toggle menu

Niet zo bang, dokters! Laat patiënten het gesprek vooral opnemen

Niet zo bang, dokters! Laat patiënten het gesprek vooral opnemen

Van wat de dokter vertelt, vergeet de patiënt meteen een belangrijk deel – zeker als hij in de spreekkamer zit voor een slechtnieuwsgesprek. Artsen moeten het opnemen van gesprekken dus juist aanmoedigen, in plaats van bang te zijn dat een patiënt hen met een geluidsopname aan de schandpaal nagelt.

De artsenfederatie KNMG kwam woensdag met een leidraad voor wanneer een patiënt een gesprek wil opnemen. Dat mag altijd, zelfs zonder toestemming te vragen aan de arts.

Twijfelen over toestemming

40 procent van de artsen krijgt weleens van een patiënt te horen dat hij het gesprek wil opnemen. Veel artsen twijfelen dan of ze toestemming willen geven, zo kwam naar voren uit een peiling van de KNMG onder zevenhonderd dokters. En twee derde van de artsen gaat voorzichtiger spreken, als het mobieltje met de opname-app op tafel ligt.

Waar de artsen zo bang voor zijn? Maar liefst 40 procent is bang voor juridische consequenties; dat een gesprek gebruikt kan worden bij de (tucht)rechter. En natuurlijk is er de angst dat een patiënt het gesprek ongevraagd op Facebook plaatst. Zo van: 'Nou ja, moet je nou eens horen wat die hork van een arts tegen me heeft gezegd.'

80 procent verloren informatie

Ik zou zeggen: niet zo schijterig, heren en dames doktoren. Zo’n opname is juist een heel verstandig idee. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat we maar weinig onthouden van wat er in de spreekkamer van de dokter wordt gezegd: 40 tot 80 procent van de informatie gaat het ene oor in, het andere oor uit.

Hierbij speelt niet alleen mee hoe goed de arts de informatie overbrengt, maar wat de 'emotionele staat' van de patiënt is. Zeker bij een slechtnieuwsgesprek zit de toehoorder al snel op die 80 procent verloren informatie: dan concentreert een patiënt zich alleen op een deel van de boodschap ('u heeft kanker') en onthoudt hij maar weinig van de andere belangrijke informatie ('dit zijn de behandelmogelijkheden').

Dat weten artsen natuurlijk ook: niet voor niets adviseren ze vaak om iemand mee te nemen naar een consult. En uit de peiling van de KNMG kwam ook naar voren dat meer dan de helft van de artsen de 'ondersteunende rol' ziet van de geluidsopname.

Niks mis met voorzichtig spreken

Dat tweederde van de artsen zegt hun woorden voorzichtiger te kiezen wanneer deze worden vastgelegd, lijkt mij nou juist geen probleem. Goed formuleren, nadenken of de boodschap wel aankomt en bedenken dat een geruststellend bedoelde opmerking misschien juist helemaal verkeerd kan overkomen, is volgens mij altijd belangrijk. Een aanzienlijk deel van de tuchtzaken die patiënten of familie aanspannen, gaat over gebrekkige communicatie, dus met voorzichtig spreken valt misschien wel een wereld te winnen.

Tips voor het opnemen van gesprekken in de spreekkamer

Tot slot nog een paar tips.

  • Uit de peiling van de KNMG blijkt dat 5 procent van de artsen het laten opnemen van een gesprek weigert, 40 procent het toestaat, 27 procent soms instemt en dat 29 procent twijfelt. Maar: voor het opnemen van een gesprek is geen toestemming nodig, dat recht heb je altijd. Je zou het niet eens van tevoren hoeven vragen, maar netjes is dat natuurlijk wel.
  • Geluid opnemen mag sowieso, maar beeldopnames mogen niet zonder toestemming van de arts gemaakt worden.
  • Om de huiver bij de arts weg te nemen, kan het helpen om uit te leggen waarom u een opname wilt maken (om alle informatie nog eens rustig terug te luisteren, en/of het besprokene aan familie of geliefden te laten horen).
  • De opname mag niet zonder toestemming van de arts openbaar gemaakt worden. Doe je dat toch, dan kan de arts je vragen het te verwijderen of zelfs juridische stappen ondernemen.
  • Opnames kunnen inderdaad gebruikt worden als bewijsmateriaal bij de (tucht)rechter, hoewel die dat niet altijd zal toestaan.

Mensje Melchior

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant