De sombere dip op Blue Monday: is het echt of een slimme marketingtruc?
Voel jij je bedroefd of hopeloos? Volgens Blauwe Maandag, in 2026 op 19 januari, is dat niet gek. Want: de wolken kleuren grijs, de kerstboom ligt opgeborgen op zolder en de zonnige lentedagen zijn ver uit het zicht. Als je de theorie over Blauwe Maandag mag geloven, voelen mensen zich op deze derde maandag van het jaar het somberst. Maar is die gezamenlijke dip echt, of is Blauwe Maandag een vals concept? En hoe haken Nederlandse marketingbureaus in op deze welbekende dag?
Radar sprak over het begin en de betekenis van Blauwe Maandag met Valerie Ritchie, psycholoog bij de MIND Hulplijn, en Register Marketeer Ruud Boer, geregistreerd bij het Nederlands Instituut voor Marketing (NIMA).
Waar komt Blauwe Maandag vandaan?
Op welke dag voelen mensen zich het meest somber? Met die vraag nam het PR-bureau Porter Novelli - in opdracht van het (inmiddels opgeheven) Britse marketingbureau Sky Travel - contact op met psycholoog dr. Cliff Arnall. Aan de hand van zeven factoren bedacht Arnall een formule waarmee de droevigste dag berekend kon worden.
De onzin van Blauwe Maandag als somberste dag
Hoewel Arnall bovenstaande som introduceert als wetenschappelijk onderbouwd, bestaat er geen bewijs dat deze uitspraak ondersteunt. Ritchie legt dit uit: “Eigenlijk is er aan de MIND Hulplijn geen specifieke piek te merken. Het aantal hulpvragen is verspreid over de hele week, de hele maand en het hele jaar.” Waarom wijst de som van Arnall deze dag dan aan als de meest sombere dag van het jaar? Sky Travel had een duidelijk doel met deze formule: het aanprijzen van een zonnige vakantie.
Toch kan je wel plotseling sombere gevoelens of depressieve klachten ervaren rond Blauwe Maandag. Ritchie vertelt: “Er bestaan seizoensgebonden depressies. Dat kan worden verklaard door de mindere hoeveelheid zonlicht. Dit heeft effect op de hormonen van mensen: bijvoorbeeld minder serotonine (gelukshormoon) en een disbalans in de melatonine (slaaphormoon) waardoor mensen moe of slaperig blijven.”
“Er zijn ook andere seizoenen waarin mensen meer te maken krijgen met depressiviteit. Vaak heeft dat te maken met overgangsmomenten in seizoenen: bijvoorbeeld door een verandering in licht en een ontregelde biologische klok.” Een toename aan bedroefde gevoelens of depressieve klachten op Blauwe Maandag kan dus voorkomen en ook worden verklaard. Maar dat zo’n piek enkel voorkomt op deze winterdag? Dat is onzin.
Somber of depressief: hoe herken je het verschil?
“Ook wordt de term depressiviteit snel gebruikt, terwijl iemand eigenlijk sombere gevoelens ervaart. Zo zijn mensen geneigd te zeggen ‘ik voel me depri’ of ‘ik ben depri’,” vertelt Ritchie. Er is een duidelijk verschil tussen deze twee termen. Wanneer spreek je van somberheid en wanneer van depressiviteit?
“Somberheid heeft te maken met een tijdelijk gevoel van neerslachtigheid, van droefheid. Bij depressie voel je je echt een langere tijd somber, uitgeput, hopeloos of waardeloos,” vertelt Ritchie. Naast de tijdsduur kun je ook verschillende gevolgen ervaren van je neerslachtige of depressieve gevoelens. “Als het echt de vorm van een depressie aanneemt, is het moeilijk om nog een ‘normaal’ leven op te brengen. Bij somberheid kun je grotendeels nog wel normaal functioneren.”
Hoewel sombere gevoelens niet prettig zijn, komt het bij iedereen weleens voor. “Daarbij helpt het om rust te nemen of om steun te krijgen uit je omgeving, om afleiding te zoeken of misschien een verandering in de situatie,” legt Ritchie uit.
De rol van Nederlandse marketeers
Het benoemen van Blauwe Maandag als somberste dag van het jaar is dus bewezen onjuist. Toch kan een merk succesvol inspelen op deze dag. Boer legt uit hoe zij dit kunnen doen: “Merken bouw je op basis van emoties. Feiten gaan je ene oor in en je andere oor uit, terwijl emoties blijven hangen. Als je inhaakt moet het passen bij de kern van je merk.”
“Ik zie ‘goede’ inhakers zoals Coolblue die in hun blauwe pakketjes snoephartjes en blauwe confetti meestuurt (‘alles voor een glimlach’) en de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (KLM) die op social media foto’s deelt van blauwe luchten en zeeën (‘the only blue we like to see on a Monday’),” aldus Boer. Met deze marketingstrategie koppelen bedrijven positieve emoties aan Blauwe Maandag waarmee ze de emotie somberheid te verzachten.
De positie van Blauwe Maandag op de marketingkalender
“Ten opzichte van andere 'verzonnen' dagen zoals Valentijnsdag en Black Friday, blijft Blauwe Maandag nog aanzienlijk achter wat betreft inhakers door marketeers,” aldus Boer. “Sowieso duurt het tientallen jaren voor zo’n dag geland en populair is bij het grote publiek. Daarnaast haken er nog te weinig merken in om de dag echt te activeren.”
Aandacht voor mentale gezondheid
Hoewel veel mensen denken dat Blauwe Maandag een nare dag is, kan deze dag juist voordelen hebben. “Ik zou graag een verschuiving willen zien naar meer aandacht voor mentale gezondheid en mensen met depressieve klachten,” vertelt Ritchie. Wanneer deze verschuiving is gemaakt, open je het gesprek over mentale gezondheid en ontstaat ruimte voor positieve projecten. Zo organiseert Stichting MIND de Blue Monday Run, waarmee geld wordt ingezameld om mensen met mentale problemen te ondersteunen.
Bedrijven kunnen met hun marketing positief bijdragen aan deze verandering. Boer hoopt dat bedrijven goed inspelen op de emoties rond Blue Monday, zonder de nadruk te leggen op sombere gevoelens. Hij zegt: “De mens staat centraal en niet de maximale winst.”
Ervaar je sombere of depressieve gevoelens? Bij de MIND Hulplijn kun je vrijblijvend en anoniem contact opnemen met een deskundige.