Kauwgom met vitamines en mineralen: werkt het eigenlijk wel?
Er bestaat tegenwoordig kauwgom waarin vitamines, mineralen (zoals magnesium) of andere werkzame stoffen zijn verwerkt. Bijvoorbeeld Mentos Gum Vitamins of kauwgom met magnesium, zoals FestiGum. Maar hoe effectief is dit eigenlijk? Je slikt kauwgom niet door, dus hoe kan je lichaam die stoffen dan opnemen?
Mentos Gum Vitamins
Op de website van Mentos staat dat “4 kauwgoms 25 procent van je dagelijkse behoefte aan vitamine C, B6 en B12 bevatten.” Wij vroegen Mentos hoe dit precies werkt.
Volgens het bedrijf worden de vitamines vooral opgenomen via het speeksel dat je doorslikt. “Je kauwt op de kauwgom, waardoor de vitamines en andere stoffen vrijkomen in je speeksel. Dat speeksel slik je door, en de vitamines komen zo in je maag en darmen, waar ze worden opgenomen (net als bij gewone voeding of supplementen).”
Daarnaast geeft Mentos aan dat een klein deel van de vitamines al via de mondslijmvliezen kan worden opgenomen, maar dat het grootste deel via het doorslikken gaat. “Dus ondanks dat je de kauwgom zelf niet doorslikt, slik je wél de vitamines in die eruit komen.”
Kun je echt vitamines opnemen via kauwgom?
Er zijn zowel argumenten voor als tegen de manier waarop Mentos de werking van de vitamines uitlegt. Alida Melse, Associate Professor Global Nutrition aan Wageningen University & Research, licht het argument voor toe: "Er is een klein beetje onderzoek gedaan naar kauwgom met toegevoegde vitamines. Dit laat zien dat verrijkte kauwgom de bloedwaarden van verschillende vitamines flink kan verhogen. Dat geldt met name voor wateroplosbare vitamines (B-vitamines, vitamine C), maar ook tot op zekere hoogte voor vetoplosbare vitamines (vitamine A, vitamine E).”
Volgens Melse zegt dat echter niets over de route van opname: “Het meest waarschijnlijke is dat de vitamines vrijkomen bij het kauwen en via de maag naar de dunne darm worden vervoerd en daar worden opgenomen.”
Over de specifieke vitamines van Mentos Gum Vitamins zegt Melse: “Afgaande op onderzoek van The Pennsylvania State University denk ik dat vitamine C en B6 (pyridoxine) zeer goed worden vrijgemaakt uit de kauwgom en ook binnen enkele uren worden opgenomen in het bloed. Voor B12 (cobalamine) is het wat minder duidelijk, het onderzoek geeft geen resultaten voor het vrijmaken van B12 uit de kauwgom, en de gemeten bloedwaarden verschillen nauwelijks van de placebo kauwgom. Het zou ook kunnen dat voor B12 meer tijd nodig is. De lange termijn effecten zijn niet bestudeerd.”
Hoe betrouwbaar is het onderzoek?
Suzan Tuinier, vitamine-expert van het Vitamine Informatie Bureau benadrukt dat het onderzoek waar Melse naar verwijst een paar kanttekeningen heeft: “Het gaat om een studie onder slechts 15 respondenten, uitgevoerd door Dr. Anthony J. Colantonio, de Chief Medical and Wellness Officer van Vitaball, het bedrijf dat de studie heeft gesponsord. Dan kun je je afvragen hoe betrouwbaar dat is.” Volgens Tuinier is het onderzoek te klein om harde conclusies te trekken.
Daarnaast stelt Tuinier dat de claims van Mentos te stellig zijn, omdat de daadwerkelijke opname van vitamines van meerdere factoren afhangt. “Het hangt er natuurlijk vanaf hoe lang je op de kauwgom kauwt, en of alle vitamines daadwerkelijk vrijkomen. Daarbij weet je niet hoeveel daarvan uiteindelijk wordt opgenomen. Het speeksel slik je door, maar hoeveel daarvan in de maag en darmen terechtkomt en wordt benut, is lastig in te schatten.”
Toch geeft Tuinier op basis van de vermelde hoeveelheden van Mentos een inschatting van de verwachte opname:
- Vitamine C: 20 mg per 4 kauwgoms
Gemiddelde opname via de darm: ~ 80–90 procent → 16–18 mg
- Vitamine B6: 0,35 mg
Gemiddelde opname: ~ 70–90 procent → 0,25–0,32 mg
- Vitamine B12: 0,63 µg
Gemiddelde opname: ~ 50 procent → ~ 0,30 µg
De uiteindelijke effectieve opname ligt tussen 70–90 procent van de toegevoegde hoeveelheid voor vitamine C en B6, en rond 50 procent voor B12. Tuinier benadrukt dat de dosering in de kauwgom minimaal is.
Opname via mondslijmvliezen ‘onwaarschijnlijk’
De deskundigen zijn het erover eens dat opname via de mondslijmvliezen onwaarschijnlijk is. Melse zegt hierover: “Het is onwaarschijnlijk, omdat onze mondslijmvliezen daar niet goed voor zijn uitgerust. Ze missen de receptoren die nodig zijn voor gereguleerde opname.”
Mentos stelt dat een klein deel van de vitamines via de mondslijmvliezen wordt opgenomen. Volgens Tuinier klopt dat maar deels, omdat dit niet voor alle vitamines in Mentos Gum Vitamins geldt: “Een heel klein beetje wordt inderdaad via het mond- of wangslijmvlies opgenomen, maar dat is echt zeer beperkt. En eigenlijk geldt dat alleen voor vitamine B12. Er bestaan smelttabletten en sprays met B12 die via het mondslijmvlies worden opgenomen, vooral voor mensen die problemen hebben met opname in de darmen. Maar het kan zijn dat de hoeveelheid B12 in de Mentos kauwgom te laag is voor effectieve opname op die manier.”
Over de andere vitamines zegt Tuinier: “Voor vitamine C is er geen direct bewijs dat het in relevante mate via het mondslijmvlies wordt opgenomen bij kauwgom. Het grootste deel wordt gewoon doorgeslikt. Bovendien wordt vitamine B6 alleen in de dunne darm opgenomen, niet via de mondslijmvliezen.”
Festigum
Naast Mentos bestaat er ook Festigum, kauwgom met toegevoegd magnesium. Volgens het bedrijf werkt het als volgt: “FestiGum bevat magnesiumglycinaat: een combinatie van het mineraal magnesium en aminozuren. Deze vorm draagt bij aan een normale werking van de kaakspieren en wordt snel opgenomen door het lichaam. Tijdens het kauwen wordt het opgenomen door de slijmvliezen in de mond, zo komt het in de bloedbaan terecht. Na 10 minuten is alle magnesium uit de kauwgom opgenomen waarna je direct minder gaat kaakschaatsen.”
Radar vroeg aan Festigum waarop zei deze beweringen hebben gebasseerd: “In de testfase van ons product hebben wij een grote hoeveelheid gebruikerservaringen verzameld. Een substantieel deel van deze groep rapporteert een duidelijk merkbaar effect binnen 5 tot 15 minuten. Dat is sneller dan men zou verwachten op basis van opname via het spijsverteringsstelsel. Dit was voor ons reden om vervolgonderzoek te doen naar transmucosale opname. Wij waren ons ervan bewust dat anekdotisch bewijs op wetenschappelijk gebied geen standhield.”
“Aan de hand hiervan zijn wij toen op onderzoek uitgegaan. Meerdere peer-reviewed artikelen hebben onze hypothese bevestigd. Wij waren ons ervan bewust dat specifiek magnesiumglycinaat een verbinding is die lastig door de slijmvliezen wordt opgenomen. Wij hebben destijds echter een studie gevonden die aangetoond heeft dat speeksel invloed heeft op de verbindingen van mineralen. Hierdoor kunnen deze een andere vorm aannemen, die wel opneembaar is door de slijmvliezen.”
Echter, Tuinier legt uit hoe de opname van magnesium precies werkt: “Voor magnesium heb je een bepaald eitwit nodig, en dat zit helemaal niet in je speeksel of in het mondslijmvlies. Dus daar gebeurt niets.” Voedingsdeskundige Anne-Marie Ernst Stegeman van Voeding Leeft vult aan: “In het algemeen worden vitamines en mineralen in de dunne darm opgenomen. Zeker mineralen, want die hebben een zure omgeving of specifieke transporteiwitten nodig.”
Voeding blijft de beste optie
Als je vitamines binnen wilt krijgen, kun je volgens de deskundigen het beste kiezen voor gewone voeding en eventueel een supplement als dat nodig is. Tuinier zegt hierover: “Kauwgom kauwen zal altijd minder zijn dan wanneer je gewoon een supplement neemt of het via je voeding binnen krijgt, want dan slik je het gewoon in één keer door.”
Stegeman sluit zich daarbij aan: “Persoonlijk zou ik vitaminen slikken en beter nog via voeding want de natuur is slim en verpakt de vitaminen en mineralen in een pakketje (voeding) waardoor het makkelijker opgenomen kan worden.”
Reactie Mentos
Radar vroeg Mentos om de claim “4 kauwgoms bevatten 25% van je dagelijkse behoefte aan de vitamines C, B6 en B12!” te onderbouwen. Het bedrijf reageerde daarop als volgt: “Weet dat wij niet adverteren over de absorptie of opname van vitamines, mineralen of andere werkzame stoffen. Wij houden ons strikt aan alle geldige wet- en regelgeving voor de etikettering van levensmiddelen, zoals het vermelden van de samenstelling en ingrediënten van onze producten.”