Reactie aanbieders 'milde' hyperbare zuurstoftherapie

Functioneel Neurologisch Instituut

Allereerst stelde u de vraag of wij contra-indicaties toepassen alvorens een patiënt in aanmerking komt voor HBOT. Het antwoord daarop is bevestigend.

Voordat een patiënt überhaupt start met een HBOT-sessie, ondergaat hij of zij bij ons een uitgebreid functioneel neurologisch onderzoek (FNI).

Dit onderzoek wordt aangevuld met specifieke diagnostische testen ter verificatie van de actuele status van het zenuwstelsel.

Als op basis van deze bevindingen een therapeutisch traject wordt overwogen, ontvangt de patiënt aansluitend een uitgebreide vragenlijst.

Deze is gericht op het vaststellen van eventuele absolute of relatieve contra-indicaties (zie bijlage). Wanneer sprake is van absolute contra-indicaties, wordt bij ons geen HBOT toegepast.

Bij relatieve contra-indicaties vindt eerst nadere beoordeling plaats alvorens een behandeltraject kan worden gestart.

Binnen het FNI ligt de nadruk met name op traumatisch hersenletsel (TBI’s) en andere verwante brein-gerelateerde indicaties, waaronder MS en Parkinson.

In deze context wordt HBOT niet gepositioneerd als op zichzelf staande curatieve therapie, maar als aanvullende ondersteuning.

Het doel is optimalisatie van oxygenatie en ondersteuning van herstelprocessen, dan wel verbetering van het dagelijks functioneren en kwaliteit van leven, binnen een breder behandelplan.

Ten aanzien van de discussie over wetenschappelijke onderbouwing begrijpen wij dat er verschillen bestaan in interpretatie van de beschikbare literatuur.

Wij baseren onze inzet op bestaande fysiologische kennis over zuurstof-stofwisseling, klinische ervaring en internationale ontwikkelingen binnen dit vakgebied.

Ter ondersteuning hiervan treft u bijgaand essentiële documentatie aan betreffende zuurstofmetabolisme en de onderliggende rationale van HBOT.

The Oxygen Wellness Lab

Graag licht ik toe hoe wij hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) binnen onze praktijk uitvoeren en hoe wij omgaan met contra-indicaties, veiligheid en de wetenschappelijke context, waaronder ook uw vragen over PTSS en autisme.

Wij zijn geen artsen en stellen geen medische diagnoses of indicaties. Wij bieden HBOT aan binnen een wellness-setting. Cliënten maken op eigen initiatief gebruik van onze faciliteiten. Onze verantwoordelijkheid ligt in het veilig uitvoeren van de therapie.

Voorafgaand aan deelname doorloopt iedere cliënt een contra-indicatiescreening, zoals ook op onze website staat vermeld. Wanneer er sprake is van een absolute contra-indicatie, wordt de behandeling niet gestart. Bij een relatieve contra-indicatie wordt de cliënt eerst beoordeeld door een onafhankelijke duik- en hyperbare zuurstoftherapie keuringsarts, die beoordeelt of deelname medisch verantwoord is. Alleen wanneer er vanuit veiligheid geen bezwaar bestaat, kan de therapie plaatsvinden.

Wij werken volgens de veiligheids- en opleidingsprotocollen van onze opleidingsorganisatie ANDI en volgens de kaders zoals die door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd aan ons zijn gecommuniceerd. De focus ligt daarbij op veiligheid en zorgvuldige uitvoering.

De behandelingen vinden plaats met medisch gecertificeerde apparatuur conform PHVO-normering en bijbehorende gebruiksprocedures. Zuurstof wordt toegediend via een ademcircuit, waarbij de uitgeademde zuurstof actief buiten de hyperbare kamer wordt afgevoerd. Hierdoor blijft het zuurstofpercentage in de kamer binnen veilige marges.

Tijdens iedere behandeling is er continue monitoring door opgeleide operators die verantwoordelijk zijn voor de bediening van de hyperbare kamer en het bewaken van het behandelproces. Daarnaast gelden er brandveiligheidsmaatregelen, zoals het niet toestaan van elektronische apparatuur in de kamer en het gebruik van geschikte kleding.

Ten aanzien van PTSS en autisme vinden wij het belangrijk onderscheid te maken tussen veiligheid en erkende medische indicaties. Voor zover ons bekend worden deze aandoeningen niet beschouwd als absolute contra-indicaties vanuit veiligheidsperspectief. Tegelijk zijn dit geen erkende en verzekerde indicaties binnen de Nederlandse hyperbare geneeskunde, zoals vastgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Hyperbare Geneeskunde.

Internationaal wordt HBOT wel onderzocht bij deze aandoeningen. Voor PTSS zijn onder andere gerandomiseerde, sham-gecontroleerde studies gepubliceerd, zoals Danan et al. (Scientific Reports, 2022) en Doenyas-Barak et al. (Journal of Clinical Psychiatry, 2024), waarin bij specifieke onderzoeksgroepen verbeteringen zijn beschreven. Tegelijk is de hoeveelheid onderzoek nog beperkt en is er op dit moment onvoldoende brede wetenschappelijke consensus om deze indicaties op te nemen als erkende en verzekerde behandeling.

Voor autisme geldt dat er kleinere studies zijn gepubliceerd met wisselende resultaten, maar dat er nog onvoldoende consistent bewijs is om dit als erkende medische indicatie te beschouwen.

Wij informeren cliënten hierover vooraf en doen geen uitspraken over medische effectiviteit. Veiligheid, transparantie en zorgvuldige uitvoering staan bij ons centraal.

In de praktijk bestaat het merendeel van onze cliënten uit mensen die hyperbare zuurstof gebruiken met een algemene wellness- of herstelondersteunende doelstelling, zoals ontspanning, herstel na inspanning of algemene vitaliteit.

Wanneer termen zoals PTSS of ASS op websites of in algemene informatie worden genoemd, is dat bedoeld als context dat hyperbare zuurstoftherapie internationaal bij uiteenlopende klachtenbeelden wordt onderzocht of besproken, niet als claim dat wij deze aandoeningen behandelen.

Zoals eerder vermeld melden cliënten zich op eigen initiatief bij ons aan. Een deel van hen geeft aan dat zij zelf wetenschappelijke publicaties hebben gelezen, waaronder recente gerandomiseerde studies waarin hyperbare zuurstoftherapie wordt onderzocht. Daarnaast komt het voor dat cliënten, in overleg met hun eigen behandelend (neuro)psycholoog, bedrijfsarts of andere zorgverlener, besluiten gebruik te maken van onze faciliteit. Dit betreft echter de eigen afweging van cliënt en behandelaar; wij stellen zelf geen medische indicaties.

Voorafgaand aan deelname doorloopt iedere cliënt een contra-indicatiescreening. Wanneer er sprake is van een relatieve contra-indicatie, wordt de cliënt eerst beoordeeld door een onafhankelijke duik- en hyperbare zuurstoftherapie keuringsarts, die beoordeelt of deelname medisch verantwoord is.

Tegelijk is het, zoals ook in mijn eerdere reactie benoemd, correct dat bepaalde toepassingen in Nederland geen erkende en verzekerde medische indicaties zijn, mede vanwege de nog beperkte omvang van onderzoekspopulaties en het ontbreken van brede wetenschappelijke consensus.

Onze verantwoordelijkheid ligt in het veilig uitvoeren van hyperbare zuurstoftherapie binnen onze wellness-setting. Daarbij werken wij volgens de veiligheidsprotocollen van onze opleidingsorganisatie ANDI en de kaders zoals aan ons gecommuniceerd, en zorgen wij voor een veilige en zorgvuldige uitvoering.