Stijgende gasprijzen door onrust Midden-Oosten: kun jij nog warm douchen?

De gasprijzen zijn flink gestegen door de onrust in het Midden-Oosten. Het vervoer van fysiek gas staat nagenoeg stil en Qatar is tijdelijk gestopt met scheepsvervoer van vloeibaar aardgas. Betekent deze prijsstijging dat jij dieper in de portemonnee moet graaien? Ga je bijvoorbeeld meer betalen voor warm douchen? En waar hangen die prijsveranderingen dan van af? Radar gaat in gesprek met Joris Kerkhof, manager domein Energie bij Independer.
Waar komen de stijgende gasprijzen vandaan?
De gasvoorraad in Nederland is in de afgelopen wintermaanden flink gedaald. Zo zijn de gasbergingen op dit moment maar voor elf procent gevuld. “En die worden de komende maanden juist gevuld. Dit betekent dat, ondanks dat de winter op zijn retour lijkt, de vraag naar gas toch even toeneemt om de gasvoorraden voor de aankomende winter te vullen,” vertelt Kerkhof.
Tegelijkertijd brengt de onrust in het Midden-Oosten grote onzekerheden over de gasimport. De energie-expert legt uit waarom: “Vanwege de inval in Iran door Israël en de Verenigde Staten van Amerika, en de escalatie in het Midden-Oosten is de gasprijs maandagmiddag 2 februari met 50 procent gestegen. Dit komt voornamelijk doordat de scheepvaart door de Straat van Hormuz stilligt. Veel schepen met vloeibaar aardgas vanuit Qatar kunnen daarom niet uitvaren.”
Wat merk jij van de stijgende gasprijzen?
Hoewel de toevoer van vloeibaar aardgas nu (tijdelijk) stil ligt en gasprijzen op de markt stijgen, hoef jij hier niet per se wat van te merken. Kerkhof legt uit: “De prijs die consumenten betalen voor hun gasgebruik is afhankelijk van hun contract en de tijdsduur van de spanningen in het Midden-Oosten. Heb je een vast contract? Dan heb je sowieso geen last van prijsveranderingen, want dan heb je een vaste prijs afgesproken.”
“Bij een variabel contract kunnen leveranciers elke maand hun tarieven aanpassen. En als je een dynamisch contract hebt, merk je de prijsverandering natuurlijk direct. Nu zien wij dat de tarieven niet extreem worden aangepast door de leveranciers, wel worden de bonussen verlaagd. Leveranciers zijn dus wel met de tarieven bezig.”
Of de stijgende gasprijzen doorberekend gaan worden naar jouw gasrekening, is voor een deel afhankelijk van hoelang de gasimport uit Qatar stilgelegd blijft. Gaat de Straat van Hormuz weer open? Dan is het probleem weer opgelost. Maar hoe langer het gas uit het Midden-Oosten niet beschikbaar is, hoe meer landen naar andere bronnen moeten grijpen. En die andere bronnen zijn vaak schaarser of duurder. Dat geeft een prijsverhogend effect.”
Wat betekent deze situatie voor jou?
Als de politieke spanningen in het Midden-Oosten blijven toenemen, kan dit dus gevolgen hebben voor jouw gasrekening. Wat jij gaat merken is afhankelijk van het contract dat je hebt afgesloten met je gasleverancier. Kerkhof legt uit wat het voor jou kan betekenen:
- Heb je nu een vast contract, dan houd je je vaste tarieven tot het moment dat je contract afloopt. Wil je dit contract openbreken om langer vast te zetten, dan betaal je een opzegboete.
- Heb je een vast contract dat binnenkort afloopt, dan kan je op dit moment profiteren van het zogenaamde ‘switchwindow’, waarbij je nu alvast een contract met de huidige tarieven aanvraagt en kiest voor een ingangsdatum in de toekomst (op het moment dat je contract afloopt). Bij veel leveranciers kan dat al 3 tot 6 maanden van tevoren.
- Heb je een variabel contract, dan is de kans groot dat je bij verdere escalatie in het Midden-Oosten een mail gaat ontvangen van je leverancier dat de prijzen omhooggaan. De leverancier moet je 30 dagen van tevoren informeren over de nieuwe tarieven, je contract is dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van 30 dagen.
- Heb je een dynamisch contract voor stroom en gas, dan stijgt jouw energierekening direct mee met de stijgende beursprijzen. Je contract is dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van 30 dagen. Wil je zekerheid, kies dan nu voor een vast contract. Heb je de financiële mogelijkheden en wordt er snel gede-escaleerd in het Midden-Oosten, dan kan je eventueel een dynamisch contract aan blijven houden, want je profiteert dan ook weer direct van een daling.
- Er zijn ook zogenaamde hybride contracten, waarbij je stroom dynamisch hebt en gas vast zet. Als je van je gascontract af wil, dan betaal je in de hybride vorm wel een opzegboete voor je gascontract. Er is alleen wel een risico dat de stroomprijs ook mee stijgt met de gasprijs, omdat de stroomprijs op de beurs nog sterk bepaald wordt door de gasprijzen, ondanks dat er al veel duurzame energie opgewekt wordt.