Waarom je jouw inductiepannen niet op volle kracht moet verwarmen
Ook de Radar redactie blijkt niet immuun voor consumentenproblemen. Zo vertelde een van onze redacteuren dat ze haar inductiepannen steeds na een half jaar weg kan gooien, omdat er dan een donkere cirkel op de bodem van de pan zit. De oorzaak blijkt standje 9 van haar inductieplaat. Hoe zit dat precies? En voorkom je dit bij jouw pannen?
Midden van de pan het sterkst verwarmd
Zo’n donkere cirkel komt volgens kookwinkel KookGigant regelmatig voor bij pannen die op een inductiekookplaat worden gebruikt. “Dit ontstaat meestal door inbranding van vet- en voedselresten op het heetste punt van de pan”, legt een medewerker ons uit. “Bij inductie wordt de warmte opgewekt via een magnetisch veld dat vaak het sterkst in het midden van de pan werkt.”
In het midden van een kookpit zit namelijk een inductor van waaruit jouw pan wordt verwarmd. Deze inductor is kleiner dan de kookpit zelf en alleen op dat punt krijgt je pan directe warmte. De rest van de pan wordt warm door geleiding, maar daar geef je hem geen tijd voor als je hem direct op standje 9 zet en begint met koken. “Daardoor kan het midden heter worden dan de randen”, aldus de medewerker van KookGigant.
Donkere kring door inbranding
En omdat het midden van de pan het heetst wordt, zal olie of vet daar ook het snelst boven het rookpunt worden verhit. “Hierdoor kan het polymeriseren (chemisch veranderen en uitharden) en zich als een donkere laag aan het oppervlak hechten”, vertelt de medewerker verder. Dat ziet er zo uit:
“Dit wordt vaak gezien als ‘inbranden’, maar bij veel moderne pannen is dat eigenlijk niet de bedoeling.”
Welke pannen moet je inbranden?
Of inbranden wel of niet wenselijk is, hangt af van het materiaal van de pan. Gietijzeren en carbonstalen pannen worden bijvoorbeeld bewust ingebrand met een dunne laag olie. “Door verhitting vormt zich een natuurlijke beschermlaag (seasoning) die roest voorkomt en een soort natuurlijke antiaanbaklaag creëert.”
Bij deze pannen is inbranden juist niet de bedoeling:
- 🍳
Pannen met een antiaanbaklaag (bijvoorbeeld PTFE of Teflon)
“Hier is inbranden ongewenst. Een donkere laag betekent meestal dat vetresten zijn vastgebrand doordat de pan te heet is geworden.”
- 🍳
Roestvrijstalen pannen
“Deze hoeven niet ingebrand te worden. Eventuele verkleuring is meestal aangekoekt vet en kan worden verwijderd met reiniging.”
- 🍳
Keramische antiaanbakpannen
“Ook hier hoort geen ingebakken vetlaag te ontstaan. Dat duidt meestal op oververhitting.”
Zo voorkom je ongewenst inbranden
Om een ingebrande zwarte plek in je pan te voorkomen, moet je hem daarom rustig verwarmen. Jaap, medewerker bij pannenwinkel Pannenhuis, vertelt: “Het is belangrijk dat je de pan de tijd geeft om warm te worden. Zet je kookplaat daarom eerst op standje 2 of 3, zet hem vervolgens op 5 of 6 en pas dan op 7 of 8. Vol vermogen heb je in de regel eigenlijk nooit nodig.”
Hij vertelt dat je pan dan namelijk veel te warm wordt. “Zet je een kwalitatief goede pan op een goede inductieplaat die op vol vermogen aan staat? Dan is die binnen een paar minuten op 500 graden. Dat heb je echt niet nodig. Olijfolie heeft bijvoorbeeld al een rookpunt van 160-170 graden. Alles verbrandt op zo’n hoge temperatuur.”
Volgens Jaap zijn er drie dingen van belang om inbranden te voorkomen:
Goede, schone pannen
Zorg dat er geen vet- en vuilresten van de vorige keer in de pan zitten, zodat vetlagen zich niet kunnen opbouwen.
De juiste temperatuur
Gebruik middelmatige standen in plaats van de hoogste stand en bouw het langzaam op.
De juiste olie
Olie met een hoog rookpunt verbrand minder snel. Dit zorgt er niet alleen voor dat er minder snel een zwarte vlek in je pan ontstaat, het is ook beter voor je gezondheid. Rijstolie heeft bijvoorbeeld een rookpunt van 232 graden, wat al een stuk hoger ligt dan de 160-170 graden bij olijfolie.
Moet je ingebrande pannen direct vervangen?
Is er toch een zwarte plek ontstaan? Dan is je pan niet meteen ten dode opgeschreven. De medewerker van KookGigant vertelt: “Zo’n donkere cirkel is vaak cosmetisch en betekent niet altijd dat de pan meteen vervangen moet worden.”
“Met baking soda en azijn is heel veel schoon te krijgen”, vult Jaap aan. Volgens hem moet je wel oppassen bij keramische pannen. “Als je die te snel verhit, ontstaan er barsten in de keramische laag. Elke keer dat je dat doet, worden de barsten groter en als de toplaag echt beschadigd is, is je pan wel aan vervanging toe.”