toggle menu

Waarom het slim is om egoïstische goede voornemens te maken

Waarom het slim is om egoïstische goede voornemens te maken

Ik ben gek op goede voornemens. Elk jaar maak ik tijdens onze familieschaatsvakantie in Oostenrijk, ergens in februari, de balans op: ben ik nog gelukkig met hoe mijn leven eruit ziet? Wat moet er anders? Meer relaxen, stomme klussen laten liggen, vaker de boel de boel laten?

Mijn topjaar voor goede voornemens was 2014. Op het ijs van de Weissensee nam ik me voor eindelijk eens dingen te gaan doen die door uitstelgedrag of een overdaad aan twijfeldrang waren blijven liggen.

Dat jaar nam ik eindelijk rijlessen, en in januari 2015 had ik eindelijk dat felbegeerde pasje in mijn bezit. Dat jaar hakten we ook eindelijk de knoop door: ja, laten we proberen aan kinderen te beginnen. De schaatsvakantie van 2015 nestelde een bevruchte eicel zich in mijn baarmoeder en werd ik moeder in spe.

Op onszelf gericht

Laatst las ik over een onderzoek dat onze goede voornemens sinds de jaren veertig onder de loep heeft genomen. In tegenstelling tot de jaren zestig en zeventig zijn onze voornemens nu nogal egoïstisch. Meer sporten en bewegen, gezonder leven en eten en zelfontplooiing: de top 3 van goede voornemens is de laatste jaren op onszelf gericht.

Nee, dan de jaren zestig en zeventig: toen gingen onze plannen vooral over het gezin of het verbeteren van de maatschappij. Vanaf de jaren negentig kwam de klad in de sociale voornemens, en werden ze steeds meer gericht op het individu. Voor de plannen voor 2017 geldt dat twee derde gericht is op gezondheid, uiterlijk en zelfontplooiing.

Sociale voornemens – 'laten we de vluchtelingencrisis oplossen/ ik ga helpen de klimaatverandering te stoppen/ volgend jaar gaan we met z’n allen eens een vrolijke zwartepietendiscussie voeren' worden bij onderzoeken nog nauwelijks genoemd.

Is dat erg? Nee, slim juist, zou ik zeggen. Want uit psychologisch onderzoek blijkt dat er een paar factoren zijn die ervoor zorgen dat je goede voornemens ook echt kunt waarmaken. En juist bij voornemens die over jezelf gaan, kun je die factoren beïnvloeden en goed inzetten.

Om voornemens te laten slagen, moeten ze concreet zijn (denk: 'het komende jaar ga ik twee keer per week sporten', in plaats van: 'in 2017 ga ik echt meer bewegen'), aantrekkelijk zijn (fijn als je er iets aan hebt, of ervan kunt genieten als het gelukt is) en zeker ook haalbaar zijn.

Stapjes zetten

Waarom werkten mijn goede voornemens van 2014 zo goed? Ik kon er concrete subdoelen bij stellen en ze in stapjes opdelen.

Voor het rijbewijs: een goede rijschool zoeken, de eerste lessen nemen, theorie leren – en daarna ging het eigenlijk vanzelf. Het getwijfel over mijn kinderwens was lastiger te temmen, maar volgens mij was simpelweg de deadline van ‘dit jaar hakken we een knoop door’ genoeg om er wat rustiger tegenaan te kijken, en dat jaar dus ook echt de stap te zetten.

What the hell?

Nou grossier ik ook in goede voornemens die niet uitkomen. De steeds terugkerende: nu echt eens mindfull door het leven gaan, me niet zo laten leven door de drukte van de dag. Ik ben niet de enige met mislukte plannen. Zo’n beetje vier op de vijf mensen zien hun mooie plannen verwateren – bij een groot deel gaat het in januari al mis.

Hoe dat kan? Als het even tegenzit, en ze bijvoorbeeld toch een zak chips leegeten (of in mijn geval: gestrest raken door een veel te lange to-dolijst), geven ze het meteen maar helemaal op. Psychologen noemen dat het 'what the hell-effect': het is toch niet gelukt, dus wat maakt het allemaal nog uit?

Een andere valkuil is te veel tegelijk willen, dus: en gezonder eten, en meer bewegen, en meer uitrusten. Dat is een recept voor teleurstelling.

Tips voor een (nu echt!) relaxter 2017

Ik ga het in 2017 dus nog eens proberen met mijn niet al te sociale voornemen: dit jaar ga ik echt wat relaxter in het leven staan. Met in mijn achterhoofd de psychologische toptips voor goede voornemens:

  • Maak het concreet en realistisch Hier moet ik in de Oostenrijkse bergen nog even goed over nadenken. Maar ik denk dat het iets wordt als: ’s avonds voor ik ga slapen doe ik een meditatieoefening in plaats van nieuwtjes op mijn mobiel te lezen. En: tijdens mijn mamadag ga ik leuke dingen doen met mijn zoon, in plaats van wasjes draaien, het huis poetsen en tijdens zijn middagslaapje nog even een paar uur werken.
  • Maak het aantrekkelijk en visualiseer Goede voornemens moeten volgens de kenners vooral een beetje leuk zijn. Gezonder eten is makkelijker haalbaar als je denkt aan het gezonde eten dat je lekker vindt, in plaats van alle lekkere en slechte dingen die je dit jaar moet laten staan. En visualiseren hoe je leven eruit ziet als je doel is gehaald, werkt ook goed. In mijn geval: niet meer ’s nachts wakker schrikken en aan mijn ellenlange to-dolijst denken, maar gewoon lekker doortukken - ik zie het al helemaal voor me.
  • Bedenk wat je struikelblokken zijn, en smeed daar een plan voor Dit is een toptip uit het boek van psycholoog Roy F. Baumeister, Wilskracht. Want om goede voornemens vol te houden, is nogal wat wilskracht nodig. Als je bedenkt in wat voor situaties je de mist in gaat, kun je voor die momenten een plan B in werking stellen. Ben je ’s avonds eigenlijk te moe om te sporten en plof je toch na het werken meteen weer neer op de bank? Trek dan bijvoorbeeld je sportkleren aan op het werk en ga hardlopen voor je überhaupt de kans hebt om uitgezakt voor de tv te gaan hangen.

Mijn grote struikelblok is het gevoel geen tijd te hebben om te ontspannen – en dan als een dolle van alles te gaan doen. Het bijbehorende plannetje om het anders te doen, moet ik nu alleen nog even smeden.

Mensje Melchior

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant