toggle menu

Kijk eens kritisch naar je cadeaubonnen

Kijk eens kritisch naar je cadeaubonnen

Cadeaubonnen zijn de laatste tijd weer volop in het nieuws. Sommige zijn in trek, andere zijn opeens waardeloos. Tijd om de balans weer eens op te maken.

De verkoop van VVV-bonnen zit nog steeds in de lift, maar voor je V&D-bon kun je inmiddels (bijna) niks meer krijgen. Voor de consumenten is er ook goed nieuws: onlangs is er een Stichting Keurmerk Cadeaukaarten opgericht, én is er een Geschillencommissie Cadeaukaarten in het leven geroepen.

Na V&D nu ook Perry Sport en Aktiesport? 

Een faillissement kent alleen maar verliezers, zoals bij de V&D. Afgezien van al het leed van de betrokkenen, was er ook (kleiner) leed voor de consument. Zo stond er in totaal voor bijna tien miljoen euro aan V&D-cadeaubonnen uit, waarvan 12.500 bonnen afgelopen december waren verstrekt (onder meer als onderdeel van kerstpakketten). Het was hopen op een nieuwe eigenaar die op termijn de bonnen weer zou accepteren, maar helaas. Bij een faillissement is je bon niks meer waard. Dan kun je fluiten naar je centen, want je mag met je vordering achteraan aansluiten in de rij van schuldeisers.

Gisteravond kwam het bericht dat er ook problemen zijn bij de Perry Sport en Aktiesport. Zelf heb ik ook nog een bon van de Perry Sport, die ik – voor de zekerheid – maar heel snel ga inwisselen. 

Maar niet alleen een winkel kan failliet gaat, ook de uitgever van cadeaubonnen, zoals een paar jaar geleden gebeurde met Cadeaubox. De bon was niet meer te verzilveren toen deelnemende organisaties bang werden om hun geld niet terug te krijgen.

Bonnen en hun geldigheid

De VVV-bon blijkt nog steeds een ongekend populair cadeau. Die bon kun je dan ook bij duizenden winkels uitgeven. Dus bij een eventueel faillissement kies je gewoon een andere winkel. Schattingen over wat Nederlanders aan cadeaubonnen in huis hebben, liggen ergens tussen de 150 en 200 miljoenen euro.  

Officieel is een bon eeuwig geldig, als er geen datum op staat. Maar vaak staat er wel een uitgiftedatum (waarop de bon gekocht is) op en dan is de bon 5 jaar geldig, volgens ConsuWijzer, de overheidswebsite voor consumenten.

Veel bonnen hebben echter een beperkte houdbaarheid: er staat behalve de uitgiftedatum ook op tot hoe lang de bon geldig is. Een bon mag in principe niet korter dan 1 jaar geldig zijn, want dat is niet redelijk. Tenzij de verkoper kan bewijzen dat het toch redelijk is. 

Speciale acties, speciale regels

Let op: soms zijn bonnen onderdeel van een speciale actie. Dan gelden andere regels, zoals een beperkte geldigheidsduur. Zo had ik zelf een keer een bioscoopkaartje via een Kruidvatactie gekregen; helaas had deze een beperkte geldigheidsduur en was de bon al verlopen toen ik eindelijk eens tijd had om naar de bioscoop te gaan.

Waar het vooral op neerkomt: het moet voor de klant duidelijk zijn. Als een beperkte geldigheid of einddatum niet duidelijk is (want verborgen blijkt), kan sprake zijn van een oneerlijke handelspraktijk. Volgens de Autoriteit Consument & Markt zou je op grond hiervan de overeenkomst moeten kunnen vernietigen en terugbetaling kunnen eisen. Maar ja, begin daar maar eens aan als consument. 

Je bon is verlopen, wat nu?

Je hoeft je er niet gelijk bij neer te leggen als een bon verlopen is. Sommige uitgevers hebben een coulanceregeling, zoals de BioscoopCadeau, RestaurantCadeau of Nederlandse Sauna Bon; binnen drie maanden na het verstrijken van de geldigheidsdatum kun je een nieuwe cadeaukaart krijgen die opnieuw een jaar geldig is. Je betaalt wel administratiekosten. En bijvoorbeeld GiftForYou heeft weer een andere oplossing: tegen bijbetaling van vijf euro krijg je een nieuwe ‘belevenis’. 

Check eerst op de website van de aanbieder altijd de ‘veelgestelde vragen’ of ‘FAQ’ (wat staat voor Frequently Asked Questions), je vindt deze verwijzing meestal helemaal onderaan de pagina. Verder kun je altijd even contact opnemen met de desbetreffende klantenservice, hou hiervoor je kaartnummer bij de hand. 

Kom je er niet uit, dan kun je het altijd in de winkel zelf proberen. Niet geschoten is altijd mis, immers! Want sommige ondernemers zijn gewoon coulant en zien graag dat je de bon gewoon uitgeeft (en wellicht nog iets meer uitgeeft in de winkel).

Op zoek naar addertjes

Er zijn soms wat addertjes onder het gras, want sommige cadeaukaarten kun je niet overal inwisselen, lijken opeens minder saldo te hebben dan je dacht of hebben opvallende voorwaarden. De consumentenbond heeft dit netjes voor je op een rijtje gezet. Kijk onderaan deze pagina of jouw cadeaubonnen hieronder vallen.

Een keurmerk in cadeaukaartenland

Er is ook goed nieuws! De consumentenbond heeft afspraken gemaakt met vertegenwoordigers van de cadeaubonnenbranche. Die hebben zich met een zestal verenigd in de Stichting Keurmerk Cadeaukaarten.

De VVV Cadeaubon, Fleurop Bloemenbon, De Pluim, Nederlandse Boekenbon, Nationale EntertainmentCard en Weekendjeweg.nl en Cadeau Card vallen onder het akkoord. Ze hopen dat meer uitgevers van cadeaubonnen zich bij hen aansluiten.

Ze hopen zo gehoor te geven aan de meest voorkomende klacht: de te korte geldigheidsduur van cadeaubonnen. Afgesproken is dat hun bonnen waarmee consumenten iets in een winkel kunnen kopen minimaal 3 jaar geldig zijn, en bonnen voor een 'belevenis' (iets in natura), zoals een ballonvlucht of ontbijt, minimaal 2 jaar, met een mogelijkheid tot 1 jaar verlenging (tegen een kleine bijbetaling).

Bovendien is er een Geschillencommissie Cadeaukaarten in het leven geroepen, waartoe consumenten met klachten zich kunnen wenden.

Alternatieve oplossingen voor V&D-bonnen

Tot slot: veel winkeliers speelden in op het faillissement van de V&D: zo kun je de V&D-bonnen inleveren bij een gitaarfabriek in Arnhem. Maar ook de keten Topshelf zegt de bonnen in te nemen. Je kunt ook naar de Achterhoek om de bonnen in te leveren bij modewinkels. En zo zijn er nog wel meer acties. Even googelen kan daarom de moeite waard zijn!

Iris Böhm

Meer over:

Ook interessant