Deugen DNA-thuistesten gericht op je gezondheid?

Het klinkt simpel. En vanaf 99 euro kun je al aan de slag. Je bestelt online een test, stuurt wat speeksel in een buisje op en even later krijg je de uitslag over je DNA. Maar hoe betrouwbaar zijn deze testen eigenlijk?

Radar bestelde online drie commerciële DNA-testen en ging aan de slag. Het gaat om de testen van het iGene, 23andme and AtlasBiomed. Hoogleraar medische genoomtechnologie Johan den Dunnen en klinisch geneticus Dr. Gijs Santen bekeken de resultaten van Antoinette en van Johan den Dunnen zelf.

Antoinette liet eerder haar DNA onderzoeken door dezelfde onderzoekers voor het programma Dokters van Morgen, dus we hadden mooi vergelijkingsmateriaal.

Maar een klein stukje

De onderzoekers van Dunnen en Santen leggen uit dat de commerciële DNA-testen maar naar een klein stukje van je DNA kijken. 'Ze hebben heel beperkt gekeken naar maximaal 1 miljoen letters van de 3 miljard die ik heb', duidt Hoogleraar Johan den Dunnen.

'Dus heel veel hebben ze niet bekeken. En ja, de uitslag die ze er dan aanplakken is niet altijd heel erg onderbouwd.'

Overtreding van de wet

Maar waar kijken deze testen dan naar? Onder andere naar kanker en alzheimer. Maar mag dat wel?

De IGJ heeft Radar laten weten dat ze aangifte heeft gedaan van overtreding van de Wet op het Bevolkingsonderzoek tegen iGene. Het Openbaar Ministerie doet nu onderzoek. Mogelijk volgt strafvervolging.

Aanzienlijk meer kans

Dat je behoorlijk kunt schrikken van zo'n uitslag bevestigt Piet Vink. Hij kreeg te horen dat hij drager zou zijn van een erfelijke vorm van borstkanker: 'En toen schrok ik wel, want bij borstkanker stond er '62 keer meer kans'. Dus dat was aanzienlijk.'

De uitslagen zijn niet altijd betrouwbaar en kunnen zeer verontrustend zijn voor leken, vooral als het gaat om ernstige ziektes
Vereniging Klinische Genetica Nederland

Werkwijze onderzocht

Na een DNA test in het ziekenhuis blijkt dat Piet Vink helemaal geen drager is van het BRCA-gen. De VKGN (Vereniging Klinische Genetica Nederland) laat weten dat het goed is dat het Openbaar Ministerie nu onderzoek doet naar de werkwijze van iGene.

'Wees voorzichtig'

Daarnaast roept ze consumenten op om voorzichtig te zijn met online DNA-testen. De uitslagen zijn niet altijd betrouwbaar en kunnen zeer verontrustend zijn voor leken, vooral als het gaat om ernstige ziektes als kanker en de ziekte van Alzheimer. 

De VKGN verwijst consumenten naar zijn onafhankelijke en niet commerciële website.

Forum reacties (4)

Discussieer mee over dit onderwerp op het Radar Forum

R
Door Radar26-10-2020
Online worden DNA-testen aangeboden die voor 99 euro inzicht geven in je genen. Door wat spuug op te sturen zou je na enkele weken weten of je bijvoorbeeld verhoogde kans op ernstige ziektes zoals borstkanker of alzheimer hebt. Maar deugen die testen wel? Heb jij al eens een thuistest afgenomen? Kijk vanavond om 20.30 uur naar NPO1. Experts debatteren in de uitzending over de kwaliteit over de testen voor klanten. https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/deugen-dna-thuistesten-gericht-op-je-gezondheid/
B
Door Btabant195726-10-2020
Waarom wordt niet gezegd dat in Maart 2020 de universiteitsziekenhuizen in nederland een protocol hebben aangepat over het BRCA 2 gen waaruit blijkt dat vrouwen borstkanker kunnen ontwikkelen, maar mannen kunnen daar prostaatkanker en slokdarmkanker door ontwikkelen. Misschien wel zo veilig om dit tijdens de volgende uitzending nu eens te laten horen. Keer op keer gaat het bij een BRCA 2 afwijking alleen over borstkanker. VERTEL dat mannen hiervan prostaatkanker kunnen krijgen. Waarom is er geen psa test terwijl er wel een mammografie vanuit bevolkingsonderzoek is..
D
Door defize26-10-2020
Als jullie een DNA molecuul laten zien, draaiend op de achtergrond, doe het dan goed. DNA is rechtsdraaiend, niet linksdraaiend.
L
Door leetje2114-08-2021
De reacties van onwetendheid maken me zo kwaad. Door al dit soort ongegronde reacties en meningen heeft het zo'n 15 jaar langer geduurd voor dat ik de stap durfde te nemen een site als Ancestrys te gebruiken. De negatieve publiciteit ( duidelijk ook op basis van aannames!) Heeft hier grote schuld aan. Dus nu is een reactie van iemand met ervaring op dit gebied!! Ik ben 52 en heb nooit geweten wie mijn vader was, zelfs geen naam en dus ook geen roots, aangezien ik duidelijk deels van buitelandse afkomst ben. Ik heb uiteindelijk toch maar de stap genomen, na jarenlang dat boek dichtgegooid te hebben. Er ging iets mis met mijn eerste DNA sample en er werd gratis een nieuwe opgestuurd. Bijna was ik er al van af gestapt om het nog weer te doen, maar 4 maanden erna heb ik toch de stap genomen en vijf weken erna stonden mijn matches op mijn site. Ik heb eerst gecheckt in hoeverre t klopte met de Nederlandse lijn en het klopte als een bus. Er was 1 persoon die er uit sprong aan mijn vaders kant, die in de eerste lijn familie zou moeten zijn: een volle neef of een zoon ervan. Om een lang verhaal kort te maken: omdat hij al lang niet online was geweest heb ik heb een vrouw benadert in de tweede lijn, zij heeft wat rond gevraagd in de familie en BINNEN 4 DAGEN was het eindresultaat: IK HEB EINDELIJK EEN VADER!!!! Iedereen wil altijd maar een mening hebben over alles. Het zou fijn zijn als die dan in ieder geval op feiten gebaseerd is. Ik zou willen dat ik veel eerder door had gehad hoe ongegrond veel mensen hun meningen spuien en onzin verkondigen. Dan had ik mijn lieve vader misschien al veel eerder kunnen omarmen.
Bekijk discussie