toggle menu

Dit veranderde in 2017 in je portemonnee, op straat en digitaal

Dit veranderde in 2017 in je portemonnee, op straat en digitaal

Het jaar is bijna ten einde. Wat waren de grote gebeurtenissen op consumentengebied in 2017? Radar zet ze op een rij, en heeft de leden van het Radar Testpanel gevraagd om te oordelen.

Winkelen: genderneutrale kinderkleding en retourpinnen

Op bier staat minder vaak een houdbaarheidsdatum: je kunt het namelijk na die datum nog prima drinken. Het laat de grootste groep mensen koud, en dat is logisch: de houdbaarheid bepalen, dan kunnen de meesten zelf wel, hebben ze al eens aangegeven. Ruim een kwart vindt het een positieve ontwikkeling, ongeveer 1 op de 5 mensen juist een negatieve. Eerder dit jaar bleek dat de meesten wel hechten aan een houdbaarheidsdatum, maar de voorlichting hierover beter mag.

Het verbod op de verkoop van sigaretten met een smaakje wordt wel positief beoordeeld: 63 procent is er blij mee dat fabrikanten niet langer tabaksproducten op die manier aantrekkelijker mogen maken. Alleen voor mentholsigaretten wordt nog een uitzondering gemaakt, die verdwijnen in 2020. In 2017 heeft de brede paspop voet gezet in de etalages, die de werkelijke menselijke afmetingen beter weerspiegelen. Slechts 4 procent vindt dat een slechte ontwikkeling, de rest vindt het positief of doet het niet zo veel.

2017 was ook het jaar dat het woord 'genderneutraal' in de praktijk werd gebracht. HEMA zette een stap door op de kinderafdeling niet meer voor te schrijven of kleding voor jongetjes of voor meisjes is bedoeld: jij of je kind mag zelf kiezen of een kledingstuk leuk is voor een jongen of meisje, of niet. Hoewel het meer keuzevrijheid creëert, zien veel mensen het als een vorm van betutteling. De verandering wordt door de helft van de panelleden negatief beoordeeld.

Op het gebied van betalen heeft het in 2017 ook niet stilgestaan. Contactloos betalen is inmiddels behoorlijk ingeburgerd, in augustus van dit jaar werd een derde van alle pinbetalingen al contactloos afgehandeld. In Nederland is contactloos betalen ook een stuk populairder dan in de meeste andere landen. Minder bekend, maar wel in opmars dit jaar is betalen met je smartphone. Met een speciale app kun je contactloos betalen door je telefoon bij het pinapparaat te houden. Mensen zijn er op dit moment ongeveer even veel positief als negatief over. Retourpinnen wordt dan wel weer handig gevonden. Bij retourpinnen ontvang je het geld van een retour gebracht artikel terug op je rekening, in plaats van contant. Het is nog weinig bekend in Nederland, maar meerderheid vindt dit een positieve ontwikkeling.

Tot slot verdwenen dit jaar enkele winkels uit het straatbeeld. Twee bekende voorbeelden zijn speelgoedwinkel Bart Smit en merkonafhankelijke aanbieder van telefoonabonnementen The Phone House. Hoewel de meeste mensen aangeven hier 'neutraal' tegenover te staan, wordt Bart Smit door meer mensen gemist (ongeveer een derde) dan The Phone House (15 procent). Ook Blokker sloot vele filialen dit jaar vanwege tegenvallende resultaten.

Financieel: bitcoins, postzegels en bankoverschrijvingen

De bitcoin en andere vormen van virtueel, digitaal geld, daar hebben veel panelleden weinig vertrouwen in. 64 procent oordeelt negatief over deze 'hype' zoals sommigen het noemen. Wellicht was dit halverwege het jaar nog heel anders, toen de waarde van de munt spectaculair steeg.  Inmiddels wordt voor investeringen in de munt gewaarschuwd, de waarde kan namelijk ook zomaar een duikvlucht nemen, bleek.

Concurrentie op de postzegelmarkt wordt enthousiast onthaald: 60 procent vindt het een positieve ontwikkeling dat Sandd een eigen postzegel op de markt heeft gebracht die ook nog eens goedkoper is. Daar staat tegenover dat Sandd maar op 2 dagen in de week bezorgt. Het weerhoudt mensen er niet van om massaal over te stappen: PostNL ziet het aantal bezorgde kerstkaarten dalen, terwijl Sandd postzegels moet bijdrukken.

Dat banken eindelijk de naam-/nummercontrole weer invoeren bij overboekingen, daarover zijn mensen nóg enthousiaster: 93 procent is blij mee. Dat was te voorspellen: uit eerder onderzoek onder het Radar Testpanel bleek dat 99 procent deze controle van de bank verwacht. 40.000 mensen hebben vervolgens de petitie van het programma Opgelicht?! hierover ondertekend. Een niet te negeren oproep, zo is gebleken.

Contactloos betalen is naast in de winkel sinds dit jaar ook ergens anders mogelijk: een groep van 21 goede doelen investeerde gezamenlijk in vijfhonderd collectebussen met een ingebouwde pinautomaat, waarmee contactloos kan worden betaald. Het nieuws wordt wisselend ontvangen. Uiteraard blijft het, net als bij 'gewone' collectes, altijd zaak om goed op te letten of de collectant wel 'echt' is: wees bijvoorbeeld alert op de truc waarbij je pinpas stiekem wordt omgewisseld

Financiële regelgeving: compensatie, sparen, schenken en hypotheek

Compensatie, daar kan natuurlijk geen consument tegen zijn. Het besluit dat telecombedrijven voortaan bij storingen langer dan 12 uur compensatie moeten bieden, wordt dan ook door 89 procent als positief aangemerkt. Dat na ABN AMRO ook ING en Rabobank de spaarrente naar 0,1% verlagen is juist weer een reden voor onvrede: een even grote groep (88%) geeft aan hier niet blij mee te zijn.

Meer verdeeld zijn de meningen over het feit dat in 2017 de maximale hypotheek is gedaald van 102 naar 101% van de huiswaarde: een derde staat er neutraal tegenover, nog eens een derde juist positief. Een kwart vindt dit een negatieve ontwikkeling. Dat het bedrag dat je maximaal belastingvrij mag schenken voor een woning of de verbouwing daarvan (weer) omhoog gaat naar 100.000 euro, vindt twee derde prima. Dat de aflosboete erdoor is, en het belastingvoordeel op een afgeloste hypotheek dus verdwijnt, daar is een bijna even grote groep juist níet blij mee.

Privacy & digitaal: inloggen, cookies en downloaden

Het is goed mogelijk dat je je er geen zorgen over maakte, simpelweg omdat je niet wist dat het gebeurde. Zo gaat het vaak met onderwerpen uit het thema 'privacy & digitaal'. In ieder geval toont een ruime meerderheid (77%) zich opgelucht dat medische websites geen cookies meer plaatsen. Eerder was in het nieuws dat gezondheidswebsites onzorgvuldig omgaan met de privacy van bezoekers.

Inloggen met je DigiD via alleen een wachtwoord is binnenkort verleden tijd. Wie wil inloggen bij een overheidsdienst, moet vanaf dan gebruik maken van tweetrapsauthenticatie: bijvoorbeeld een code die per telefoon of app wordt toegestuurd. Moeten we daar blij mee zijn? Een derde is dat niet, nog eens ruim een derde juist wel. De beweegreden van de overheid is in ieder geval positief: je gegevens worden op deze manier beter beschermd. Er wordt nog gewerkt aan andere manieren om het inloggen te vergemakkelijken, bijvoorbeeld met een chip in een rijbewijs of id-kaart.

Hoe je zelf je digitale inloggegevens veilig maakt en houdt, kan veel makkelijker dan eerder gezegd werd. Een lang wachtwoord is namelijk veel veiliger dan een wachtwoord met hoofdletters en speciale tekens. Radar gaf je het advies al veel eerder, om vooral een lang wachtwoord te maken. Nu is ook officieel excuses gemaakt door degene die het speciale-tekens-advies de wereld in bracht. Het Radar Panellid maakt het eigenlijk weinig uit: de grootste groep vinkt 'neutraal' of 'geen mening' aan.

iPad-onderwijs, daar viel nogal wat op af te dingen bleek. In 2017 werd bekend dat ruim de helft van alle scholen die de afgelopen jaren overstapten op 'Steve Jobsonderwijs' of serieus overwogen dat te doen, inmiddels is afgehaakt. Prima, vindt 43 procent dat, tegenover 17 procent die het jammer vindt. Ben je zelf handig op de computer, en download je regelmatig een filmpje op een manier die niet legaal is? In dat geval moet je gaan oppassen, want de jacht op de illegale downloader is geopend: filmdistributeur Dutch FilmWorks mag de gegevens van illegale downloaders opvragen. 38 procent vindt dat niet oké, 28 procent wel. Uit eerder onderzoek bleek ook al dat slechts 30 procent illegaal downloaden fout vindt.

Reizen en erop uit: roamingkosten en niet meer roken in de rij

Wie iemand met de auto wil afzetten op oppikken op Schiphol, moet voortaan betalen, ook als je maar heel even blijft staan. Het gratis kwartiertje parkeren heeft Schiphol afgeschaft, tot spijt van maar liefst 83 procent van de respondenten. Prettig is wel dat we in de wachtrij van de dierentuin en pretpark niet langer in de sigarettenrook staan: roken in de rij is dit jaar verboden, en dat vindt 82 procent een verbetering.

Ook prettig vindt een meerderheid van drie kwart dat prijzen van concertkaartjes sinds dit jaar alle onvermijdelijke kosten moeten bevatten. Meer duidelijkheid krijg je als consument ook over horecazaken: de NVWA is namelijk bezig om de resultaten van horecainspecties inzichtelijk te maken. Een goede zaak, vindt 87 procent. En als het eten bevalt, maar te veel is, kun je wat over is meenemen in een doggybag, want dat is steeds normaler geworden. Ook dit wordt positief beoordeeld; slechts 5 procent vindt het niets.

Bijna unaniem tevreden (94%) zijn we over het afschaffen van de extra kosten voor bellen, sms’en en dataverbruik wanneer je in het buitenland bent: zolang je binnen de EU blijft, betaal je (tot aan een bepaalde limiet) niet extra.

Vervoer: gesloten poortjes en veilig fietsen

Gesloten toegangspoortjes op stations, daar heeft 1 op de 5 moeite mee. Een ruime helft is er juist positief over. Dat het merendeel van de tankstations onbemand is, daar hebben meer mensen (40%) moeite mee. De gele praatpaal langs de weg zal door een derde van de mensen gemist worden, maar een meerderheid laat het koud dat deze assistenten in tijden van pech onderweg na 57 jaar dienstdoen verdwijnen: 'Tijden veranderen en nagenoeg iedereen heeft tegenwoordig een mobiel.' Dat de politie tegenwoordig speekseltesten inzet tegen drugs in het verkeer, daar heeft slechts 2 procent iets tegen.

Uit eerder onderzoek bleek al dat er groot draagvlak is voor het verbieden van smartphonegebruik in het verkeer. Nu het kabinet heeft besloten dat appen op de fiets verboden gaat worden, is een overgrote meerderheid (95%) daar dan ook positief over. Ook over de opmars van de elektronische fiets zijn veel mensen (56%) positief. Dat je bij de snelle variant e-bike, de speed pedelec, een helm moet dragen, daar kan 80 procent zich in vinden. Snelle e-bikes, zogeheten speed pedelecs, krijgen een bromfietskenteken. De speed pedelecs krijgen een geel kenteken, in plaats van het huidige blauw. Ook is het dragen van een helm verplicht.

Overig: folders, wietteelt, glyfosaat en meer genderneutraal

In Amsterdam hebben ze besloten de ja-ja-sticker in te voeren: je krijgt standaard géén folders, maar als je aangeeft deze wél te willen (met de ja-ja-sticker), dan krijg je ze wel. 1 op de 5 mensen vindt niet dat dit regionale initiatief navolging verdient, een ruime helft is er wel positief over.

Dat wietteelt gedoogd wordt, dat vindt ook ongeveer de helft van de panelleden een goede ontwikkeling. Een kwart is het daar juist niet mee eens. Het 5 jaar langer toestaan van het bestrijdingsmiddel glyfosaat, dat vindt een ruime helft géén goed nieuws. Tot slot: dat de overheid geen geslacht meer registreert waar dat niet nodig is, vindt een derde een negatieve stap, een kwart is er juist positief over. De grootste groep (38%) beoordeelt het nieuws echter, geheel toepasselijk, met een 'neutraal'.

Over dit onderzoek

De vragenlijst werd beantwoord door 32.818 mensen, allen lid van het Radar Testpanel. Het onderzoek stond open van 19 tot en met 30 december 2017. Meer weten over het Radar Testpanel? Of meedoen? Je kunt je gratis aanmelden via deze intake-enquête.

Reacties

Op de Radar website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

Ook interessant