Een 8-daagse noodvoorraad: dit moet je in huis hebben als de supermarkt platligt
Een onverwachte calamiteit kan ervoor zorgen dat de schappen in de winkel snel leeg zijn, zoals we zagen bij de cyberaanval bij de Albert Heijn. Juist in zo’n situatie is het handig om een noodvoorraad thuis te hebben. Volgens onderzoekers van het Clingendael Instituut, het liefst voor acht dagen. Maar hoe stel je die het beste samen?
Waarom acht dagen?
Onderzoekers van Instituut Clingendael en de Erasmus Universiteit adviseren om de huidige aanbevolen noodvoorraad van drie dagen uit te breiden naar acht dagen. De aanleiding voor dit onderzoek zijn gebeurtenissen zoals de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en extreme weersomstandigheden, die laten zien hoe kwetsbaar we eigenlijk zijn. Dit soort gebeurtenissen laten zien dat de voedselzekerheid in Nederland kwetsbaar is als bijvoorbeeld de aanvoer van producten opeens verstoord raakt.
Omdat we in Nederland voor een aantal essentiële landbouwproducten sterk afhankelijk zijn van internationale import, kunnen er bij allerlei calamiteiten lege supermarktschappen ontstaan. Daarom is het volgens hen belangrijk om onze weerbaarheid te vergroten. Zij adviseren om lokaal, bijvoorbeeld in supermarkten, een buffer aan te leggen van lang houdbaar voedsel. Op die manier is er altijd voedsel dichtbij de mensen.
Zolang dat nog niet geregeld is, kun je als consument ook zelf aan de slag. Daarom is het advies voor huishoudens om een noodvoorraad voor acht dagen in huis te hebben, zodat je bij calamiteiten niet voor verrassingen komt te staan.
Onderzoekers waarschuwden al voor een scenario zoals bij Albert Heijn
Dat de schappen in de supermarkt razendsnel leeg kunnen raken, heeft volgens het onderzoek te maken met hoe het voedselsysteem is ingericht. Het distributiesysteem in Nederland werkt op het ‘just-in-time’-principe (precies op tijd leveren). Hierbij zijn supermarkten vaak erg afhankelijk van IT-systemen, energie en logistiek. Als de IT-systemen uitvallen, door bijvoorbeeld een hack of cyberaanval, heeft dit direct grote gevolgen.
De cyberaanval bij Albert Heijn laat dus zien hoe makkelijk er lege schappen kunnen ontstaan, en hoe belangrijk het is dat het voedselsysteem zich beter voorbereidt op toekomstige gebeurtenissen. Hierbij speelt de consument ook een rol, door zelf het een en ander in huis te halen.
Zo stel je je noodvoorraad samen
Volgens Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid bij het Voedingscentrum, zijn er allerlei lang houdbare producten die je extra in huis kan halen voor een noodvoorraad. Zij adviseert om vooral producten op voorraad te hebben die passen binnen de Schijf van Vijf:
- 🥫
Blikken of potten: groenten (zoals doperwten, sperziebonen of bieten in zak), peulvruchten (zoals bonen en kikkererwten), vis (tonijn) en kant-en-klare maaltijdsoepen, of tomatenblokjes en pastasauzen
- 🌾
Droge granen en deegwaren: rijst, pasta’s, couscous, havermout, ontbijtgranen, wraps, crackers en knäckebröd
- 🥜
Energie en eiwitrijke producten: Pindakaas, noten, gedroogd fruit (rozijnen) en mueslirepen.
- 🧂
Smaakmakers: olijfolie, zout, peper, bouillonblokjes, honing
- 🥤
Drinken: Flessen water (richtlijn is drie liter water per persoon per dag), houdbare melk en koffie, thee
Van der Vossen benadrukt hierbij dat je er rekening mee moet houden of je stroom nodig hebt om producten te bereiden. Wat extra pasta is handig zolang er geen stroomstoring is, maar producten die je niet hoeft te verwarmen, zoals een wrap die je koud kunt eten, zijn net zo belangrijk. Daarnaast adviseert ze om een ‘rollende voorraad’ aan te leggen: ‘’Kies voor je noodvoorraad zoveel mogelijk producten die je normaal ook in huis hebt en vul deze regelmatig aan.’’
Ze legt uit dat het in huis halen van producten die je zelden eet, een drempel kan creëren. Je weet misschien niet goed hoe je ze moet klaarmaken, of je eet ze uiteindelijk niet omdat je ze simpelweg niet zo lekker vindt.
Diepvriesgroenten als noodvoorraad
Naast kant-en-klare en droge levensmiddelen kun je volgens Van der Vossen ook prima diepvriesproducten, zoals groenten, inslaan. ‘’Dit is in principe altijd handig, behalve bij een langdurige stroomstoring. Maar zelfs dan kun je de producten uit de vriezer de eerste tijd nog gewoon opeten.’’
Het Voedingscentrum hanteert hierbij de volgende vuistregel: bij een volle vriezer blijven de producten zonder stroom nog zo'n 48 uur goed. Heb je een halfvolle vriezer? Dan is dit ongeveer 24 uur.
Noodvoorraad voor kwetsbare mensen
Vergeet bij het aanleggen van een noodvoorraad ook baby’s en jonge kinderen niet. Van der Vossen legt uit dat je voor baby’s die geen borstvoeding krijgen, altijd voldoende kunstvoeding in huis moet hebben. ‘’Om dat klaar te maken heb je flessenwater nodig, niet elk mineraalwater is hiervoor geschikt. In sommige waters zitten te veel mineralen. Kijk daarom altijd op het etiket of het water 'geschikt voor de bereiding van babyvoeding' is." Daarnaast raadt ze aan om voor jonge kinderen extra maaltijdpotjes in te slaan.
Mensen met een voedselallergie moeten ook zorgen voor een veilige voorraad. Volgens Van der Vossen wordt dit nog weleens vergeten. ‘’Zij kunnen niet zomaar alles eten, dus het is in een noodsituatie belangrijk dat je genoeg veilige alternatieven in huis hebt. Houd hier dus rekening mee, bijvoorbeeld als je glutenvrij moet eten.’’
Tot slot is er nog een specifiek advies voor ouderen. ‘’Zij hebben over het algemeen iets meer eiwitten nodig,’’ legt de expert uit. ‘’Het is dus belangrijk om ook voldoende eiwitrijke houdbare producten op de plank te hebben liggen.’’