De politie wil je aangifte niet opnemen: dit kun je doen
Je denkt dat je bent opgelicht, neemt contact op met de politie en krijgt te horen: “Hier kunnen we geen aangifte van opnemen.” Uit onderzoek van het Radar Panel blijkt dat dit nog geregeld gebeurt – vooral bij online fraude en bij malafide spoeddiensten, zoals schoorsteenvegers, elektromonteurs en slotenmakers. Mag de politie een aangifte eigenlijk wel weigeren?
Wanneer moet de politie een aangifte opnemen?
Als er sprake is van een (mogelijk) misdrijf, is de politie verplicht je aangifte op te nemen. Dat recht is vastgelegd in artikel 163 van het Wetboek van Strafvordering.
Volgens Slachtofferhulp Nederland is aangifte doen een belangrijke stap richting gerechtigheid: “Het biedt erkenning voor wat je is overkomen, kan leiden tot een onderzoek en helpt om inzicht te krijgen in de omvang van criminaliteit.”
Aangifte doen is dus niet alleen van belang voor je eigen zaak, maar ook voor het bredere beeld van criminaliteit in Nederland.
Hoe kun je aangifte doen?
Je kunt op verschillende manieren aangifte doen:
- Op het politiebureau. Het is verstandig om eerst een afspraak te maken voordat je langsgaat.
- Telefonisch via 0900-8844. Dit is het algemene politienummer.
- Online via de website van de politie. Let op: dit kan niet voor alle strafbare feiten.
Op de website van de politie staat per situatie aangegeven welke manier van aangifte doen het meest geschikt is. Bij phishing adviseren ze bijvoorbeeld online aangifte en bij een gestolen auto adviseren ze telefonische aangifte.
‘Dit is een civiele zaak’
Soms weigert de politie een aangifte op te nemen, omdat het volgens hen om een civiele kwestie zou gaan. De Nationale ombudsman herkent deze houding en reageert daar stellig op: “Oplichting is een misdrijf en dus strafbaar. Dat een benadeelde partij iemand daarnaast civielrechtelijk kan aanspreken, doet niet af aan het bestaan van een strafbaar feit waarvoor de politie aangifte moet opnemen.”
Volgens de Ombudsman is het onjuist om vooraf te stellen dat er geen strafbaar feit is gepleegd. De aangifte moet eerst worden geregistreerd en de burger moet worden gehoord.
Ook Slachtofferhulp Nederland erkent dat sommige zaken een civielrechtelijk karakter kunnen hebben. Bijvoorbeeld als een aannemer meer geld vraagt dan afgesproken of als een investering mislukt door een faillissement. Maar ook dan pleiten zij ervoor dat de politie in ieder geval de aangifte opneemt.Blijkt later dat het inderdaad om een civiele kwestie gaat? Dan kan strafrechtelijke vervolging uitblijven. Maar vooraf weigeren om een aangifte op te nemen, doet volgens hen geen recht aan slachtoffers. “Soms blijkt er namelijk wél sprake van strafbare feiten, zoals valsheid in geschrifte of een vooropgezet plan om mensen op te lichten.”
Wat kun je doen als de politie je aangifte weigert?
Wordt jouw aangifte niet opgenomen? Dan kun je de volgende stappen zetten:
- Ga opnieuw naar het politiebureau: geef aan dat de politie verplicht is een aangifte op te nemen wanneer er sprake is van een mogelijk misdrijf.
- Stuur een brief naar de politiechef: het Juridisch Loket heeft een voorbeeldbrief die je kunt gebruiken, waarin je aangeeft dat je aangifte ten onrechte is geweigerd. Deze stuur je naar de politiechef van het hoofdbureau in jouw regio.
- Benader de hoofdofficier van justitie: reageert de politie niet of blijft de weigering bestaan? Dan kun je de brief doorsturen naar de hoofdofficier van justitie in jouw regio. In veel gevallen geeft die alsnog opdracht om de aangifte op te nemen.
- Dien een klacht in bij de Nationale Ombudsman: uiteindelijk kun je een klacht indienen bij de Nationale ombudsman. Deze onafhankelijke en onpartijdige instantie behandelt klachten tussen burgers en de overheid. Soms nemen zij zelf contact op met de politie om te zorgen dat een aangifte alsnog wordt opgenomen.