Advocaten toeslagenouders gefrustreerd na stoppen Commissie Werkelijke Schade: ‘Andere herstelroutes onduidelijk’
Vijf jaar geleden begon de hersteloperatie van het toeslagenschandaal, maar voor veel ouders is van herstel nog geen sprake. En nu verdwijnt plots de onafhankelijke route die ouders kunnen bewandelen voor het krijgen van aanvullende schadevergoeding: de Commissie Werkelijke Schade (CWS). Zelfs advocaten tasten nu in het duister omdat zij niet weten hoe zij hun cliënten, de gedupeerde ouders, moeten adviseren. Dat zeggen zij in de Radar-uitzending van 18 mei 2026.
Persoonlijk verhaal in plaats van vaste bedragen
Als ouders aanvullende schade hadden, zoals immateriële schade, dan konden ze dat verhalen bij de CWS. De commissie keek naar het persoonlijke verhaal achter de dossiers, terwijl de twee alternatieven die overblijven grotendeels werken met vaste bedragen. Dat zijn de Stichting Gelijkwaardig Herstel en MijnHerstel.
Afgelopen maart verscheen er ineens een summier bericht op de website van de CWS waarin stond dat het moest stoppen van het ministerie van Financiën. De reden: de wachtrij is te lang.
Wachtrij geen probleem voor gedupeerden
Voor een deel van de ouders maakt dat echter helemaal niet uit, zegt advocaat Pauline Ros. “Gedupeerden hebben soms bewust voor deze route gekozen, ook al duurt het twee jaar. Dan wisten ze in ieder geval waar ze aan toe waren en ging het niet op basis van vaste bedragen.”
Gedupeerde Maaike, die in de uitzending haar verhaal doet, beaamt dit. “We zijn allemaal individuen”, zegt ze. “Het zijn 43.000 ouders die gedupeerd zijn en daar zitten partners en kinderen achter. Dat gaat niet over vinkjes, maar over meer dan honderdduizend mensen.”
Vaststellingsovereenkomst tekenen
Bij de twee overige routes moeten de ouders uiteindelijk een vaststellingsovereenkomst (VSO) tekenen. Dan ga je akkoord met een bedrag waar je mogelijk niet meer op kunt terugkomen.
“De hele kinderopvangtoeslagaffaire, het hele proces van herstel en schadevergoeding is bij het tekenen van een VSO afgerond”, zegt advocaat Suzanne Arakelyan. “En als dat niet tegemoetkomt aan jouw problemen of gebeurtenissen in jouw leven, dan heb je in die zin gewoon pech.”
Volgens de advocaten worden gedupeerden richting zo’n overeenkomst geduwd en krijgen zij zelf weinig informatie over de gevolgen van het ondertekenen. “Er wordt in Den Haag iets verzonnen en over de schutting gegooid bij sociale advocaten”, zegt advocaat Narda Teke-Bozkurt. “En wij moeten onze cliënten uitleggen hoe het zit, terwijl wij daar zelf niet eens uitleg over krijgen.”
Palmen: ‘Zorgvuldig en ruimhartig schadekader’
Staatssecretaris Sandra Palmen weerspreekt de kritiek dat met het verdwijnen van de Commissie Werkelijke Schade minder ruimte bestaat voor individuele beoordeling. De uiteindelijke schadevergoeding wordt dan wel vastgesteld via vaste bedragen per gebeurtenis, maar volgens haar is het een “zorgvuldig opgesteld en ruimhartig schadekader”, dat “onafhankelijk en zorgvuldig tot stand gekomen is via Stichting Gelijkwaardig Herstel, op basis van expertise uit het letselschaderecht en in overleg met verschillende advocaten.”
Als je niet tevreden bent met het aanbod, dan is er uiteindelijk nog een individuele berekening die volgens haar op de CWS-route lijkt. Maar die zou vaak minder gunstig zijn, waarschuwt ze. “De financiële compensatie pakt meestal hoger uit (bij Stichting Gelijkwaardig Herstel en MijnHerstel, red.) dan wanneer een ouder een individuele berekening wenst of zich tot de civiele rechter wendt.”
Schade-aanbod binnen paar maanden
De staatssecretaris verwacht dat gedupeerde ouders binnen een paar maanden al een aanbod kunnen hebben. De advocaten hebben daar echter een hard hoofd in. “Wat nogal lastig is voor het ministerie om te beseffen is dat er ook een wereld buiten hen is. Als zij met iets komen, dat betekent dat niet direct de buitenwereld daar direct op is ingericht”, zegt Suzanne Arakelyan.
“Ik denk dat we met deze opmerking voorbijgaan aan het feit dat mensen worden gedwongen tot een VSO-route, en dat deze routes enorm onzeker en onduidelijk zijn”, vult Pauline Ros aan.
De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen heeft Palmen naar aanleiding van onze uitzending opgeroepen duidelijkheid te verschaffen over de vragen die nog leven. Ook zegt hij zich zorgen te maken over de individuele, bestuursrechtelijke route. “Deze route is in theorie beschikbaar als ouders alle hoepels door zijn gesprongen. Maar hoelang zo’n route gaat duren en waar ouders aan toe zijn als zij voor deze route kiezen, blijft in nevelen gehuld.“