toggle menu

Het debat over euthanasie kan wel wat meer nuance gebruiken

Het debat over euthanasie kan wel wat meer nuance gebruiken

Mijn oma is er niet meer. 94 werd ze, en ze was tot het einde toe eigengereid, scherp, en betrokken bij alles wat er om haar heen gebeurde.

Toen na veel gedoe haar wens tot euthanasie werd gehonoreerd, ging het ineens snel. De arts zou op vakantie gaan en de keus was: nog twee weken wachten, of de volgende dag. Het werd de volgende dag. 'Ik kan het niet aan, nog twee weken erbij', zei ze.

Een wijntje en een kroket

De volgende avond zaten haar kinderen, hun partners en haar kleinkinderen om haar heen. Die middag had ze op een terras in het park nog een wijntje gedronken en een kroket gegeten. Via WhatsApp kreeg ik een foto binnen waar mijn oma vrolijk op stond, met een roze sjaal om haar nek.

Het was bijna zover: mijn oom droeg een zelfgeschreven gedicht voor, we luisterden samen naar muziek en daarna namen de kleinkinderen één voor één afscheid. 'Zorg goed voor de kleintjes', zei ze nog tegen me.

Daarna kwam de arts. Hij hielp haar sterven in het bijzijn van haar vier kinderen.

Te betrokken

Het was precies zoals ze wilde. Maar daar was wel de hulp van de Levenseindekliniek voor nodig. De huisarts die aan haar verzorgingstehuis verbonden was, weigerde. Niet vanwege principiële bezwaren, maar omdat mijn oma in haar ogen nog zo betrokken was bij haar familie en vriendinnen, dat ze misschien wel niet echt euthanasie wilde, maar een depressie zou hebben.

Ze wist inderdaad nog precies wat er bij al haar kinderen en kleinkinderen speelde. Zo belde ze me deze zomer toevallig een half uur nadat ik van mijn dochtertje bevallen was. Gewoon, om even te checken of 'het nou eindelijk eens al zover was'. Tróts dat ze was dat zij als eerste van de familie wist van de geboorte van achterkleinkind nummer 9!

Geen pilletje op verzoek

Van de huisarts moesten er gesprekken met een psycholoog komen, om een eventuele depressie aan te pakken. Na twee gesprekken zei mijn oma dat ze dit nogal zinloos vond. Het was toch duidelijk wat ze wilde?

Toen kwam de Levenseindekliniek in beeld; na een gesprek met een arts van die stichting en een tweede consult van een SCEN-arts, was het oordeel duidelijk: door de opeenstapeling van klachten, de voortdurende pijn en het gebrek aan perspectief kwam ze zonder twijfel in aanmerking voor euthanasie.

Ik sprak eerder voor verschillende artikelen met artsen over hoe het is om een euthanasie uit te voeren. Nu maakte ik als familielid mee hoe het is als je naaste op die manier aan haar einde komt.

Van een ding ben ik nu nog meer doordrongen: euthanasie is in Nederland niet iets van een pilletje op verzoek. De beslissing wordt niet lichtvaardig genomen. Ook al moest mijn oma door een voor haar gevoel veel te langdurig proces, ik vind het een goede zaak dat er de nodige protocollen en controles voor zijn.

Zelfdodingspoedertje

De laatste weken kijk ik met stijgende verbazing naar hoe de discussie over euthanasie steeds meer een debat van uitersten wordt. Met aan de ene kant een coöperatie die mensen wil voorzien van een zelfdodingspoedertje, en aan de andere kant een Nederlandse politicus die in een Amerikaanse krant een artikel publiceert met de kop 'In the Netherlands, the Doctor Will Kill You Now'.

Debat is goed. Zeker omdat er nog veel te verbeteren valt aan de regelgeving en de weerbarstige euthanasiepraktijk. Niet voor niets zei de Levenseindekliniek dit voorjaar nog dat 'de rek eruit was'. Maar laten we tijdens de discussies niet al te radicaal de ene of de andere kant kiezen. Bij zo'n belangrijk en ingrijpend onderwerp is nuance onmisbaar.

Mensje Melchior

Beeld: ANP

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant