De gezondheidsmythe rondom rode wijn

Je kunt er de klok op gelijk zetten: om de zoveel tijd verschijnt er weer een publicatie met onderzoeksresultaten die opnieuw bewijzen dat matige alcoholconsumptie gezond is. Martijn Katan, emeritus hoogleraar Voedingsleer aan de Vrije Universiteit, zegt hierover: 'Als je kijkt naar het effect op borstkanker bij vrouwen dan begint dat al bij het eerste glaasje. De andere ziektes ten gevolge van alcohol die beginnen bij 2, 3 4 glazen per dag. Het heeft heel veel slechte effecten: het verhoogt je bloeddruk, het beschadigt je darmen, het geeft kans op kanker van de mond, van de keel. Dus je moet er erg mee uitkijken.'

'4,7 jaar langer leven met wijn'

Als professioneel wijnschrijver drinkt Harold Hamersma regelmatig tot vier glazen wijn per dag. Hij verzamelde voor zijn boek een enorme hoeveelheid wetenschappelijke data die aantonen dat regelmatige inname van alcohol positieve effecten heeft op bijna alle lichaamsfuncties.

'Wijn is geen medicijn. De intentie dat ik dit boek heb geschreven, is ter geruststelling van mezelf. Het meest fascinerende is een conclusie van het RIVM en de Wageningen Universiteit daaruit blijkt dat de verwachte levensduurwinst voor mensen die regelmatig en met mate wijn drinken 4,7 jaar is ten opzichte van geheelonthouders.'

Franse paradox

Het begon ergens in de jaren 90 met de Franse paradox. Een onderzoek waaruit bleek dat een mediterraan dieet, inclusief rode wijn, een langere levensduur garandeerde. Toen een Franse onderzoeker dit in 1991 vertelde op de Amerikaanse televisie steeg de wijnverkoop in een klap met 44 procent.

Resveratrol was het wondermiddel waarvan bekend werd dat het obesitas tegengaat. Ratten die resveratrol toegediend kregen, bleven slank. Maar hoeveel wijn moet je dan ongeveer drinken?

Vincenzo Fogliano, professor Food and Quality aan de Wageningen Universiteit, heeft veel studie gedaan naar de ingrediënten van wijn: ‘Wijn wordt gemaakt van druiven en door de gisting van druiven komen alle stoffen die goed voor je zijn in de wijn terecht. Maar je hebt wel 100 liter wijn per dag nodig wil dat echt invloed hebben op je gezondheid. Dat is geen haalbaar dieet.’

Alcoholindustrie

Natuurlijk is de alcoholindustrie er heel wat aan gelegen dat drank niet al te negatief te boek komt te staan. Zo financiert TNO Zeist al 30 jaar wetenschappelijke onderzoeken met behulp van gelden afkomstig van de alcoholindustrie. Het enige positieve effect dat je vooralsnog aan alcohol zou kunnen toeschrijven, is dat het je cholesterol kan verlagen.

Wetenschap

Maar hoe kan het dan dat er toch steeds opnieuw wetenschappelijke publicaties verschijnen over de positieve effecten van alcohol op de gezondheid? Martijn Katan: 'Onderzoekers hebben geld nodig voor onderzoek en de overheid geeft dat nauwelijks meer. Dan gaan ze praten met de alcoholindustrie. En die willen dan dat het onderzoek een beetje aangepast wordt. Zo werkt dat.'

Zo bezien is wetenschap dus slechts voortschrijdend inzicht en mogen er geen al te harde conclusies worden getrokken uit een experimenteel wetenschappelijk onderzoek.

En toch worden er juist op basis van dergelijke onvolledige onderzoeken conclusies getrokken die de industrie goed uitkomen. Zelfs als de onderzoeker duidelijk aangeeft dat gegevens niet compleet zijn of dat er meer onderzoek nodig is.

Doe de test

Hoe zit het met jouw eigen alcoholgebruik? Is het risicovol, of neigt het daarnaar? Jellinek, de instelling voor verslavingszorg, heeft hiervoor een (anonieme) test online staan. Doe de test.