Waarom een warm huis voor 1 op de 5 Nederlanders onbetaalbaar blijft
De energiekosten in Nederland zijn de laatste jaren flink gestegen. Voor de meeste huishoudens zijn deze kosten goed te dragen, maar er is een kleine groep die zwaar wordt getroffen. TNO berekende dat ongeveer 6 procent van de huishoudens de energierekening niet goed kan betalen, en nog eens 13 procent loopt risico. Samen is dat bijna een op de vijf huishoudens die kwetsbaar zijn voor energieprijsstijgingen.
“In december betaalde ik 357 euro”
Ylva woont al 23 jaar in Rotterdam-Zuid, in een hoekwoning die slecht geïsoleerd is. Sinds het overlijden van haar man twee jaar geleden, woont ze er alleen. “Het is gewoon moeilijk om dit huis goed warm te krijgen,” vertelt ze. “Er is veel tocht, schimmel, en de gas- en elektriciteitsrekening zijn gewoon megahoog. In de zomer betaal ik rond de 97 euro, in december kwam mijn rekening uit op 357 euro.”
Volgens TNO zijn het vooral huishoudens met een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning die het zwaar hebben. Deze energiearme huishoudens geven gemiddeld 11 procent van hun inkomen uit aan energiekosten, tegenover zo’n 4 procent bij de meerderheid van de Nederlanders. “Het is energiebelasting, die is gewoon zo hoog dat het onbetaalbaar is,” zegt Ylva. Ze probeert kosten te besparen door het huis zo donker en koel mogelijk te houden en kaarsjes te gebruiken.
Waarom isoleren beter werkt dan belastingverlaging
TNO benadrukt dat isolatie van woningen veel effectiever is dan het verlagen van energiebelasting. Zo zouden energiearme huishoudens in een slecht geïsoleerde sociale huurwoning gemiddeld bijna 680 euro per jaar besparen met goede isolatie, tegenover ruim 100 euro als de energiebelasting volledig zou verdwijnen. “Het versnellen van het isoleren van huizen is de route om mensen echt te helpen,” zegt TNO. “Dan zijn ze weerbaarder tegen toekomstige prijsstijgingen.”
Hoe lossen we dit structureel op?
In de uitzending van Radar (maandag 19 januari) praten we met Kamerlid Pieter Grinwis over de aanpak van energiearmoede. Hij bespreekt de maatregelen die de overheid al heeft genomen, zoals het Nationaal Isolatiefonds, het Tijdelijk Noodfonds Energie en extra financiële steun aan gemeenten voor financieel kwetsbare huishoudens. We gaan met hem in gesprek over wat er nu echt nodig is om deze huishoudens structureel te helpen.