Minder naar de winkel, meer van je bankrekening: hoe voordelig zijn micro-abonnementen?

Micro-abonnementen: wat zijn dat?

Micro-abonnementen zijn kleine, terugkerende betalingen voor alledaagse producten. Denk aan scheermesjes, tandenborstelkopjes, parfum, dierenvoer, sokken of contactlenzen. Je hoeft zelf niet meer bij te houden wanneer iets op is. De aanbieder bepaalt hoe vaak je een nieuwe levering krijgt en het enige wat jij hoeft te doen is betalen.

Volgens retailexpert en merkstrateeg Paul Moers lenen veel artikelen zich perfect voor een abonnement. Het gaat om producten die je steeds opnieuw moet kopen; door een abonnement hoef je niet meer bang te zijn dat je misgrijpt en heb je er simpelweg geen omkijken meer naar.

Maar in datzelfde gemak zit meteen het risico. Wat als jij het product helemaal niet zo snel gebruikt als de leverancier inschat?

De druppel die je bankrekening laat overlopen

9,95 euro, 12,99 euro of 15,95 euro per maand: het voelt klein, maar ongemerkt betaal je een flinke hoeveelheid geld voor producten die je lang niet altijd zo snel opmaakt. Zo kost dat ene abonnement van 15,95 euro op jaarbasis al snel bijna 200 euro. Kun je dat zomaar missen?

Heb je meerdere kleine abonnementen, dan loopt het bedrag snel op. Afzonderlijk lijken de bedragen klein, maar bij elkaar vormen ze een flinke kostenpost.

Moers herkent deze problematiek: "Soms raken mensen het overzicht kwijt. Dan zeggen ze: 'Ik snap er niks van, ik sta rood, hoe kan dat nou?' Als je dan gaat kijken, zie je zo zeven van die kleine abonnementjes lopen." Zo concludeert hij: "Het worden dan bijna vaste kosten in plaats van variabele kosten, en die moet je verdomd goed in de gaten houden."

Goedkoper, maar alleen als je ze ook gebruikt

Een abonnement voor scheermesjes kost gemiddeld bij merken zoals Estrid en Shaversclub 9,95 euro per maand. Op jaarbasis is dat bijna 120 euro. Vier losse mesjes kosten bij een drogisterij gemiddeld 14,00 euro en met een goede aanbieding kan dat bedrag nog lager uitvallen. Toch is een abonnement op het eerste gezicht niet eens duurder: wie daadwerkelijk iedere maand vier mesjes opgebruikt, is met losse aankopen op jaarbasis duurder uit.

Maar daar zit precies de adder onder het gras: hoeveel mesjes gebruik je écht? Doe je langer dan een maand met zo'n setje, dan ontvang je sneller nieuwe spullen dan je ze opmaakt. Hetzelfde geldt voor opzetborstels voor je elektrische tandenborstel. Die hoef je volgens de tandarts pas na drie maanden te vervangen, waardoor een snelle levering al gauw overbodig is.

Betaal je voor spullen die je niet gebruikt?

Het resultaat? Je voorraad stapelt zich op, terwijl de maandelijkse afschrijvingen gewoon doorlopen. Moers adviseert daarom om kritisch naar je eigen verbruik te kijken: "Ik zou vooral opletten of wat je toegestuurd krijgt ook echt is wat je gebruikt. Kijk maar eens in je voorraadkast; bij sommige kan die inmiddels niet meer dicht door alle spullen. Dan denk je toch: joh, waarom heb ik er nog een abonnement op?"

Je betaalt bij zo'n abonnement dus niet alleen voor het product zelf, maar ook voor het gemak van automatische levering en voor spullen die een lange tijd achterin in de kast blijven liggen. Een lage maandprijs zegt daarom weinig. Een micro-abonnement is pas echt voordelig als de levering precies aansluit op jouw daadwerkelijke verbruik.

Is een parfum-abonnement wel voordelig?

Bij parfum kan een abonnement juist wél interessant zijn. Voor ongeveer €15,95 per maand krijg je kleine hoeveelheden parfum en kun je verschillende geuren uitproberen. Dat kan handig zijn als je graag afwisselt en liever geen grote fles koopt die uiteindelijk ongebruikt blijft. Nadeel: per milliliter ben je vaak duurder uit dan wanneer je een grotere fles koopt.

Toch zijn er ook duidelijke voordelen. Moers wijst op het praktische gemak: "Zeker bij honden- en kattenvoer, wat vaak zware spullen zijn. Als je in de stad woont en geen auto hebt, is juist bezorging voor dit soort producten een uitkomst.” Consumenten kiezen snel voor gemak. Als je iets dagelijks of wekelijks nodig hebt, is het fijn om er niet steeds mee te hoeven slepen.

Gemak of goeie marketing? Kopen nooit meer kijken

Het succes van deze abonnementen draait vooral om gemak. Je hoeft niet naar de winkel, hoeft niet te zoeken en hoeft niet te onthouden wanneer iets op is.

Daarnaast speelt het psychologische aspect een grote rol. Bij een losse aankoop vraag je jezelf steeds af: heb ik dit nodig? Bij een abonnement wordt die keuze voor je gemaakt. En dat kan ervoor zorgen dat je spullen blijft ontvangen die je eigenlijk nog helemaal niet nodig hebt.

Volgens Paul Moers sluipt het gevaar erin doordat consumenten na het afsluiten niet meer nadenken over de aankoop: "Je hebt het gevoel van: 'Ik heb het iedere dag nodig, nou, dan maak ik het mezelf gemakkelijk en laat ik het thuisbezorgen.' Maar je kijkt eigenlijk nooit meer naar die prijs. Als je dat wel doet, dan denk je: joh, waarom heb je er nog een abonnement op?"

Waarom een online abonnement opzeggen vaak zo moeilijk is 

Ook het opzeggen is vaak vanuit de bedrijven zelf een bewust obstakel. Online afgesloten abonnementen moeten ook weer online opzegbaar zijn. Maar in de praktijk krijgen consumenten te maken met ingewikkelde stappen of misleidende keuzes, ook wel dark patterns genoemd. 

Denk aan een opzeg knop die verstopt zit achter tientallen pagina's, knoppen die je schuldgevoel aanpraten; "Nee, ik blijf liever niet op de hoogte", of de eis dat je alsnog moet bellen om je online abonnement te stopzetten.

Moers bevestigt dat dit een bewuste tactiek is van bedrijven: "Natuurlijk is dat heel sneaky gedaan. Hoe moeilijker je het maakt, hoe meer mensen geneigd zijn te zeggen: 'Laat maar zitten, het is mij te ingewikkeld, laat maar doorlopen.' Er treedt een soort luiheid op. 

Waarom voelen kleine maandbedragen zo onschuldig?

Een afschrijving van een paar euro voelt nauwelijks als een uitgave, waardoor het buiten je financiële radar blijft. Maar als je meer van deze diensten verzamelt, veranderen deze variabele boodschappen ongemerkt in vaste maandlasten. Volgens Moers schuilt de grootste valkuil in het verlies van je financiële flexibiliteit:

“Je flexibiliteit in je budget neemt toe als je het zelf in eigen hand hebt. Als je alles onder abonnementen stopt, ben je die flexibiliteit volledig kwijt. Een huismerk is vaak 50 procent goedkoper én heeft vaak acties. Zit je een keer wat krapper bij kas? Dan is het best handig als je een paar weken huismerkproducten kunt kopen. Met een abonnement kan dat niet meer."

Wanneer is een micro-abonnement volgens hem dan wél verstandig? Enkel wanneer je het product écht maandelijks opmaakt, je ruim in je budget zit en je de meerprijs bewust overneemt voor de tijdswinst. Betaal je voor spullen die in de kast blijven liggen, dan betaal je puur voor een illusie van gemak.