Code oranje? Ruim 50% neemt weeralarm niet serieus: ‘Kijk zelf wel uit het raam’

Veel medewerkers onmisbaar op locatie

Dat de meeste mensen toch gewoon naar hun werk gaan, heeft vaak niets te maken met het negeren van de waarschuwing. Een groot deel van Nederland heeft simpelweg geen keuze, of het nu apocalyptisch stormt of achteraf best meevalt. Uit de poll blijkt dat voor bijna de helft van de werkenden (49 procent) thuiswerken geen optie is. Of je nu in de zorg werkt, op de bouw staat, in een winkel staat of in de logistiek werkt; de winkel moet open, het pakket moet weg en de patiënt moet worden verzorgd.

"Als je in de zorg werkt, kan je niet thuisblijven of je ziek melden! Ook in verband met personeelstekort," vertelt een van de respondenten. Een ander vult aan: "Ik ben postbezorger, wij gaan dus door weer en wind. Ik heb weleens gewerkt terwijl de dakpannen voor mijn neus van de huizen waaiden. Ik gleed van brievenbus naar brievenbus, was niet te doen."

De rol van de werkgever

Opvallender is de groep die wel thuis zou kunnen werken, maar toch de weg op gaat. Slechts 22 procent van de respondenten geeft aan bij code oranje ervoor te kiezen thuis de laptop open te klappen. Dit lage percentage heeft vaak te maken met de houding van werkgevers.

Voor meer dan de helft van de ondervraagden (52 procent) is een weeralarm voor de baas namelijk geen enkel punt van discussie. Er wordt eigenlijk niet over gecommuniceerd. Deze radiostilte wordt door veel werknemers opgevat als de verwachting dat ze gewoon verschijnen. En dus is het 'business as usual', ook bij bar slecht weer. Slechts 6 procent van de werkgevers neemt de regie en adviseert hun personeel actief om thuis te werken.

Niet altijd even eerlijk

Aan de andere kant van het spectrum staat een groep van 13 procent die aangeeft dat de werkgever direct of indirect laat merken dat aanwezigheid op kantoor wordt verwacht. Een deelnemer merkt op: "Er zou wat mij betreft meer druk moeten komen op het naleven van die meldingen. Mensen worden nu onder druk gezet door hun werkgever dat ze moeten komen." Soms zelfs terwijl de baas zelf wel thuisblijft: "Ik neem het serieus, maar mijn werkgever heeft er maling aan. Toch werkt mijn baas zelf dan wel vanuit huis, maar ik moet wel komen."

Mocht je hierover in conflict raken met je werkgever, dan adviseert het Juridisch Loket om het gesprek aan te gaan over 'goed werkgeverschap'. Een baas mag je namelijk niet dwingen om onverantwoorde risico’s te nemen voor je werk. Voor specifiek advies over jouw situatie of hulp bij bemiddeling kun je contact opnemen met het Juridisch Loket of je vakbond, zoals de FNV of het CNV.

Toch maar met de auto (terwijl het OV faalt)

Als we dan toch op pad gaan, is de auto met afstand het populairste vervoermiddel (71 procent). Het openbaar vervoer (10 procent) en de fiets (16 procent) worden, zo mogelijk, ontweken. Dat is logisch, want bij de eerste de beste flinke windstoot of sneeuwstorm ligt het treinverkeer vaak plat. 'Niet met het OV, want die rijden niet bij storm,' is een veelgehoorde reactie.

Voor mensen die wel moeten, is de auto dan de meest zekere keus om aan te komen op de bestemming: 'Ik moet met de auto omdat ik op tijden werk dat het openbaar vervoer niet rijdt.' Toch waarschuwt Rijkswaterstaat juist autobestuurders voor windstoten, aquaplaning en rondvliegende takken. Dat we die risico's nemen, komt mede doordat we de waarschuwingen van het KNMI steeds vaker met een korreltje zout nemen.

'Bangmakerij' en ‘overdreven’

Uit de poll blijkt dat veel mensen vraagtekens zetten bij de ernst van de weercodes. Maar liefst 51 procent van de respondenten neemt code oranje of rood 'matig' tot 'totaal niet' serieus. "Helaas, de laatste jaren is het altijd overdreven en meer bangmakerij dan daadwerkelijk iets van belang," stelt een panellid.

Ook omdat het bij noodsituaties in het verleden het weer uiteindelijk soms best meeviel, gaat men de volgende keer toch gewoon de deur uit: "Ze kunnen het weer van gisteren nog niet goed voorspellen tegenwoordig. Hoe vaak de codes ook worden afgegeven en dat er totaal niks komt. Dus ja, bangmakerij zeker!!" aldus een van de kritische respondenten. 

"Ervaring in andere landen leert dat we in Nederland te snel overgaan op een code. Het gevolg is dat mensen ze niet meer serieus nemen," stelt een deelnemer. Een ander zegt nuchter: "Ik kijk zelf wel uit het raam. Vroeger hadden we die codes niet en toen ging het ook goed."

Ben je wel verzekerd? 

Een veelgehoorde zorg onder automobilisten is dat de verzekering niet uitkeert bij schade tijdens een weeralarm. Maar volgens het Verbond van Verzekeraars blijft je autoverzekering in de basis gewoon van kracht bij code oranje of rood. Schade door storm of gladheid wordt in principe gedekt door je polis.

Er is één belangrijke uitzondering: wanneer er sprake is van 'bewuste roekeloosheid'. Denk hierbij aan het negeren van instructies van de politie of het opzettelijk passeren van wegafzettingen.

Tips voor als je toch de weg op moet

Of je nu gaat uit noodzaak of omdat je zelf de afweging maakt: als je gaat, doe het dan zo veilig mogelijk en houd rekening met het volgende:

• Goed om te weten: Code oranje betekent vooral dat je ‘voorbereid’ moet zijn, maar code rood is een weeralarm waarbij je ‘actie moet ondernemen’.
• Check je bandenspanning: Zeker bij sneeuw en ijzel is optimaal contact met de weg cruciaal.
• Vergroot de afstand: Bij gladheid of zware regen is je remweg drie tot vier keer zo lang.
• Pas je snelheid aan: Rijd niet de maximaal toegestane snelheid, maar een snelheid waarbij je de macht over het stuur behoudt.
• Reis buiten de piek: Tijdens de sneeuwval van de afgelopen dagen zagen we dat de meeste ongelukken gebeurden tijdens de spitsmomenten. Indien mogelijk, wacht tot de ergste buien voorbij zijn en de strooiwagens hun werk hebben gedaan.