toggle menu

Second opinion aanvragen? Dat is je goed recht

Second opinion aanvragen? Dat is je goed recht

Elke patiënt heeft recht op een second opinion. Maar mensen weten vaak niet hoe ze dat aan moeten pakken. Bovendien kunnen de regels wel zeggen dat je er recht op hebt; in de praktijk kan het nog aardig lastig zijn.

Vorige week kwam een onderzoek naar buiten van Best Doctors, waaruit blijkt dat driekwart van de rugpatiënten en een derde van de prostaatkankerpatiënten eigenlijk een second opinion wil aanvragen over de behandeling. Maar vaak weten ze niet hoe. Van de groep prostaatkankerpatiënten die geen second opinion aanvroeg, wist 70 procent namelijk niet hoe ze dat moeten aanpakken – ze weten bijvoorbeeld niet of de zorgverzekering de kosten dekt.

Volgens Best Doctors heeft een second opinion het nodige effect. Bij de second opinions die mensen via Best Doctors aanvroegen, werd in 27 procent van de gevallen de diagnose herzien, en in 41 procent werd een andere behandeling geadviseerd.

(Het is wel een beetje 'Wij van WC-EEND': Best Doctors is namelijk een organisatie die zelf second opinions verzorgt.)

Koelkastverkoper versus dokter

In een reactie op het nieuws liet Chris Laarakker van ProstaatKankerStichting.nl aan het AD weten dat het niet vragen van een tweede mening een gemiste kans is. 'Mensen denken vaak langer na over het kopen van een koelkast dan de keuze van een arts. Maar juist als er sprake is van meerdere behandelopties is het belangrijk de alternatieven goed af te kunnen wegen en een second opinion aan te vragen.'

In de praktijk ligt de relatie met een arts natuurlijk wel wat gevoeliger dan die met een koelkastverkoper; mensen zijn vaak toch bang dat de arts het als een brevet van onvermogen ziet, wanneer 'hun' patiënt bij een andere arts om een mening gaat vragen.

Officieel heb je gewoon recht op een second opinion (het zit in de basisverzekering) en volgens de richtlijnen van artsenorganisatie KNMG moeten artsen een patiënt die daarom vraagt een verwijzing geven naar een andere behandelaar. Tenzij de arts zwaarwegende argumenten heeft dat niet te doen, bijvoorbeeld wanneer een patiënt steeds weer opnieuw voor dezelfde diagnose een mening van een andere behandelaar wil.

Meer informatie

Er is niet veel onderzoek naar de zin en de onzin van second opinions – maar er zijn in het verleden wel wat ziekenhuizen die het voor bepaalde afdelingen of ziektes onderzochten. In 2009 deed het Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis dat bijvoorbeeld bij patiënten die bij hen terechtkwamen voor een second opinion. Het ziekenhuis wilde vooral weten waarom mensen een tweede mening vragen. 38 procent hoopte op een ander behandeladvies, maar de meerderheid wilde vooral meer informatie over de behandeling. Slechts 3 procent van de second-opinion-patienten kreeg een andere diagnose, maar bij maar liefst 22 procent werd de behandeling wel aangepast.

Dokter in z’n hemd gezet?

Ik ken verhalen uit de praktijk waarbij specialisten lang niet zo zakelijk reageerden bij een second opinion. Vooral wanneer er een andere behandeling wordt aangeraden, gaat het nogal eens wringen en kan het zijn dat arts nummer 1 zich toch een beetje in z’n hemd gezet voelt – niks menselijks is de dokter vreemd.

Dat maakt de sfeer in de spreekkamer er niet altijd gezelliger en constructiever op. Maar een beetje professional zal (misschien na wat tegenwerpingen) z'n best doen om vervolgens met de patiënt een nieuw behandeltraject uit te stippelen.

Naar het buitenland

Nog ingewikkelder wordt het wanneer uit een second opinion blijkt dat een behandeling in het buitenland weleens veel beter uit zou kunnen pakken. Tekenend is dit verhaal (Akte 1, Over de grens) van een vriendin; haar vader had dunnedarmkanker en kreeg in Nederland de diagnose 'uitbehandeld'.

Zij liet het er niet bij zitten, ging op zoek naar een andere specialist en kwam in België uit. In Leuven zagen ze nog wel behandelmogelijkheden. Het had heel wat voeten in de aarde voordat de zorgverzekeraar de behandelingen wilde vergoeden. Een duidelijk voorbeeld van hoe bijdehand je soms als patiënt, of diens familie, moet zijn wanneer je de zorg bij een ander – over de grens – zoekt. Uiteindelijk heeft het haar vader een paar mooie extra jaren met zijn kinderen en kleinkinderen opgeleverd.

Ook hier liggen de regels (in principe mogen patiënten zich binnen de Europese Unie in een ander land laten behandelen) en de praktijk (veel gedoe met de verzekeraar) nogal uit elkaar.

De patiëntenfederatie NPCF heeft een folder met handige tips (pdf) voor mensen die een second opinion willen. De belangrijkste punten:

  • Elke patiënt heeft er recht op, de verzekering moet het vergoeden.
  • Neem iemand mee naar de behandelaar die de second opinion geeft; twee horen meer dan één.
  • Bereid je goed voor op een gesprek met de tweede behandelaar. Zet bijvoorbeeld de belangrijkste vragen op papier, waar je over twijfelt, wat je graag zou willen van een behandeling.
  • Bekijk wanneer het advies van de tweede arts afwijkt van de eerste hoe het zit met de kans op complicaties van beide behandelingen, bekijk waarbij de nieuwste technieken worden gebruikt en welke behandeling de langste hersteltijd heeft.

Ik ben heel benieuwd: heb je zelf ervaringen met een second opinion? Kwam daar iets heel anders uit, en hoe reageerde de eerste behandelaar vervolgens op dat andere oordeel? Laat het weten in de reacties!

Mensje Melchior

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant