toggle menu

Leen geen geld aan familie en vrienden

Leen geen geld aan familie en vrienden

'Als een vriend je vraagt om geld te lenen, vraag je dan af welke van de twee je wilt verliezen', schreef de Frans-Zwitserse dichter Jean Antoine Petit-Senn. Heeft hij gelijk?

Lees ook Radars consumententip: Lenen aan vrienden en familie

Volgens advertenties en reclamespots is december de maand van gezellige familiediners, knapperende haardvuren, lekker eten en het toppunt van geluk. Maar in werkelijkheid viert ruim een kwart van de Nederlanders geen kerst met familie.

Meer dan de helft van de Nederlanders heeft namelijk geen contact meer met een of meer familieleden, vooral broers en zussen. De belangrijkste oorzaak daarvan is ruzie over geld, bijvoorbeeld over een lening.

Maar liefst een op de vier Nederlanders heeft geld van of aan familie geleend. Dat is riskanter dan je denkt. Moet je er überhaupt wel aan beginnen?

Vriend wordt vijand

Het klinkt misschien logisch en aantrekkelijk om te lenen van ouders, een oom of een goede vriend die een stuk meer in slappe was zit dan jij. Of om dat nichtje, vriend of zus in financiële nood tijdelijk uit de brand te helpen met een leuk bedrag.

Maar pas op, want geld (uit)lenen is een koud kunstje, maar terugbetalen of terugvragen kan een helse klus zijn. Dat komt mede doordat vriendschappen en familie draaien om meer dan geld. Soms gaan de ontvangers van een lening het geld naar verloop van tijd beschouwen als een gift, terwijl dat niet jouw bedoeling was.

Zo’n meningsverschil kan leiden tot een verbroken vriendschap of een bittere familievete. Geld uitlenen aan een vriend is dan ontaard in geld terugvragen van een vijand. Althans, als dat geld er dan nog is.

Onontwarbare knoop

In de meeste families en in veel vriendschappen zijn geld en gevoel verweven tot een onontwarbare knoop. Hoe dat komt, legt psycholoog Steven Pont uit in zijn boek 'Alle liefde is economie'. Onbewust blijken we –jij dus ook- in ons hoofd kasboeken bij te houden van al onze relaties.

In zo’n mentale boekhouding noteren en waarderen we dingen die we voor elkaar betekenen en doen. Maar de gevende en ontvangende partij kunnen posten een verschillende waarde geven.

Stel, jouw jongste broer –altijd al een brekebeen- verliest zijn baan en zit ontzettend krap. Daarom leen je hem 3.000 euro. Je vraagt je broer het geld terug te betalen zodra het kan. Je broer is dankbaar, maar ziet de lening, al dan niet terecht, als een gift. Voor hem voelt het logisch dat familie hem helpt nu het weer tegenzit. Want zo is het altijd gegaan.

Uit balans

In een gezonde familie- of vriendschapsrelatie streven mensen naar balans in hun 'kasboeken': beide personen beleven dan aan de verhouding ongeveer evenveel plezier. In het voorbeeld van de lening van 3.000 euro raakt het evenwicht zoek: jouw boekhouding over je broer vertoont een saldo van 3.000 euro, maar de boekhouding van je broer over jou heeft het saldo nul.

Familieleden voelen zich over zo'n verschil niet altijd schuldig. Soms menen ze (onbewust) recht te hebben op financiële steun van verwanten, omdat ze vinden dat ze zelf elders, bijvoorbeeld door pech in het leven, al teveel hebben 'betaald'.

Negatieve spiraal

Sterk verschillende kassaldo's kunnen aan je vreten. Jij vindt bijvoorbeeld dat je al teveel in je broer hebt geïnvesteerd, en dat er nooit iets terugkomt.

Toch is het niet handig om kwaad met kwaad te vergelden, bijvoorbeeld door steken onder water te gaan geven of door hem met opzet niet uit te nodigen op een familiefeest. Zo belandt de relatie in een negatieve spiraal, waarbij je elkaars kassen leegrooft. Is alles op, dan is de relatie reddeloos verloren.

Uitpraten

In tegenstelling tot een vriendschap kun je een familieband niet opzeggen zonder ook zelf schade op te lopen. Je moet daarom beslist proberen de situatie op te lossen. Anders gaat je onvrede etteren tot een familiezweer die met geen enkele geldsom meer te genezen valt.

Een goede methode is om op een ontspannen moment – ga bijvoorbeeld samen wandelen of fietsen - te achterhalen hoe je broer de lening in zijn kasboek waardeert. Leg hem voorzichtig uit dat een lening volgens jou eigenlijk hoort te worden terugbetaald. Zoek samen een oplossing, waarmee je beiden kunt leven. Mogelijk heb jij, net als veel Nederlanders, maar één zus of broer. Het is doodzonde om die speciale band te verspelen om een geldbedrag.

Erica Verdegaal

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Meer over:

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant