Een emoji over het gezicht van je kind op sociale media: is dat wel zo verstandig?
Veel ouders plakken een emoji over het gezicht of lichaam van hun kind als ze een foto delen op sociale media. De politie van Zuidoost-Fryslân waarschuwde via Facebook dat dit de privacy van je kind niet voldoende beschermt. Kunstmatige intelligentie zou het afgeplakte deel namelijk makkelijk in kunnen vullen. Hoe werkt dat precies? En is het echt zo erg om op deze manier foto’s van je kroost te delen?
AI kan afgeplakt deel invullen
“Blijf nadenken voordat je iets deelt. Ook met de beste intenties”, zo begint de waarschuwing van de politie. Ze leggen uit dat moderne AI-systemen in staat zijn om de ontbrekende informatie van foto’s te reconstrueren: “Lege pixels worden ingevuld op basis van patronen, context, eerdere beelden, lichaamshouding, haarlijn, omgeving en metadata.”
Frank van Harmelen, hoogleraar Knowledge Representation & Reasoning aan de Vrije Universiteit Amsterdam, verduidelijkt hoe dat werkt. “De nieuwe generatie AI technieken heet ‘generatieve AI’, en de naam zegt het al: die AI is getraind om nieuwe inhoud te genereren. Dat werkt door op basis van eerdere patronen te voorspellen hoe een nieuw patroon er uit zou moeten zien.”
“Dat zijn we al gewend van tekst: op basis van heel veel eerder gelezen teksten kan het AI systeem goed voorspellen hoe een antwoord eruit moet zien (het “genereert” de geschikte tekst). En wat met tekst kan, kan ook met plaatjes.”
Censureren kan extra aandacht trekken
Volgens de politie is dit generatieve vermogen van AI vooral zorgelijk bij foto’s van kinderen in bad of op het strand met een sticker over het geslachtsdeel. “Juist dit type beeld is extreem gevoelig. Het feit dat iemand ervoor kiest een sticker te plaatsen, geeft al context weg. Voor AI is zo’n sticker geen blokkade, maar een signaal. Het markeert een plek waar iets wordt verborgen en kan juist helpen bij het zoeken, classificeren of reconstrueren van vergelijkbaar beeldmateriaal op het darkweb.”
Van Harmelen beaamt dat het bij zulke foto’s inderdaad eenvoudig te voorspellen is welke pixels er gegenereerd moeten worden om in te vullen wat er afgeplakt is. Maar benadrukt hij ook: “Met een gezicht is dat moeilijker.”
De belangrijkste vraag is: moet je de foto wel plaatsen?Politie Zuidoost-Fryslân
“Natuurlijk kan een afgeplakt gezicht goed ingevuld worden door een geschikt gezicht (juiste leeftijd, geslacht, huidskleur etc), maar dat zal dan niet het gezicht zijn van de betreffende persoon.”
Goed dat ouders zich hiervan bewust zijn
Volgens Stichting Privacy First is het daarom verstandig om geen (onafgeplakte) foto’s van je kind te delen. “Zolang je kind niet op het internet verschijnt, is zo’n gegenereerde foto nooit waarheidsgetrouw.”
De woordvoerder benadrukt daarbij dat het natuurlijk altijd beter is om helemaal geen foto’s van je kinderen op het internet te zetten, maar dat het afplakken van hun gezicht of lichaam al best een goede stap is. “Het is een goede ontwikkeling dat mensen zich hiervan bewust zijn en dat ze erbij nadenken.”
Maak een afweging voordat je iets deelt
De waarschuwing van de politie is daarom niet bedoeld om ouders te beschuldigen of angst aan te jagen, maar om bewustwording te creëren. “Net zoals we hebben geleerd om niet achteloos naam, school, sportclub en locatie te combineren, moeten we opnieuw leren nadenken over het delen van beeldmateriaal zelf.”
“De belangrijkste bescherming blijft de afweging die je maakt vóórdat je deelt. Wie kan dit zien? Waar kan dit terechtkomen? En vooral de vraag of deze foto überhaupt online thuishoort. AI ontwikkelt zich razendsnel. Onze digitale reflexen en gewoontes moeten daarin meebewegen. Niet alles wat technisch kan, is verstandig. Niet alles wat onschuldig voelt, is dat ook in een AI gedreven wereld.”
"Misschien is de belangrijkste vraag niet hoe we iets afplakken, maar of we het wel moeten plaatsen", concluderen ze.