Wat schuilt er achter de medische deepfake van deze arts?
Radar ontvangt een melding van Jelle Barentsz, radioloog gespecialiseerd in de prostaat. Hij zegt dat zijn gezicht wordt misbruikt in een deepfake. De nepversie van hem maakt wilde claims over de farmaceutische industrie en belooft een pilletje te hebben uitgevonden waarmee hij prostaatproblemen kan oplossen. Radar zocht uit welke bedrijven hierachter schuilgaan.
Wat zijn medische deepfakes?
Medische deepfakes worden ze genoemd: video’s van AI-gegenereerde versies van artsen, vaak met een publieke rol. In de video’s die Radar heeft gezien, worden de wildste claims gemaakt over de farmaceutische industrie en over voedingssupplementen die complexe ziektes met gemak genezen.
Zo wordt in een nepvideo van Jelle Barentsz gezegd dat een pilletje met rode uiensap extract plasproblemen geneest die ontstaan in de prostaat.
Lastig te onderscheiden
De video’s zien er overtuigend uit. De achtergrond komt overeen met de echte werkkamer van de radioloog en de kleren worden echt door de dokter gedragen. In een van de video’s heeft de AI-versie van Jelle een koninklijke onderscheiding opgespeld gekregen. Deze onderscheiding heeft de arts ook daadwerkelijk ontvangen. Als je heel goed kijkt, kun je zien dat de kleuren van de lintjes niet kloppen (normaal is hij blauw-oranje).
Artsenfederatie maakt zich zorgen
Artsenfederatie KNMG maakt zich grote zorgen over medische deepfakes, omdat hiermee misbruik wordt gemaakt van de deskundigheid en reputatie van artsen en misleidende medische informatie geloofwaardiger kan worden gemaakt. Verder zegt de federatie dat het vertrouwen tussen arts en patiënt hierdoor kan worden beschadigd.
Wie zit er achter deze video’s?
Achterhalen welke bedrijven schuilgaan achter deze video’s is lastig, omdat de video’s vaak maar korte tijd online staan. Radar heeft van één video kunnen achterhalen welk bedrijf betrokken is.
De video linkt naar een webshop die voedingssupplementen verkoopt. Eigenaar van de website is het Nederlandse bedrijf Haur B.V. Dat bedrijf staat geregistreerd in een kantoorcomplex in Amsterdam, maar na navraag van Radar blijkt dat het daar geen kantoor houdt.
Haur B.V. heeft als moederbedrijf een Litouwse holding met als eigenaar ene Ričardas Sereikis. De holding heeft meerdere dochterondernemingen, maar slechts één daarvan lijkt actief. Deze onderneming schreef in 2024 een omzet van 9,4 miljoen euro. Haur B.V. en het moederbedrijf hebben niet gereageerd op vragen van Radar.