Belangenorganisatie bezorgd over TikTok Shop: ‘Geldproblemen en schulden’
Op TikTok kijk je vermakelijke video’s en vul je binnenkort tegelijkertijd een online winkelmandje. Dankzij de komst van de TikTok Shop wordt het ontdekken en direct kopen van populaire producten makkelijker. Toch is de Consumentenbond bezorgd over deze toevoeging aan het sociale mediaplatform. Want is het algoritme van TikTok niet te sturend in je aankoopproces? En krijgen consumenten wel genoeg bedenktijd voor het doen van een aankoop?
Radar spreekt met de Consumentenbond en stelt vragen aan de winkel N BRANDS, die hun producten via TikTok zal aanbieden.
TikTok Shop
Vanaf 15 juni opent TikTok Shop in Nederland. In de app kun je dan producten bestellen vanuit je eigen tijdlijn. “TikTok Shop brengt shoppable videos en interactie LIVE streams van merken, verkopers en creators samen,” schrijft TikTok in hun aankondiging.
De Shop wordt niet alleen in Nederland geïntroduceerd. Zo bestaat de winkel al in bijvoorbeeld Frankrijk en Duitsland, en is het binnenkort ook beschikbaar in België, Oostenrijk en Polen. Gebruikers hoeven de app niet te verlaten om een product te bestellen en te betalen.
Bezorgd geluid
Juist het gemak waarmee gebruikers producten bestellen baart de Consumentenbond zorgen. Een woordvoerder vertelt: “TikTok is ontworpen om gebruikers zo veel mogelijk in de app weg te laten zakken. Als gebruiker beland je in een algoritme, die je filmpjes en producten voorschotelt op basis van je interesses. Het is daardoor lastig om impulsaankopen te weerstaan.”
De woordvoerder illustreert: “Stel, je favoriete influencer draagt een gave pet in een video en jij kunt deze pet direct kopen, dan moet je erg sterk in je schoenen staan om de pet niet te kopen. Omdat je de app niet hoeft te verlaten, is een aankoop razendsnel gedaan. Je wordt eigenlijk direct bevredigd in je impulsen.”
‘Geen neutrale winkel’
Naast zorgen over de aankoopsnelheid, is TikTok geen neutrale winkel volgens de Consumentenbond. “Het platform wil niet dat je de app verlaat. De webshop zit in de app, waardoor het voor gebruikers lastig is om vergelijkbare aanbiedingen op te zoeken, even na te denken over de aankoop of gebruikersbeoordelingen te lezen.”
Ook de federatie van Duitse consumentenorganisaties (VZBV) is kritisch over de TikTok Shop. Ze onderzocht de informatie die consumenten te zien kregen tijdens het kopen van producten. “Er ontbreekt belangrijke informatie over verkopers en producten,” rapporteert de organisatie.
Ze vervolgt: “Geen van de pagina's bevatte duidelijke en begrijpelijke informatie over de verkopers. Duidelijke contactgegevens en namen van verkopers ontbraken herhaaldelijk. Eigenaren van digitale winkels zijn echter verplicht om ervoor te zorgen dat informatie over verkopers en fabrikanten transparant wordt verstrekt.”
Achteraf betalen
Hoewel Nederlandse TikTok-gebruikers in eerste instantie niet de optie krijgen om achteraf te betalen, sluit de Consumentenbond een uitbreiding van betaalmogelijkheden niet uit. Zo is het in onder andere de Spaanse TikTok Shop al mogelijk om via Klarna achteraf te betalen.
De woordvoerder waarschuwt voor de gevolgen hiervan. “Hoewel je eigenlijk achttien jaar moet zijn om achteraf te betalen, zien kinderen vaak mogelijkheden waarmee ze de minimale leeftijd omzeilen. Dit kan leiden tot geldproblemen en schulden.”
“Onze Franse collega’s stelden vorig jaar vast dat de leeftijdsverificatie te wensen overliet,” vervolgt de woordvoerder. “De vraag is of dat nu verbeterd is, maar slimme jongeren vinden altijd wel een manier.”
Merken op TikTok
Eén van de geregistreerde merken die hun producten via de Shop gaat verkopen is N BRANDS van Nikkie Plessen. Radar legt de zorgen van de Consumentenbond voor aan het merk. Herkennen en erkennen zij deze zorgen? En houden zij er rekening mee?
Een woordvoerder van N BRANDS reageert: “We hebben vorige week al twee mooie interviews over TikTok Shop mogen geven aan RTL Z en EenVandaag. Daarom laten we deze aanvraag aan ons voorbijgaan en geven we op dit moment geen aanvullende reacties meer op het onderwerp.”
Wat zegt TikTok?
Radar legt de zorgen van de Consumentenbond ook voor aan TikTok Nederland. Volgens een woordvoerder kunnen app-gebruikers vragen stellen aan content creators over het product en zien hoe deze creators het product gebruiken voordat een aankoop wordt gedaan.
Volgens de woordvoerder is de winkel bedoeld voor gebruikers ouder dan achttien jaar. Gebruikers jonger dan achttien jaar krijgen de TikTok Shop niet in hun overzicht te zien. Daarnaast vertelt de woordvoerder dat het retourpercentage lager ligt dan bij de reguliere online verkoop.