Zuiveren en groeien: zo betaal je veilig jouw Zakat ul-Mal
Zakat ul-Mal is voor moslims meer dan een verplichte jaarlijkse financiële bijdrage. Het is een van de vijf zuilen van de islam die staat voor zuivering en groei. Hoe bereken je de drempel, aan wie geef je het en hoe weet je zeker dat jouw bijdrage op de juiste plek terechtkomt? In dit artikel duiken we in de betekenis van Zakat en geven we praktische tips om betrouwbare instanties te herkennen.
Wat is zakat?
Zakat ul-Mal is één van de vijf fundamentele religieuze verplichtingen van de islam. Volgens deze derde zuil van de islam ben je Zakat-plichtig wanneer je vermogen een jaarlang boven de Nisab (vermogensdrempel) ligt. Deze drempel is gelijk aan de waarde van 85 gram goud of 595 gram zilver. Wanneer je boven deze grens zit, ben je verplicht om 2,5 procent van je vermogen af te staan.
Letterlijk betekent Zakat ‘zuivering en groei’. Door jouw Zakat af te dragen wordt je bezit gezuiverd van onder andere egoïsme, hebberigheid en gierigheid. Tegelijkertijd kan de ontvanger groeien door de Zakat. Iedereen binnen de islam heeft een eigen Zakat-dag, de dag waarop jouw Zakat betaald moet worden. Dit is de dag waarop je voor het eerst boven de vermogensdrempel komt.
Je kunt deze derde zuil zien als een horizontale relatie tussen jou en anderen van de moslimgemeenschap. De andere vier zuilen hebben meer een verticale relatie tussen jou en Allah. Zo is het vasten, de vierde zuil van de islam, een manier om de innerlijke relatie met Allah te versterken.
Wie heeft recht op Zakat ul-Mal?
Het is belangrijk dat Zakat wordt afgedragen aan degenen die daar recht op hebben. Dat zijn vaak mensen die in een positie zitten van armoede en financiële uitdagingen. Idealiter zorgt de gegeven Zakat ervoor dat er verlichting of groei ontstaat bij zowel de gevende als de ontvangende kant. Denk aan een ontvanger die dankzij de Zakat een studie kan afronden of een kleine onderneming kan starten. De ontvanger kan je buurvrouw of een familielid zijn, maar ook een onbekende aan de andere kant van de wereld.
De ontvanger heeft volledig recht op de Zakat ul-Mal. Als gever mag je niet zomaar beslissen wat de ontvanger doet met het geld. Je kunt bijvoorbeeld geen schuld afbetalen zonder toestemming van de ontvanger. Het geld moet daadwerkelijk in bezit komen van de behoevende om de zuivering van jouw bezit te voltooien.
Veilig geven: Kan lokaal en via een instelling
Je kunt Zakat direct geven aan bekenden, maar ook via grote instellingen. Zij bundelen de bijdragen van duizenden moslims. De slagkracht neemt daardoor toe, waardoor grotere projecten of meerdere lokale huishoudens worden ondersteund. Door lokaal te betalen maak je individueel impact, aangezien je zelf bepaalt wie je wilt ondersteunen.
Kies je voor een grote instelling? Dan wil je dat dit veilig en gecontroleerd gebeurt. Je wilt immers dat het geld terechtkomt bij degenen die er recht op hebben.
Zo controleer je de betrouwbaarheid
Het keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is een duidelijk teken dat de instelling betrouwbaar is. “Er zijn 713 goede doelen die het CBF-keurmerk dragen,” vertelt het bureau aan Radar. “Deze goede doelen worden periodiek en tussentijds getoetst aan de hand van normen. Denk aan de vragen: Heeft een goed doel de zaken op orde? Maken zij waar wat zij beloven?”
Geen CBF-keurmerk? Controleer het zelf
Niet elke instelling laat zich controleren door het CBF, bijvoorbeeld omdat deze controle geld kost. Het is in zo’n geval verstandig om alert te blijven op transparantie. Gebruik deze korte check:
- RSIN-nummer: Staat er een Rechtspersonen en Samenwerkingsverbanden Informatienummer op de website? Dit is verplicht voor een ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling).
- Jaarverslagen: Zijn de financiële cijfers openbaar? Een goede instelling laat zien hoeveel van de donaties daadwerkelijk naar het doel gaat.
- Bestuur: Is het duidelijk wie de organisatie leidt? Zijn de rollen (zoals voorzitter en penningmeester) eerlijk verdeeld over verschillende personen?
- Bereikbaarheid: Is er een fysiek adres en kun je makkelijk contact opnemen voor vragen?
Twijfels of signalen? Neem contact op
Twijfel je over de betrouwbaarheid van een instelling, of heb je een aanleiding dat een instantie of persoon misbruik maakt van de goedwilligheid van de gemeenschap?
De woordvoerder van het CBF vertelt: “Je kunt vrijblijvend contact opnemen met het CBF. Wij signaleren, ondersteunen en grijpen indien nodig in. Het CBF staat in direct contact met het Ministerie van Justitie en Veiligheid en met de politie.”