Jouw intieme data is niet veilig bij populaire menstruatie-apps
In Nederland gebruiken naar schatting zo’n 1 miljoen vrouwen een menstruatie-app om inzicht te krijgen in hun cyclus of zwangerschap. Zulke trackers vragen allerlei gegevens van je: wanneer je ongesteld bent, hoe je je voelt en zelfs hoe je seksleven eruitziet. Die gevoelige informatie blijkt niet veilig bij de commerciële partijen die achter deze apps zitten.
Menstruatie-apps steeds populairder
Steeds minder vrouwen slikken de anticonceptiepil, blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). EenVandaag peilde eerder al waarom vrouwen stoppen met de pil. Dat doen ze niet alleen omdat ze zwanger willen worden. Ze stoppen ook omdat ze ontevreden zijn of omdat ze hun eigen cyclus beter willen leren kennen.
En voor die laatste groep lijken menstruatie-apps in het leven geroepen. Met zo’n app kun je namelijk je menstruatieklachten in kaart brengen, je stemming bijhouden en op die manier je lichaam beter leren begrijpen. De apps geven je ook voorspellingen over wanneer je volgende menstruatie is, wanneer je ovuleert en wanneer je vruchtbaar bent.
Deze voorspellingen zijn overigens erg grof en onnauwkeurig als je alleen je menstruatie en klachten bijhoudt. Alleen als je je temperatuur en slijmvlies checkt is de schatting beter, maar dat vraagt veel motivatie.
Om dat allemaal te kunnen doen, verzamelen ze gegevens van je. Veel en gevoelige gegevens. De meest gebruikte menstruatie-apps vragen je bijvoorbeeld niet alleen naar je stemming en je menstruatieklachten. Je kunt er ook invoeren of je seks hebt gehad, hoe je afscheiding eruitziet en hoe het met je stoelgang gaat.
Onleesbare privacyverklaringen
“Dit zijn gegevens die te maken hebben met gezondheid en seksualiteit, dus dat zijn bijzondere persoonsgegevens”, vertelt Eva de Goeij, actieonderzoeker lichamelijke integriteit bij Bits of Freedom. “Zulke gegevens verdienen extra bescherming. In beginsel is het zelfs verboden die gegevens te verwerken.”
En daar zit het knelpunt, want uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat cyclus-apps niet goed omgaan met de privacy van gebruikers en deze gegevens wél verwerken. In Nederland zijn vooral Flo en Clue populair en ook zij komen slecht uit de test. Ze informeren je niet goed over wat er met je gegevens gebeurt en vragen niet op de juiste manier om toestemming voor het verwerken van je data.
De Goeij vertelt: “Volgens de Europese privacywet moet je in duidelijke en begrijpelijke taal worden geïnformeerd over wat er met jouw gegevens gebeurt op basis van de toestemming die je geeft. Maar die teksten zijn echt onbegrijpelijk.”
Extra kwalijk bij intieme data
Daar komt ook nog eens bij dat de privacyverklaringen vaak tientallen pagina’s lang zijn. De meeste gebruikers lezen dat echt niet allemaal door en als je dat wel doet, is het dus vaak onduidelijk waar je mee instemt.
“Dit geldt voor meer apps, maar in dit geval heeft het een extra problematisch tintje”, zegt Rosa Beets, advocaat bij Stichting PILP. “Bij heel veel apps heb je niet de volledige controle over de data die je invoert en word je slecht geïnformeerd over wat er met jouw gegevens gebeurt, maar omdat het hier om hele intieme en privé-informatie gaat, is het extra kwalijk."
Omdat het om zulke gevoelige data gaat, is het nog belangrijker dat je weet waar je mee instemt.Rosa Beets, advocaat bij PILP
Gegevens gedeeld met derden
Dat het belangrijk is dat je weet waar je toestemming voor geeft, blijkt maar weer uit een analyse van All About Cookies (een website met adviezen voor online privacy). Zij vergeleken populaire menstruatie-apps om te bepalen welke tracker je data het beste beschermt.
Ze keken onder andere naar waar je data wordt opgeslagen, of je gegevens gedeeld worden met derden en of je locatie getrackt wordt. Flo, Clue blijken als een van de weinige je gegevens te delen met derden. Je moet hier wel zelf toestemming voor geven, maar nogmaals: het is vaak onduidelijk waar je mee instemt.
Deze apps kwamen beter uit de test
Bij de vergelijking van All About Cookies kwamen Drip, Euki en Periodical beter uit de test. Zij slaan je gegevens lokaal op, want inhoudt dat je gegevens op je telefoon staan in plaats van op een server. Ook delen ze je data niet met derden en volgen ze je locatie niet.
“Als zo’n derde partij gevestigd is in een land waar abortus strafbaar is, zoals de VS, dan krijgt dat een andere lading”, vertelt Beets. “Het is extreem onwenselijk dat je je veilig voelt in een omgeving, maar je intieme informatie vervolgens wel terechtkomt op een plek waar dat strafbaar is. Dat betekent niet dat je meteen opgepakt wordt als je naar de VS gaat, maar het is wel problematisch.”
‘Zij bezitten je gezondheidsdata’
Ook De Goeij noemt het kwalijk dat je je veilig waant bij zulke apps. “Veel vrouwen gebruiken cyclusapps om meer in contact te komen met hun lichaam. Voor vrouwen met gezondheidsklachten, zoals PCOS of endometriose, helpen deze apps bovendien om patronen in hun klachten te herkennen. Juist daarom is het misleidend wanneer apps daar misbruik van maken: ze doen heel erg alsof ze er voor vrouwengezondheid zijn. ‘Own your health’ is bijvoorbeeld de slogan van Flo, terwijl zij je gezondheidsdata bezitten.”
Reactie Flo
We hebben Clue en Flo om een reactie op ons artikel gevraagd. Alleen Flo heeft gereageerd, hun reactie vind je hier: