden én er verwaarloosd uitziet. De banden zijn bijvoorbeeld lek en uitgedroogd en de ketting is verroest.

*Dit is een lastige kwestie, zo blijkt in de praktijk. Handhavers zijn vaak te rigoureus met het verwijderen van fout geparkeerde fietsen.

Een fietser in Utrecht is het eens gelukt om haar gelijk te halen bij de rechter: haar fiets had niet zo snel weg mogen worden gehaald. Voor meer informatie over het onterecht verwijderen van je fiets door de gemeente, check de site van de Fietsersbond.

Hoe lang bewaren ze je fiets (en wat gebeurt er daarna mee)?

Een fietsdepot moet je fiets minstens 2 weken bewaren. Die tijd begint te lopen op het moment van de verwijdering van je fiets.

Eigenlijk moet het depot je fiets zelfs 13 weken bewaren, maar daar is een uitzondering op. Het hangt namelijk af van de waarde van de fiets: als de opslagkosten duurder worden dan de waarde van de fiets, mag de gemeente de fiets eerder wegdoen. Dus hoe duurder je fiets, hoe langer ze je fiets waarschijnlijk voor je bewaren.

Nou leert de praktijk dat de meeste eigenaren hun fiets ophalen in de eerste twee weken na verdwijning, dus de kans op hereniging van fiets en eigenaar wordt kleiner naarmate de tijd verstrijkt.

Wat ze met al die niet niet-opgehaalde fietsen doen verschilt per gemeente, maar ze hebben overal in het land wel vergelijkbare projecten. In Amsterdam bieden ze bijvoorbeeld opgeknapte fietsen aan voor stadspashouders en studenten. Een deel wordt verkocht aan handelaren en een deel gaat naar het buitenland, voor sociale projecten.

Hulp, bezwaar of beroep

Voor hulp over je (al dan niet onterecht) weggeknipte fiets, kun je altijd de Fietsersbond benaderen. Klik hier voor juridische informatie en klik hier voor info over bezwaar en beroep. Mailen kan ook: info[at]fietsersbond[dot]nl.

Iris Böhm

Meer over:

Ook interessant