Reactie aflossingsvrije hypotheek - Ministerie van Financiën

Reactie Ministerie van Financiën

Wat is uw reactie op de zorgen van huizenbezitters die bang zijn om door de nieuwe regels/maatregelen in de problemen te komen? Denk aan de angst hun huis te moeten verkopen of juist niet te kunnen verhuizen?

• Het ministerie van Financiën begrijpt het als huizenbezitters zich zorgen maken over het nieuwe acceptatiebeleid van sommige banken.
• De Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet erop toe dat kredietaanbieders het klantbelang centraal stellen. De AFM heeft daarbij aangegeven dat het belangrijk is dat aanbieders van hypothecair krediet hun bestaande hypotheekklanten met aflossingsvrije hypotheken zorgvuldig blijven behandelen en dat klanten niet onevenredig worden getroffen door eventuele maatregelen om risico’s te beheersen. Het ministerie van Financiën blijft de ontwikkelingen nauw volgen. Het is aan aanbieders en adviseurs om klanten te benaderen en waar nodig te activeren en aan de AFM om hier toezicht op te houden. Ik vind het belangrijk dat deze partijen hiermee doorgaan en blijf daarover met hen in gesprek.

Deskundigen wijzen op het gevaar van een zogeheten perfect storm. Huizenbezitters die richting hun pensioen gaan dus hun inkomen zien dalen, de beperking van aflossingsvrije hypotheken en het stoppen van de hypotheekrenteaftrek na 30 jaar. In hoeverre deelt u deze zorg? 

Deskundigen wijzen ook op andere effecten die het op onze economie kan hebben. Zoals op de doorstroming in de woningmarkt en de gevolgen voor de bouw nu huizenbezitters wellicht minder geld kunnen lenen voor een verbouwing. Wat is uw reactie daarop?

• Omdat veel mensen te maken krijgen met een lager inkomen na pensionering moeten aanbieders van hypothecair krediet niet alleen beoordelen of de hypotheek nu financieel verantwoord is, maar ook na pensionering. Daarnaast stopt in 2031 en de jaren daarna voor sommige mensen met een aflossingsvrije hypotheek het recht op hypotheekrenteaftrek. Deze zaken kunnen doorwerken in een nieuwe kredietbeoordeling: mensen kunnen mogelijk minder lenen door een lager pensioeninkomen terwijl de netto hypotheeklasten in de toekomst juist toenemen.
• Het is belangrijk dat mensen bij het aangaan van een hypotheek geen onverantwoorde financiële risico’s aangaan. Tegelijkertijd moeten mensen voor wie dat financieel verantwoord is, zorgeloos kunnen blijven wonen. Mensen moeten de stap naar een nieuwe woning kunnen maken als ze dat willen en dit voor hen financieel verantwoord is. Hiertoe zijn de afgelopen jaren ook verschillende stappen gezet, bijvoorbeeld met de werkelijkelastentoets voor senioren bij doorstroming naar een goedkopere woning.

De Vereniging Eigen Huis pleit voor maatwerk, een zogeheten gedragscode. Die zou de klanten centraal moeten zetten zodat het terugbrengen van de aflossingsvrije hypotheken niet ten koste van hen gaat. Wat is uw reactie daarop? 

• Hypotheekaanbieders en -adviseurs moeten het klantbelang centraal stellen en hun klanten zorgvuldig behandelen. Zij moeten klanten met een aflossingsvrije hypotheek blijven benaderen om potentiële betaalbaarheidsrisico’s aan het einde van de aflossingsvrije looptijd in beeld te brengen en klanten inzicht te geven in hun verschillende opties. De AFM houdt hier toezicht op. Het is belangrijk dat deze partijen hiermee doorgaan. Het ministerie van Financiën blijft daarover met hen in gesprek en volgt de ontwikkelingen.

Ten slotte hebben we een enquête over het onderwerp uitgezet onder bijna 14.000 huizenbezitters met een (deels) aflossingsvrije hypotheek. Wat is uw reactie op deze enquête?

In hoeverre vindt u het zorgelijk dat een groot aandeel van de huizenbezitters geen weet lijkt te hebben van de eventuele risico’s van de aflossingsvrije hypotheken? 

• Het is van belang dat mensen inzicht hebben in hun financiële situatie en zich tijdig voorbereiden op het moment dat hun hypotheek afloopt. Aanbieders van hypothecair krediet en -adviseurs moeten klanten hierbij tijdig informeren en begeleiden. De AFM ziet hierop toe.
• Dit is ook van belang voor de ruim 2,5 miljoen mensen in Nederland die een (deels) aflossingsvrije hypotheek hebben, met de daarbij behorende specifieke kenmerken en risico’s.
• Uit de enquête blijkt dat er onwetendheid en zorgen bestaan onder mensen over de risico’s van een aflopende aflossingsvrije hypotheek. Het ministerie van Financiën vindt het belangrijk dat mensen inzicht hebben in hun financiële situatie en zich tijdig voorbereiden op het moment dat hun aflossingsvrije hypotheek afloopt. Daarom is het belangrijk dat aanbieders en adviseurs klanten blijven informeren en activeren, en dat de AFM hier aandacht aan blijft besteden in haar toezicht.