toggle menu

Kraamzorg is geen gemaksdienst

Kraamzorg is geen gemaksdienst

Ze heette Dominique, was 24 lentes jong en zelf nog lang geen moeder. Toch was zij in de eerste week na mijn bevalling onze steun en toeverlaat.

Van lesjes luiers verschonen en borstvoedingstips tot eigenwijze opa’s en oma’s leren hun handen te wassen voordat ze mijn kwetsbare zoontje mochten aanraken: zonder onze kraamverzorgende hadden we lang niet zo’n goede start gehad.

Ik ben niet de enige die zo blij is met de reddende kraamengel. Uit onderzoek van het CBS  blijkt dat kersverse moeders de kraamzorg een 8,1 geven.

Geen veredelde werkster

Er bestaat een nogal verkeerd beeld van de kraamverzorgende: ze zou niet veel meer zijn dan een veredelde werkster. Natuurlijk, Dominique draaide wasjes (met de komst van een baby verandert je huis gek genoeg ineens in een soort wasserette), verschoonde het bed en sopte de badkamer, maar daar was ze maar een klein deel van de dag mee bezig.

Ze leerde ons luiers verschonen, onze zoon op een veilige manier in bad doen, vertelde waar we allemaal op moesten letten – van zo veilig mogelijk slapen, tot elke dag vitamines bijgeven – en hield zijn gewicht nauwlettend in de gaten. Ook deed ze bij mij medische controles en nam zo de (vast duurdere) verloskundige werk uit handen. 

En dan de borstvoeding: terugkijkend weet ik niet of dat zonder haar was gelukt. Dominique keek elke keer mee of ons zoontje wel goed ‘aanhapte’ , gaf slimme tips, moedigde aan en toen ons kleintje niet genoeg binnen leek te krijgen, greep ze snel in met bijvoeden en uitleg over kolven om de ‘productie’ goed op gang te brengen. 

Kraamzorg als 'gemaksdienst'?

Zoveel invloed op een pril leventje; dat moet een werkster nog maar eens voor elkaar zien te krijgen. Toch gaan er steeds weer stemmen op om de kraamzorg uit het basispakket van de zorgverzekering te halen.

In 2013 deed minister Schippers van Volksgezondheid een oproep aan burgers en mensen in de zorg om mee te denken over mogelijke bezuinigingen. ‘De kraamzorg uit het basispakket!’, riepen sommigen al snel. Want waarom zou iedereen daaraan moeten meebetalen terwijl alleen bepaalde groepen er gebruik van maken?

Een jaar later zei Barbara Baarsma, directeur van SEO Economisch Onderzoek, dat met het schrappen van de kraamzorg uit het basispakket mooi 300 miljoen euro per jaar bespaard kan worden. Zij vond dat dit makkelijk kan, omdat het niet veel meer is dan een fijne ‘gemaksdienst’.

Bovendien is zwanger worden iets dat je aan ziet komen, en kun je er volgens Baarsma ook prima voor sparen. (Waarmee ze deze gemaksdienst gemakshalve iets voor mensen met een goed gevulde portemonnee wil laten zijn; degenen onder ons die met kleine kinderen maar net rondkomen, moeten het blijkbaar maar zelf uitzoeken.)

Gelukkig oordeelde het Zorginstituut Nederland afgelopen voorjaar dat dit een onzalig plan is, onder andere omdat de kraamzorg helpt bij het voorkomen van wiegendood en het signaleren van gezondheidsrisico’s. De minister liet weten dit advies te volgen, maar dat er wel goed gekeken moet worden of de kraamzorg ‘geactualiseerd’ moet worden. Met andere woorden: of het ook met minder uren kan. Dus ik zal niet verbaasd opkijken als er alsnog flink gesnoeid wordt.

Drie uur na het baren naar huis - juist dankzij de kraamzorg

Het vreemde is dat er bij deze discussies compleet voorbij wordt gegaan aan het feit dat vrouwen in Nederland na de bevalling zo snel mogelijk het ziekenhuis worden uitgebonjourd - als ze al niet thuis bevallen.

Drie uur nadat ons zoontje ter wereld kwam, verlieten wij alweer het geboortehuis (een afdeling in het ziekenhuis waar je onder begeleiding van de verloskundige bevalt). Dat is uniek, en wordt mede mogelijk gemaakt door die zogenaamde gemaksdienst.

Toen mijn schoonfamilie in Frankrijk hoorde hoe snel ik weer thuis was, geloofden ze hun oren niet. Drie uur?!? Na een natuurlijke bevalling verblijven Françaises standaard minstens een paar dagen in het ziekenhuis, alwaar verpleegkundigen veel van de taken waarnemen die kraamverzorgenden bij ons thuis doen. Ik riep dan ook dat je prima meteen na de bevalling naar huis kunt, omdat we hier in Nederland zo’n fantastisch systeem hebben voor zorg na de geboorte.

Juist door de kraamzorg kunnen vrouwen – als de geboorte goed verloopt – snel naar huis. Als je er op wil bezuinigen, moet je dus ook meenemen dat vrouwen zonder zo’n reddende engel die thuis op ze wacht, wellicht langer in het ziekenhuis moeten blijven. Of dat de verloskundige een deel van hun medische controles op zich moet gaan nemen. Dat is allemaal stukken duurder.

Verder kijken dan de kosten

Natuurlijk moeten we bekijken hoe de zorg efficiënt en zuiniger kan – tenslotte moeten we de kosten met z’n allen ophoesten. Maar kijk daarbij dan wel verder dan wat iets per jaar kost.

Neem ook mee wat zorg oplevert, welke kosten het juist bespaart én wat het ook op andere vlakken voor de patiënt doet. Mijn kraamtijd was zonder Dominique lang niet zo fijn geweest. Daar ben ik haar en de andere verzekerden (lang leve de zorgsolidariteit!) die aan haar hebben meebetaald nog steeds dankbaar voor.

Mensje Melchior

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant