Reactie klinieken: wet cupping

Kliniek 1

In de reportage maakt deze kliniek de claim dat de behandeling zou helpen tegen onvruchtbaarheid.

Zoals eerder aangegeven zullen wij niet deelnemen aan een interview en zullen wij maandagochtend 1 juni niet beschikbaar zijn voor opnames.

Wel vinden wij het belangrijk om enige context te geven over hijama, zodat deze traditionele behandelwijze op een correcte en evenwichtige manier wordt weergegeven.

Hijama, ook wel bekend als wet cupping, is een eeuwenoude behandelvorm die in verschillende culturen en beschavingen wordt toegepast. Historische bronnen beschrijven het gebruik van cuppingtechnieken onder meer in delen van het Midden-Oosten, Azië en Noord-Afrika. Binnen de islamitische traditie neemt hijama een bijzondere plaats in. Veel moslims zien hijama niet uitsluitend als een behandeling, maar ook als een praktijk die verbonden is aan hun geloofsovertuiging. In islamitische overleveringen wordt beschreven dat de profeet Mohammed (vrede zij met hem) hijama liet verrichten en deze praktijk aanbeval. Voor een groot deel van onze cliënten vormt juist deze spirituele en religieuze achtergrond een belangrijke reden om een behandeling te ondergaan.

Onze kliniek benadert hijama vanuit een holistische visie op gezondheid en welzijn. Daarbij kijken mensen vaak naar de samenhang tussen lichaam, leefstijl, rust, voeding, mentale gesteldheid en spirituele beleving. Veel cliënten kiezen bewust voor hijama als onderdeel van hun persoonlijke leefwijze, waarbij hun religieuze of culturele overtuiging regelmatig een belangrijke rol speelt.

Daarnaast willen wij benadrukken dat wij inmiddels een cliëntenbestand hebben opgebouwd van meer dan 17.000 cliënten. Binnen deze groep zien wij uiteenlopende motivaties om voor hijama te kiezen. Er zijn cliënten die de behandeling maandelijks laten uitvoeren op de dagen die traditioneel worden aanbevolen binnen de islamitische kalender, terwijl anderen ervoor kiezen om één of twee keer per jaar een behandeling te ondergaan. Deze diversiteit laat zien dat hijama voor veel mensen meer is dan uitsluitend een gezondheidsgerelateerde keuze; voor velen speelt ook een religieuze, culturele of persoonlijke overtuiging een belangrijke rol.

Onze betrokkenheid bij deze behandelvorm is ontstaan vanuit persoonlijke ervaringen die wij ieder afzonderlijk hebben opgedaan. Wij hebben allen positieve persoonlijke ervaringen met hijama opgedaan. Deze ervaringen hebben ertoe geleid dat wij ons verder zijn gaan verdiepen in deze traditionele behandelvorm en ons zijn gaan inzetten voor verdere professionalisering van het vakgebied. Wij presenteren deze ervaringen nadrukkelijk niet als wetenschappelijk bewijs, maar wel als de aanleiding voor onze betrokkenheid bij dit vakgebied.

Wij vinden het belangrijk om te benadrukken dat wij geen artsenpraktijk zijn en ons ook niet als zodanig presenteren. Nergens claimen wij medische diagnoses te stellen of reguliere zorg te vervangen. Integendeel: wanneer cliënten zich melden met klachten die nog niet door een arts zijn beoordeeld, adviseren wij hen altijd eerst contact op te nemen met hun huisarts of behandelend arts. Wij zien reguliere zorg en complementaire behandelwijzen niet als tegenpolen, maar als afzonderlijke benaderingen die ieder hun eigen plaats hebben.

Juist omdat wij het belangrijk vinden dat deze behandelvorm op een veilige en verantwoorde manier wordt uitgevoerd, investeren wij al jaren in professionalisering. Hygiëne staat daarbij centraal. Van onze collega hebben wij vernomen dat uw mystery guests een uitgebreide rondleiding door onze praktijk hebben gekregen. Daarbij hebben zij kunnen zien dat wij werken volgens strikte hygiëneprotocollen en gebruikmaken van onder meer desinfectiemiddelen op alcoholbasis, mondmaskers, naaldencontainers en procedures voor de verwerking van medisch afval. Ons doel is en blijft om hijama op een zo zorgvuldig, hygiënisch en professioneel mogelijke wijze uit te voeren.

Wij respecteren de rol van artsen, wetenschappers en toezichthouders binnen de gezondheidszorg. Tegelijkertijd erkennen wij dat veel van onze cliënten hun keuze voor hijama mede baseren op persoonlijke ervaringen, culturele tradities en religieuze overtuigingen. Die motivatie verdient naar onze mening eveneens een zorgvuldige en respectvolle benadering.

Wij maken ons zorgen over de gevolgen wanneer traditionele behandelvormen zonder onderscheid negatief worden neergezet of mogelijk worden beperkt. Juist de afgelopen jaren hebben wij veel tijd en energie geïnvesteerd in het professionaliseren van deze behandelvorm. Onze ambitie is om verdere kwaliteitsborging binnen de sector te stimuleren en uiteindelijk toe te werken naar een sterke beroepsvereniging die kan bijdragen aan opleiding, richtlijnen, transparantie en professionele standaarden. Naar onze overtuiging draagt professionalisering meer bij aan kwaliteit en veiligheid dan een situatie waarin dergelijke behandelingen buiten het zicht plaatsvinden, zonder duidelijke normen of toezicht.

Tot slot verzoeken wij u vriendelijk ons eerdere standpunt te respecteren dat wij niet op camera zullen reageren en maandag niet beschikbaar zijn voor interviews of opnames. Wij gaan er daarom vanuit dat er geen onaangekondigd bezoek aan onze locatie zal plaatsvinden en dat onze medewerkers en cliënten niet worden benaderd voor cameraopnames op of rondom onze locatie. Wij hebben in eerdere uitzendingen van uw programma gezien dat verslaggevers soms onaangekondigd locaties bezoeken of proberen binnen te komen voor een reactie. Wij verzoeken u nadrukkelijk hiervan af te zien en onze keuze om niet deel te nemen aan een interview te respecteren.

Kliniek 2

In de reportage zegt deze kliniek dat ze de behandeling blijven uitvoeren, ondanks een bezoek van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Ik heb kennisgenomen van de aankondiging van de reportage. Ik begrijp dat Radar drie behandelaars heeft bezocht en onderzoekt hoe cliënten worden geïnformeerd en of de behandeling veilig wordt uitgevoerd. Dat zijn terechte vragen. Ik werk graag mee, maar ik vraag u mijn situatie apart te beoordelen. Mijn consult laat het tegenovergestelde zien van wat uw reportage mogelijk beoogt te schetsen: ik heb wet cupping actief afgeraden, schriftelijk en vooraf.

Al voor het consult heb ik wet cupping afgeraden

Het belangrijkste wat ik u wil meegeven: nog voor het consult van 22 mei heb ik uw onderzoeker op 19 mei via WhatsApp schriftelijk laten weten dat ik wet cupping niet zou adviseren op basis van haar klachten. Ik schreef letterlijk: ‘Op basis van uw klachten zou ik geen wetcupping adviseren.’ Ik bood aan dit telefonisch toe te lichten zodat zij ook zou begrijpen waarom wet cupping niet de beste keuze was.

De afspraak op 22 mei heb ik omgezet naar een enkel consult, geen wet cupping-behandeling. Tijdens het consult heb ik herhaaldelijk en ondubbelzinnig gezegd dat ik wet cupping niet adviseerde. Niet bij mij, en ook niet elders. Mijn advies was cupunctuur, op basis van de klachten en mijn TCM-diagnose. De aanhoudende vragen over wet cupping kwamen steeds van uw onderzoeker, niet van mij.

De volledige WhatsApp-correspondentie voeg ik bij als bewijs.

Vraag 1: Welk register is dat, en heeft het afdwingbare betekenis?

‘’U zegt dat u een registratiecode heeft vanuit de Oosterse geneeskunde. Welk register is dat? En heeft die registratie ook een afdwingbare betekenis, zoals een BIG-registratie dat heeft?“

Mijn registratie loopt via NVTCG Zhong, de Nederlandse beroepsvereniging voor Traditionele Chinese Geneeskunde. Dit is een kwaliteitsregister: het zegt iets over opleiding en vakbekwaamheid, maar heeft geen juridisch afdwingbaar karakter zoals een BIG-registratie dat heeft. Dat verschil erken ik volledig. Juist omdat mijn register geen wettelijke status heeft, houd ik mij aan de geldende wetgeving en handel ik direct wanneer de regelgeving dat vraagt.

Vraag 2: Mag u deze behandeling nog uitvoeren?

‘’In het intakegesprek vertelt u ons dat u wet cupping-behandelingen niet meer mag uitvoeren omdat u gespecialiseerd bent in Oosterse geneeskunde. U zegt dat u in een grijs gebied zit en dat de IGJ weet dat u de behandelingen uitvoert, terwijl u niet de juiste certificaten heeft. Mag u deze behandeling nog wel uitvoeren?“

Nee, en ik bied het niet meer aan. Met mijn opmerking over een ‘grijs gebied’ bedoelde ik dat de regelgeving voor TCM-beoefenaars niet altijd even helder gecommuniceerd is geweest binnen ons vakgebied. Ik had de wet op dit punt niet volledig in beeld. Dat verandert niets aan de regelgeving zelf.

Na contact met de IGJ heb ik direct mijn beroepsvereniging Zhong geraadpleegd. Op basis van hun advies heb ik wet cupping per direct van mijn website gehaald en bied ik het niet meer aan. Mijn opmerking dat de IGJ ‘weet dat ik het uitvoer’ sloeg op het feit dat ik open en transparant was in mijn gesprek met de inspectie over mijn werkwijze. Dat was geen rechtvaardiging om door te gaan, maar een weergave van het gesprek dat ik met hen had gevoerd.

Vraag 3: Snapt u de redenering van de inspectie?

‘’De inspectie vertelt ons dat er wel degelijk risico’s zitten aan een wet cupping- behandeling. Dat is de reden dat iemand een BIG-registratie nodig heeft om de behandeling uit te voeren. Snapt u die redenering?“

Ja, volledig. Bij wet cupping komt bloed vrij en is de huid beschadigd. Dat brengt infectierisico’s met zich mee wanneer er niet steriel en geprotocolleerd wordt gewerkt. Het is logisch dat de overheid via de Wet BIG eisen stelt aan wie deze handeling mag uitvoeren. Ik onderschrijf die redenering, en het is ook de reden dat ik de behandeling niet meer aanbiedt.

Wat ik in het consult heb gezegd over de verhouding tussen acupunctuurnaalden tot 10 cm diepte en lancetnaaldjes van 1,3 mm, was een vakinhoudelijke observatie over proportionaliteit in de regelgeving, geen poging die regelgeving te omzeilen. Ik heb ook benoemd dat wet cupping in uitzonderlijke gevallen kan worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van een BIG-geregistreerde zorgverlener. Dat is feitelijk juist.

Vraag 4: Wat bedoelt u met ‘toxisch bloed’?

‘’U zegt dat u tijdens een wet cupping-behandeling toxisch bloed, dat niet meer goed stroomt, uit het lichaam haalt. Wat bedoelt u met ‘toxisch bloed’ en ‘bloed dat niet meer stroomt’?“

Dit is TCM-terminologie, geen medische diagnose in westerse zin. In de Traditionele Chinese Geneeskunde spreken wij over bloedstagnatie: een toestand waarbij de vrije doorstroming van bloed en levensenergie (qi) wordt belemmerd, met klachten als pijn of vermoeidheid als gevolg. ‘Toxisch bloed’ is een vertaling van dat concept uit de TCM-literatuur, geen uitspraak over de chemische samenstelling van bloed.

Dit is ook de taal die ik niet gebruik in mijn communicatie naar cliënten toe. De terminologie in uw aankondiging, zoals ‘ontgiften’ en ‘bloedzuivering’, is de taal van veel aanbieders op sociale media. Dat is niet hoe ik wet cupping heb gepresenteerd. Ik had het onderscheid in het consult explicieter kunnen benoemen.

Over de wijze van contact

Uw onderzoeker nam contact op via hetzelfde WhatsApp-nummer als waarmee de redactie mij nu benadert. Ik was niet op de hoogte dat dit nummer gelieerd was aan een Radar-onderzoek. De e-mails die de redactie stelt te hebben verstuurd, heb ik niet ontvangen doordat mijn mailbox vol was. Op het moment dat ik uw WhatsApp- bericht op vrijdag ontving, zat ik in het vliegtuig. Ik heb daardoor niet tijdig kunnen reageren, wat ik betreur.

Slotopmerking

De centrale vraag van uw reportage is of cliënten eerlijk worden geïnformeerd. Het antwoord op die vraag laat mijn consult duidelijk zien: ik heb wet cupping afgeraden, schriftelijk en vooraf. Ik vraag u mijn situatie in dat licht te beoordelen en niet samen te voegen met praktijken waarbij dat anders was.

Ik sta open voor aanvullende schriftelijke vragen en vraag u rekening te houden met mijn verzoek tot anonimisering en de omstandigheid dat de opnames zonder mijn toestemming zijn gemaakt.

Kliniek 3

In de reportage zegt deze kliniek dat ze toestemming hebben van een cardioloog en stelt de kliniek dat zij de behandeling mogen uitvoeren omdat ze een fysiotherapeut zijn.

Naar aanleiding van uw e-mail d.d 25 mei bericht ik u dat ik niet opensta voor een interview, noch dat ik inhoudelijk op de door u gestelde vragen zal reageren.

Mijn praktijk bevindt zich in een behandelruimte binnen een (sportschool red.) Vanwege mijn medisch beroepsgeheim en de strikte privacy van mijn cliënten die in en rondom de praktijk aanwezig zijn, is het toelaten van een cameraploeg op of rondom deze locatie absoluut onbespreekbaar.

Ik geef u dan ook uitdrukkelijk geen toestemming voor het maken van video-, foto- of audio-opnamen van mijzelf en mijn patiënten, of voor het maken van opnamen in en rondom mijn praktijkruimte.