toggle menu

Het grote gevaar van zelfdodingspoeder

Het grote gevaar van zelfdodingspoeder

'Tegen de tijd dat ik zo oud ben, hoop ik dat ik gewoon de pil van Drion in mijn medicijnkastje kan klaarleggen', werd er in mijn familie geroepen tijdens de euthanasieprocedure van mijn oma. Maar inmiddels weet ik: zelfbeschikking is niet heilig. En de regels voor euthanasie zijn er niet voor niets.

'Laat mensen gewoon zelf beslissen. Waarom moet er altijd een verzoek om een arts of een pilletje zijn? Het moet beschikbaar zijn zonder arts of verzoek.' 'Ik bepaal wat ik wil. Is mijn leven voltooid of in mijn ogen niet verder leefbaar…nou dan neem ik wel een pil of poeder in, op eigen beslissing!'

Zomaar wat reacties onder mijn column van dit najaar. Ik schreef over de euthanasie van mijn oma, die na veel wikken en wegen – en na een aanvankelijke weigering van de huisarts – dankzij de Levenseindekliniek toch op een waardige manier is gestorven. In mijn column riep ik op tot wat meer nuance in het debat over euthanasie.

Zelf beslissen

Zoals zo vaak wanneer je het over een vrijwillig levenseinde hebt, reageren veel mensen met: 'Ik moet toch zeker zelf weten of ik verder wil leven?' Het is een heel begrijpelijke reactie. Toen mijn oma in het moeizame proces zat om haar zelfgekozen levenseinde voor elkaar te krijgen, heb ik ook regelmatig gedacht: waarom mag ze dit niet gewoon helemaal zelf beslissen? In mijn familie riep menigeen: 'Nou, tegen de tijd dat ik zo oud ben, hoop ik dat ik gewoon de pil van Drion in mijn medicijnkastje kan klaarleggen.'

Zelfdodingspoeder gemakkelijk verkrijgbaar

Toch weet ik ook dat dit proces in niet voor niks allerlei regels en waarborgen kent. Zelfbeschikking ís niet heilig. Soms kan de mogelijkheid tot zelfbeschikking hele verdrietige gevolgen hebben. Een jonge vrouw van 19 jaar maakte een paar weken geleden een einde aan haar leven. Ze bestelde online een zelfdodingspoeder nam het op 22 februari in. Haar ouders vragen zich nu af: hoe kon Ximena zo makkelijk aan het middel komen?

Voor 10,50 euro haalde ze het in huis. De Coöperatie Laatste Wil maakte in september bekend een nieuw middel te hebben gevonden voor een humane, zelfgekozen dood. Wie een half jaar lid is van die coöperatie, zou het kunnen bestellen en in een bijgeleverd kluisje kunnen bewaren. Sinds dat nieuws gaan er op internet allerlei speculaties rond over welk middel het zou zijn, en door de aandacht ervoor steeg de verkoop van de stof die Ximena aanschafte, plots aanzienlijk. De leverancier heeft inmiddels bekend gemaakt dat het stopt met de levering.

Ximena leed aan een posttraumatische stressstoornis, door misbruik in het verleden. In Trouw beschrijft haar moeder hoe Ximena in gevecht was met het verleden en zichzelf. 'Dan is het niet goed dat iemand zo simpel aan een zelfdodingsmiddel kan komen.'

Kwetsbare mensen tegen zichzelf beschermen

Een paar maanden geleden schreef Gert van Dijk, ethicus bij de KNMG en het Erasmus MC over het gevaar van een makkelijk te verkrijgen 'euthanasiepoeder'. Hij beschrijft wat je ook ziet bij de reacties onder mijn column: 'De zoektocht naar middelen om te kunnen beschikken over het eigen levenseinde past in een trend van toenemende autonomie, eigen regie en behoefte aan zekerheid. De meeste mensen die beschikking over een dergelijk middel willen, zullen vermoedelijk geen actuele doodswens hebben. Het zal vooral gaan om zekerheid, "voor het geval dat".'

Heel begrijpelijk, zo vindt Van Dijk, maar ook hij zegt: de euthanasiewet is er niet voor niks, en we moeten kwetsbare mensen tegen zichzelf beschermen. 'Het vergemakkelijken van de toegang tot dodelijke middelen leidt onvermijdelijk tot de onnodige dood van kwetsbare mensen.'

Hij kreeg helaas gelijk.

Vervelend, maar wel zo veilig

Nu ik na ruim een half jaar met meer rust kan terugblikken op het levenseinde van mijn oma, ben ik er – met dit trieste nieuws in het achterhoofd – steeds meer van overtuigd dat euthanasie in Nederland goed is geregeld. Juist omdat we er niet helemaal zelf over kunnen beslissen. Het is vervelend als je er, zoals mijn oma, weldoordacht 'helemaal klaar mee bent' maar toch nog allerlei procedures moet doorlopen en misschien je eigen huisarts niet kunt overtuigen. Maar het is wel zo veilig.

Mensje Melchior

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Meer over:

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant