Bij lekkage van je gasfornuis kan de schadelijke stof benzeen vrijkomen. Hoe beperk je de risico’s?
Wetenschappers waarschuwen voor de kankerverwekkende stof benzeen, dat vrij kan komen bij het gebruik van je Nederlandse gasfornuis. Zelfs als je gaspit is uitgedraaid. Hoewel beschermende maatregelen genomen kunnen worden, zijn deze vooralsnog niet werkzaam. Moet jij je ook zorgen maken om je gasfornuis? En wat kun je zelf doen om de gezondheidsrisico’s te beperken? Radar legt het uit.
Een giftige stof: wat is benzeen?
Benzeen is een koolwaterstof die je kunt vinden in aardgas en ruwe aardolie. De stof zit bijvoorbeeld in tabak en benzine. Benzeen kan daardoor vrijkomen tijdens het roken van je sigaret en tijdens het tanken. Ook kan de stof vrijkomen tijdens het koken met een gasfornuis, of bij een lekkage daarvan. Langdurig of veelvuldig contact met benzeen kan risico’s vormen voor je gezondheid. Er zijn verbanden te leggen tussen benzeen en bijvoorbeeld kanker, in het bijzonder leukemie. Niet voor niets heeft de Europese Unie strenge limieten opgesteld. Deze regels worden per 2030 verder aangescherpt.
Waarom waarschuwen de wetenschappers?
Omdat het contact met benzeen risico’s kent voor je gezondheid, keken de Amerikaanse onderzoekers naar de hoeveelheid gelekt gas in 35 keukens in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Italië. Zit er benzeen in Nederlands aardgas? En kom jij in contact met benzeen tijdens het koken?
De onderzoekers vonden gaslekken bij 40 procent van de onderzochte huizen. In negen procent van de gevallen lekte er zoveel gas dat er meer benzeen in de lucht zat dan de Europese regels toestaan. De gasfornuizen werden tijdens het onderzoek niet gebruikt. Dat betekent: ook als jij de gaspit uit hebt staan, kan benzeen in de keukenruimte lekken.
Amsterdam viel op in het onderzoek, omdat daar verreweg de meeste benzeen in het aardgas zat. De hoeveelheid was ruim zeventig keer hoger dan in de Verenigde Staten. Ook in Leeuwarden was de hoeveelheid benzeen hoog: daar zat veertig keer zoveel benzeen in het gas als in Amerikaanse keukens. Of deze risicovolle situaties zich ook voordoen in huishoudens in andere Nederlandse gebieden is onduidelijk.
Het toevoegen van geur aan aardgas
Een oplossing voor het probleem is niet zo makkelijk. Weliswaar kun je lekkend aardgas opmerken door geurstoffen toe te voegen, vaak zijn de kleine gaslekken alsnog niet te ruiken. De onderzoekers vertellen: “De huidige hoeveelheid geurstof in het gas is niet genoeg om mensen te waarschuwen voor de gevaarlijke stoffen. Je kan meer geurstof aan het gas toevoegen, het is dan belangrijk om te onderzoeken of die geurstoffen zelf niet schadelijk zijn voor de gezondheid.”
Hoe neem je het heft in eigen handen?
Als je zelf de risico’s op contact met benzeen wilt verminderen, zijn er een aantal stappen die je kunt nemen. Met die vragen benaderde Radar het RIVM en de TNO. Het RIVM vertelt: “Wij zijn niet de experts als het gaat om dit soort praktische adviezen. Je zou het bij TNO kunnen proberen.” De TNO heeft twee praktische tips.
Deze stappen kun je nemen:
- Overgaan op elektrisch koken, met name inductie. Dit helpt bij het terugdringen van contact met schadelijke stoffen, zoals benzeen.
- Ventilatie en afzuiging. Is het overgaan naar elektrisch koken niet mogelijk? Let dan op het aanzetten van je afzuigkap en het openzetten van je ramen. Door voor, tijdens en na het koken goed te ventileren, verklein je de kans op contact met benzeen.
- Onderhoud je fornuis met regelmaat, zo laat een hoogleraar energietechnologie aan de NOS weten. Denk aan het controleren van je gasfornuis. Vervang elke vijf jaar de rubberen slangen en draai ze regelmatig aan. Ook kun je met een apparaat controleren of alle onderdelen nog goed vastzitten.