toggle menu

Vakantiedagen over: meenemen of laten uitbetalen?

Vakantiedagen over: meenemen of laten uitbetalen?

Het einde van het kalenderjaar nadert en dat betekent dat je de balans moet opmaken van je vakantierechten. Wellicht heeft je werkgever je er al op geattendeerd. Maar misschien heeft je werkgever het wel bij het verkeerde eind. Weet wat je rechten zijn als het over vakantie gaat, zoals het recht van opname en eventueel uitbetaling.

Allereerst is het belangrijk om te weten dat je werkgever verplicht is om jou in de gelegenheid te stellen om je vakantierechten te kunnen opnemen. Voor je wettelijke vakantierechten (zie hieronder) is het uitgangspunt dat je op z'n minst één keer twee weken aaneengesloten, of twee losse weken moet kunnen opnemen.

'Jouw wil is wet' (zolang de bedrijfsvoering niet wordt verstoord)

In principe moet de werkgever jouw wens inwilligen, tenzij hij gewichtige redenen heeft om dat niet te doen. Je verzoek moet schriftelijk zijn en je werkgever heeft de plicht binnen twee weken te reageren. Doet hij dit niet, dan is jouw wens volgens de wet automatisch ingewilligd.

Een gewichtige reden om jouw verzoek af te wijzen heeft een werkgever niet zo snel. 'Bijvoorbeeld als de bedrijfsvoering daardoor ernstig wordt verstoord', aldus Harry van Drongelen, arbeidsrechtspecialist aan de Tilburg University. 'Het mooiste voorbeeld hiervan is het seizoenbedrijf. Stel dat de werknemer op vakantie wil op het moment dat de werkdruk op de seizoenspiek zit. Dan mag de werkgever de vakantieaanvraag weigeren. Hij moet dan wel met motivatie komen in de trant van: als ik jou laat gaan, loop ik het risico dat ik het bedrijf kan sluiten.'

Zolang de bedrijfsvoering niet wordt verstoord, geldt dus eigenlijk 'jouw wil is wet'. 'De werkgever hoeft de wens van de werknemer echter niet in te willigen als er sprake is van een zogenoemde collectieve vakantieafspraak in bijvoorbeeld een cao,' voegt Van Drongelen nog toe.

Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen

Als werknemer heb je jaarlijks wettelijk recht op vakantie van vier keer je arbeidsduur per week. Dus werk je vijf dagen per week, dan heb je recht op (vier keer vijf is) twintig dagen per jaar. Dat zijn je wettelijke vakantiedagen.

Veel werkgevers geven daarbovenop – via cao of via je eigen individuele arbeidscontract – nog extra vakantiedagen; dat zijn de bovenwettelijke vakantiedagen. Dit verschil is om diverse redenen belangrijk!

Hoe lang kun je je wettelijke vakantiedagen meenemen?

Alle wettelijke vakantiedagen die je in het (bijna) afgelopen jaar - dus in 2017 - níet hebt opgenomen, vervallen na zes maanden in het nieuwe jaar, oftewel op 1 juli 2018. Dat betekent dat je die vakantiedagen vóór 1 juli 2018 moet hebben opgenomen.

De werkgever móet je de gelegenheid bieden om die dagen ook daadwerkelijk te kunnen opnemen. Als je geluk hebt dan is die termijn verlengd, via de cao of via je arbeidscontract. Daarin kan bijvoorbeeld de afspraak staan dat de (wettelijke) vervaltermijn verlengd is met nog eens zes maanden (in dat geval zou je tot 1 januari 2019 de tijd hebben om de vakantiedagen op te nemen).

Uitzondering: zelfs als niets over verlenging is afgesproken, is er nog één uitzondering waardoor je ook ná 1 juli 2018 recht hebt op je vakantiedagen, namelijk als de werknemer tot 1 juli redelijkerwijs niet in staat is geweest om vakantie op te nemen, bijvoorbeeld vanwege medische redenen.

En hoe zit het met het meenemen van bovenwettelijke vakantiedagen?

'Bovenwettelijke vakantiedagen zijn niet beschermd door de wet', aldus Van Drongelen. 'Bovenwettelijke afspraken zijn afspraken tussen werkgever en werknemer. Als er niets is afgesproken over de vervaltijd van bovenwettelijke vakantiedagen, dan heb je van rechtswege nog vijf jaar de tijd om die dagen op te nemen. Dat is de verjaringstermijn.' Maar in de meeste gevallen zullen over die bovenwettelijke vakantiedagen afspraken zijn gemaakt tussen werkgever en werknemer (of in de cao). Check dit dus bij je werkgever!

Verval of verjaring? Een belangrijk verschil

Van Drongelen waarschuwt dat het hier vaak mis gaat: het verschil tussen verval en verjaring. Daar blijkt veel onduidelijkheid over te bestaan. In het kort: als jouw vakantiedagen vervallen zijn, heb je er geen recht meer op en heb je dus pech. Je hebt dan niks aan die verjaringstermijn.

De verjaringstermijn van vijf jaar begint overigens te lopen vanaf 1 januari van het jaar erna. Dus gaat het om (bovenwettelijke) vakantiedagen van 2017, begint de verjaringstermijn te lopen op 1 januari 2018 en vervalt de boel dus vanaf 2023.

Kun je vakantiedagen laten uitbetalen?

Mocht je zo hard hebben doorgewerkt dat je nog een heleboel vakantiedagen hebt staan, die je eigenlijk niet wilt opnemen, kun je ze dan laten uitbetalen? Nee. Niet als het om wettelijke vakantiedagen gaat. Hierop is één uitzondering: als je aan het einde van een arbeidscontract zit. Oftewel: als je ontslag neemt of ontslagen wordt.

Gaat het echter om bovenwettelijke vakantiedagen, dan kan er in je contract of cao staan dat je de mogelijkheid hebt om deze uit te laten betalen. Maar werkgever en werknemer kunnen elkaar niet verplichten dit te doen. Je hebt namelijk recht om de vakantiedagen op te nemen, dus je kan niet tot afkoop verplicht worden.

(Let op: in de praktijk kan dit lastig zijn. Soms zit de werkgever namelijk met een ingewikkelde puzzel van berekeningen. Hij moet een onderscheid kunnen maken tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen. Bovendien moet hij de oudste vakantierechten het eerst eraf halen. Oftewel: ga er niet zomaar vanuit dat je uitbetaling kunt verwachten, maar check dit bij je werkgever.)

Ziek op vakantie: wat dan?

Als je ziek wordt op vakantie, hoeft dat niet van je aantal vakantiedagen af te gaan. Je meldt je ziek bij je werkgever en die dagen dat je ziek bent (op vakantie dus), tellen dan niet als vakantiedagen (maar ziektedagen). Dit geldt sowieso voor je wettelijke vakantiedagen!

Voor je bovenwettelijke vakantiedagen hoeft dit niet te gelden. Soms is er bijvoorbeeld sprake van een wachtdag. Check dat bij je werkgever (dat ligt namelijk aan je contract of cao).

Nog even op een rijtje:

  • Wettelijke vakantiedagen vervallen per 1 juli 2018. Enige uitzondering: als je geen mogelijkheid hebt gehad om je vakantiedagen vóór 1 juli op te nemen.
  • Wanneer bovenwettelijke vakantiedagen vervallen is onduidelijker; er zijn twee mogelijkheden: - Het ligt eraan wat er is afgesproken tussen werkgever en werknemer via de cao of het arbeidscontract. Check dit dus bij je werkgever! Het kan zijn dat de werkgever de termijn om ze op te kunnen nemen heeft verlengd (dit kan maximaal 5 jaar zijn, daarna verjaren ze). - Is er niets afgesproken, dan heb je van rechtswege nog 5 jaar recht om je vakantiedagen op te nemen. Dit is namelijk de verjaringstermijn.

Voor meer informatie kun je ook terecht bij de vakbond, zoals op deze pagina over vakantiedagen meenemen van de FNV.

Iris Böhm

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant