Politie raadt aangifte doen bij oplichting zelf vaak af
Mensen die via het Radar Panel hebben aangegeven dat ze zijn opgelicht, doen meestal geen aangifte, ook niet als ze dat wel willen. De politie wil aangiftes van oplichting vaak niet opnemen. Wie te maken had met oplichting door een spoeddienst, zoals een loodgieter of slotenmaker, geeft aan nog vaker bot te vangen bij de politie. In vergelijking tot 5 jaar geleden, toen we dit ook onderzochten, is de beoordeling van het aangifteproces niet verbeterd.
Via het Radar Panel ondervroegen we ruim 4000 mensen die aangeven dat zij in de afgelopen 5 jaar te maken hebben gehad met oplichting. Bij sommigen (ongeveer een derde) is het bij een poging gebleven, bij de grootste groep is de oplichting echter “geslaagd”.
Het gaat om allerlei soorten oplichting: bijvoorbeeld bij de aankoop van een product, of via een financieel product (zoals een bankrekening of crypto), maar ook over oplichting door klussers en spoeddiensten (zoals een slotenmaker, schoorsteenveger of loodgieter).
Ik moest €800 betalen en na 3 e-mails kon ik €150 terugkijken als ik de slechte recensies eraf zou halen- Radar Panel-deelnemer achter wie op zondag de voordeur dichtviel
De mensen die aangeven te zijn opgelicht, lijden daar vaak schade door. Niet zelden geven ze aan véél geld kwijt te zijn, zoals we verderop bespreken. Daarnaast noemen mensen andere schade, zoals schade aan je woning (wat om te repareren natuurlijk ook geld kost), gestolen sieraden die niet in geld zijn uit te drukken en emotionele schade: ‘Je vertrouwt niemand meer’, schrijft een paneldeelnemer.
Mijn man heeft er last van dat hij stom is geweest om gewoon af te rekenen- Radar Panel-deelnemer wiens man zeker niet de enige is die dit overkomt
Aangifte doen: “Politie raadde het af”
De helft (51 procent) deed geen aangifte van de (poging tot) oplichting, 49 procent wilde dat wel doen, maar daarvan is het bijna 1 op de 5 (19%) niet gelukt. Eind 2020 onderzochten we ook hoe vaak mensen aangifte doen van oplichting. Destijds wilden iets meer mensen wel aangifte doen: 53 procent (nu 49%). Het percentage mensen dat het wel wilde, maar niet lukte om aangifte te doen, is tussen 2020 en nu gelijk gebleven. Daar zit dus geen verbetering in.
De redenen dat aangifte doen niet lukt, zijn uiteenlopend. Maar met stip het meest genoemd, door 37 procent, is dat de politie de aangifte niet wilde opnemen of afraadt om aangifte te doen. Ook geeft bijna een kwart (23%) aan dat zij zijn doorverwezen naar een andere partij, zoals het Juridisch Loket, KiFiD of Fraudehelpdesk.
Meer dan 1000 euro kwijt
Van degenen die aangeven dat de oplichting is gelukt, geeft 92 procent aan dat zij daardoor geld zijn kwijtgeraakt. Bij twee derde is dat maximaal 500 euro. Een kwart zit echter boven de 1000 euro, en 6 procent zelfs boven de 10.000 euro. Bij oplichting via spoeddiensten zijn mensen vaak meer geld kwijt: minder dan een derde (30%) laat weten dat de schade onder de 500 euro bleef, bij de helft (49%) is dat meer dan 1000 euro.
Bij schades tot 100 euro doet een meerderheid (61%) geen aangifte. Maar al vanaf 100 euro schade zegt een meerderheid dat wel te doen. Of althans: dat proberen ze. Hoe hoger het bedrag, hoe vaker mensen rapporteren dat ze wel aangifte wilden doen, maar dat het niet gelukt is. Waar het gemiddeld bij 10 procent niet lukt, zoals we hierboven zagen, is dat bij zaken waarbij mensen aangeven meer dan 10.000 euro schade te hebben geleden 22 procent.
Wanneer we kijken naar alleen spoeddiensten, zien we dat het nog veel vaker niet mensen aangeven dat aangifte doen niet lukt, terwijl zij dat wel willen. Van de ondervraagden die aangeven dat zij te maken hadden met oplichting door spoeddiensten, zegt 52 procent aangifte te willen doen. Ruim een derde (35%) geeft aan dat dat niet is gelukt. Veruit de meest gegeven reden (49%) is dat de politie de aangifte niet wilde opnemen of het afraadde.
Politie gaf aan dat er geen sprake was van een strafbaar feit- Radar Panel-deelnemer die €1200 moest afrekenen voor het ontstoppen van de gootsteen
Minder positief over aangifteproces
44 procent van degenen die aangeven dat zij wel aangifte deden, beoordeelt het aangifteproces rondom oplichting met een goed of voldoende. Een bijna even grote groep, 40 procent, vindt het onvoldoende of slecht. Dat is een vergelijkbare score met 5 jaar geleden. Degenen die (in het huidige onderzoek) aangifte deden van vermeende oplichting door een spoeddienst, oordelen negatiever: de groep die positief oordeelt (39%) is daar juist kleiner dan de groep die negatief oordeelt (47%).
In de uitzending van maandag 16 februari bekijken we wat je rechten zijn wanneer je bent opgelicht en daar aangifte van wil doen. Mag de politie dit zomaar weigeren? Wat moet er gebeuren? Kijk om 20.30 uur op NPO 2 of daarna via de site:
In de uitzending: Politie neemt aangiftes niet altijd op
Lees wat je kunt doen als de politie jouw aangifte niet wil opnemen
Over het onderzoek naar aangifte doen van oplichting
Het onderzoek over aangifte doen van oplichting is ingevuld door 4191 mensen die in de afgelopen 5 jaar zijn opgelicht. Zij vulden tussen 16 december 2025 en 12 januari 2026 hier een vragenlijst over in. De resultaten hebben we vergeleken met een eerdere vragenlijst uit 2020. De vragen die we vergelijken, hebben we hetzelfde gehouden als die in de vragenlijst uit 2020. Het overgrote deel van de deelnemers is lid van het Radar Panel: ruim 80.000 consumenten die we uitnodigen om hun ervaringen te delen via onze onderzoeken. Ook uitgenodigd worden? Meld je aan.