toggle menu

Verslaafd aan Facebook

Verslaafd aan Facebook

Facebook won afgelopen donderdag een Big Brother Award. De prijs wordt uitgereikt aan bedrijven, instellingen en personen die een loopje nemen met ons recht op privacy. Toch neemt het aantal Facebook-leden ook in Nederland juist razendsnel toe. Hoe komt dat toch?

Facebook wordt al jaren neergesabeld in de media vanwege vele, herhaalde en vaak ook ernstige privacyschendingen. Het was dan ook geen verrassing dat het sociale netwerk afgelopen week de Big Brother Award kreeg toebedeeld in de categorie Bedrijven. Het netwerk van Mark Zuckerberg deelt deze twijfelachtige eer met het Korps Landelijke Politiediensten (in de categorie Overheid) en minister Schippers van Volksgezondheid (Personen). De naderende beursgang, waarmee Facebook de persoonsgegevens van ruim 800 miljoen leden letterlijk in de verkoop gooit, was voor de jury de bekende druppel.

Toch lijken de gebruikers zelf zich nauwelijks iets aan te trekken van de scherpe kritiek. Sterker nog: uit de wereldwijde statistieken blijkt zelfs dat zij hun Facebook-pagina alleen maar vaker en langer zijn gaan bezoeken. Onderzoekers van de Universiteit van Chicago kwamen onlangs met een opmerkelijke verklaring voor dit gegeven. Facebook is namelijk ontzettend verslavend, constateerden de onderzoekers. Voor veel testpersonen zelfs verslavender dan alcohol of tabak.

Een niet te missen soap

Een van de belangrijkste redenen is de zogenaamde News Feed (of Nieuwsoverzicht, in het Nederlands). Dat is de service die gebruikers direct alle nieuwe ‘status updates’ van hun netwerkvrienden op de eigen profielpagina toont. Bij de invoering in 2005 vielen de toen nog maar 5,5 miljoen gebruikers massaal over deze ‘ernstige privacymisser’. Zuckerberg maakte excuses, maar de News Feed bleef, en heeft zich inmiddels ontwikkeld tot een echte aanjager voor de bezoekersaantallen.

Sociologen hebben inmiddels zelfs een naam voor de eeuwigdurende nieuwtjesstroom uit het sociale netwerk: ambient awareness. Zeggen al die schijnbaar futiele nieuwtjes over persoonlijke wederwaardigheden op zich wellicht weinig, aaneengesloten geven ze de gebruikers het gevoel van een intieme mentale verbinding met de mensen in hun netwerk.  Volg het een maand, en de News Feed ontwikkelt zich tot een niet te missen soap.

Onderzoekers van de University of Pennsylvania hielden maandenlang bij wat de meest gedeelde artikelen waren van de website van The New York Times. Daarbij bleek dat gebruikers liever positief nieuws delen dan negatief nieuws. Met name verrassende, bizarre en indrukwekkende verhalen bleken het goed te doen. De onderzoekers concludeerden dat mensen met name graag zaken delen die een emotionele reactie uitlokken. ‘Hoe meer emotie, des te sterker het gevoel van verbondenheid,’ aldus de onderzoekers.

Vóór het tandenpoetsen

Volgens onderzoek onder 1600 vrouwelijke Facebook-leden tussen de 18 en 34 door online marktonderzoeker Lightspeed Research checkt een derde van de respondenten hun Facebook-pagina nog vóór het tandenpoetsen. Maar liefst veertig procent omschrijft zichzelf desgevraagd als Facebook-verslaafde, en 75 procent geeft aan dat het grootste deel van hun persoonlijke contacten via het computernetwerk verloopt. De helft van alle leden logt minimaal één keer per dag in.

Volgens het vooraanstaande Journal of Consumer Research, dat Amerikaans consumentengedrag onderzoekt, is de toegenomen ‘deelzucht’ terug te voeren op twee belangrijke factoren. In programma’s als Big Brother hebben we massaal kunnen zien hoe mensen beroemd werden met het delen van alledaagse dingen. Tegelijk is delen een reactie op de steeds verdergaande individualisering van onze maatschappij. ‘We delen om ons verbonden te voelen met anderen,’ concludeert het Journal.

Daarmee ontstaat een interessante paradox: om te ontsnappen aan de individualisering, en ons meer verbonden te voelen met anderen, kruipen we steeds vaker in ons eentje achter de computer…

Arnoud Groot

Volg @Arnoud_Groot op Twitter.

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant