toggle menu

Steeds meer bekend over risico's PFAS

Steeds meer bekend over risico's PFAS

Chemische stoffen die onder de noemer PFAS vallen, leken lange tijd ideaal. Ze zijn water- en vuilafstotend, kunnen zeer goed tegen warmte, zijn vrijwel onverwoestbaar en op talloze manieren toe te passen. Pas de laatste jaren groeit de aandacht voor de risico’s voor gezondheid en milieu.

Van regenjassen tot anti-aanbaklagen en van beschermlaagjes tot blusschuim van de brandweer, PFAS zijn overal. Zelfs in de bodem en in het menselijk lichaam, wat gevaarlijk kan zijn. 'Iedereen heeft PFAS in zijn bloed. En niet alleen in Nederland', zegt onderzoeker Joke Herremans van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het instituut doet momenteel veel onderzoek naar de stoffen, die in de natuur niet voorkomen.

'Door mens gemaakte stoffen horen niet in je lichaam'

'Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat bepaalde PFAS het risico op kanker verhogen en schade kunnen aanrichten aan lever, immuunsysteem en voortplantingsorganen. En zoals altijd bepaalt de dosis het effect', zegt Herremans.

Volgens de onderzoeker hoeven Nederlanders echter niet massaal bang te zijn om ziek te worden van PFAS. De concentraties zijn over het algemeen zeer laag. 'Maar het is wel ongewenst. Dit zijn door de mens gemaakte stoffen, die horen niet in je lichaam', zegt Herremans.

De natuur is kwetsbaarder. Doordat PFAS zich ophopen, kunnen ze op de lange duur problematisch worden voor dieren in de top van de voedselketen, zegt Herremans. 'Zoals vogels en zoogdieren.'

Lees ook: Hoe ongezond zijn bestrijdingsmiddelen op je fruit?

Nog veel onbekend

Veel is nog onbekend over de circa zesduizend stoffen. 'Er zijn er drie waarvan we inmiddels redelijk wat over hun eigenschappen en aanwezigheid in onze omgeving weten: PFOA, PFOS en GenX. Dan zijn er nog 5997 stoffen over.'

Dat er nog veel onduidelijk is over de risico's van PFAS is, komt volgens Joke Herremans onder meer doordat de stoffen zich bijzonder gedragen. 'De meeste stoffen die ophopen in organismen, doen dat via vet. PFAS binden aan eiwitten en worden vervolgens niet afgebroken', legt ze uit.

Mogelijk gezondheidsschade omwonenden chemiebedrijf 

Een bekende bron is chemiebedrijf Chemours in Dordrecht. RIVM-onderzoek toonde in 2017 aan dat omwonenden verhoogde concentraties van de schadelijke stof PFOA in hun bloed hadden. Mogelijk heeft dat geleid tot gezondheidsschade. Chemours stapte over op een andere stof, GenX, maar ook daarover bestaan zorgen. Sinds juni geldt GenX in de EU als 'zeer zorgwekkend'. Chemours heeft de uitstoot inmiddels fors beperkt.

Overheid werkt aan oplossing 

Lage concentraties PFAS zitten vrijwel overal in de bodem. Bedrijven die grond verplaatsen, zijn nu verplicht de verontreiniging te meten. Storten mag niet meer zomaar. Dit gaat voor de bedrijven alleen niet zonder slag of stoot: net als stikstof leidt het PFAS-probleem tot stagnatie en vertraging, vooral in het baggerwerk en de bouw.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven is over de problemen in gesprek met bedrijven en lagere overheden. Ze wil snel oplossingen vinden, verzekert haar ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Microplastics in uitzending Radar 

Microplastic: een ander fenomeen dat de laatste tijd veel in het nieuws is omdat het mogelijk schadelijk is voor milieu en gezondheid. Maar zijn microplastics en wat is het gevaar? Radar beantwoordt al je vragen. 

Bekijk: Verhalen over microplastic: wat klopt wel en wat niet?

Bron: ANP 

Updates ontvangen over dit onderwerp?

Wil je op de hoogte blijven van dit onderwerp? Download de gratis Radar-app en volg het onderwerp.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant