toggle menu

Hoe schulden je wurgen

Hoe schulden je wurgen

Nederland is wereldkampioen hypotheekschulden. Dat vergroot de ongelijkheid tussen arm en rijk. En het is bovendien slecht voor onze economie.

‘De kern van modern bankieren is mensen geld te lenen, zodat ze met elkaar de strijd aangaan om het bezit van reeds bestaand vastgoed.’ Deze uitspraak doet de Britse Lord Adair Turner in de tweedelige televisiedocumentaire Lenen lenen, betalen betalen, die Radar afgelopen december uitzond.

Turner, de voormalige voorzitter van de Financial Services Authority –de Britse AFM- tobt terecht over de enorme schulden van huishoudens. Vooral in ons land is de situatie zorgwekkend.

Al decennialang verstrekken banken hier ruime hypotheken met veel fiscaal voordeel. Dit heeft Nederland wereldkampioen hypotheekschulden gemaakt en de woningprijzen sterk opgedreven.

Het gevolg is dat veel Nederlanders een steeds groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan woonlasten, zonder dat ze er in welvaart op vooruit zijn gegaan.

Krap zitten met een restschuld

Eigenlijk hebben vooral makelaars, banken en hypotheekadviseurs de afgelopen decennia geprofiteerd van de populariteit van het koophuis. De consument én de economie krijgen het deksel op hun neus.

Bijna acht jaar na het uitbreken van de kredietcrisis staan maar liefst een miljoen Nederlandse huishoudens ‘onder water’: ze hebben een hypotheekschuld die groter is dan de waarde van hun huis.

Veel jonge woningkopers verwachten namelijk dat ze carrière zullen gaan maken en flink meer gaan verdienen. Maar gezinsuitbreiding of baanverlies maken vaak een einde aan die mooie droom.

Het gevolg is dat tegenwoordig veel jonge huisbezitters het merendeel van hun inkomen kwijt zijn aan vaste lasten, en weinig kunnen consumeren. Het huis verkopen kan ook niet, want dan hangt er een restschuld van tienduizenden euro’s om hun nek.

Schulden wurgen

De totale hypotheekschuld van alle Nederlanders samen is al 120 procent van ons bruto nationaal product. ‘Als we nu de bakens niet verzetten dan zal die schuld nog een aantal tientallen procentenpunten groeien’, waarschuwt Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB). Dat is niet alleen slecht voor de economie, maar ook rampzalig voor mensen die in hun naïviteit hoge schulden aangaan of zijn aangegaan.

Want schulden wurgen. Als je schulden hebt, betaal je je ten eerste blauw aan rente. En komt er dan een crisis, dan redt je het niet meer, moet je extra lenen en groeien je schulden nog verder.

Mensen mét geld daarentegen komen elke crisis door. Sterker nog: ze verdienen op hun geld, bijvoorbeeld door het te beleggen. En zo vergroot de schuldenmaatschappij de ongelijkheid tussen arm en rijk. En die ongelijkheid zorgt weer voor extra hoge schulden en problemen bij schuldenaren.

ECB-beleid van lage rente

Tot overmaat van ramp vergroot ook het beleid van zeer lage rente van de Europese Centrale Bank (ECB) ongelijkheid. Volgens hoogleraar Arnoud Boot leidt dit tot ‘verrijking van de mensen met geld en indirecte verarming van de mensen met minder geld.’

Rijken hebben namelijk minder last van de lage rente, doordat ze in aandelen kunnen beleggen. En de koersen van die aandelen zijn door de lage rente omhoog geschoten. Maar kleine spaarders gaan juist gebukt onder de lage rente, want als je weinig geld hebt, is beleggen te riskant.

Ontmantel die tijdbom!

Denk dus tien keer na als je een eerste koophuis met een hypotheek overweegt. En als je dat huis al hebt, zet dan de bijl in je aflossingsvrije hypotheek, als je zo’n tijdbom hebt lopen.

In Lenen lenen, betalen betalen rekent Antoinette Hertsenberg een jong stel voor dat ze hun aflossingsvrije hypotheek kunnen halveren door er om te beginnen maandelijks 100 euro op af te lossen. De jaren erop moeten ze die aflossing steeds verhogen met de door de aflossing uitgespaarde rente. Alleen al vanwege die rekensom moet elke schuldenaar zowel deel 1 als deel 2 van Lenen lenen, betalen betalen absoluut hebben gezien.

Erica Verdegaal

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant