Dure fiets, maar waar laat je hem? Fietsersbond: ‘Het is een gevecht om ruimte’

Een veilige en geschikte plek vinden om je fiets te stallen is lang niet altijd vanzelfsprekend. Fietsenstallingen zijn soms te klein, moeilijk bereikbaar of niet geschikt voor je type fiets. Volgens de Fietsersbond is het probleem op verschillende plekken zichtbaar: van de stalling bij huis tot de fietsenrekken bij een winkel of station. “Het is gewoon een gevecht om de ruimte”, zegt Kees Bakker, woordvoerder van de Fietsersbond.

Liever niet zomaar op straat

Een dure e-bike of je nieuwste fiets laat je natuurlijk liever niet zomaar buiten staan. Toch is een veilige parkeerplek niet altijd beschikbaar. In appartementencomplexen is er bijvoorbeeld niet altijd een goede gezamenlijke fietsenstalling. 

“Met je zware, lompe e-bike kom je niet gemakkelijk je huis binnen of een lift in, en zeker voor ouderen is dit vaak erg lastig,” legt Bakker uit. “Die willen eigenlijk gewoon een privé-plek waar hij echt goed en veilig staat. Niet te moeilijk.”

Ook de bereikbaarheid speelt volgens de Fietsersbond een grote rol. Als je eerst een trap op moet of een zware fiets door een smalle ruimte moet tillen, is een fietsenstalling niet voor iedereen even bruikbaar. Dan zet je de fiets maar op straat, met alle risico’s van dien.

Niet iedere fiets past in het rek

Fietsen zijn de afgelopen jaren flink veranderd. E-bikes zijn vaak zwaarder en hebben soms bredere banden dan traditionele fietsen. Ook zijn er steeds meer fietsen met bijvoorbeeld mandjes, rekjes of andere accessoires, waarvoor sommige stallingen aparte plekken hebben. Daardoor passen deze fietsen niet altijd goed in de standaardrekken.

Bij dubbellaagse fietsenrekken ontstaat een ander probleem: de onderste plekken zijn vaak snel bezet, terwijl het voor sommige fietsers onprettig is om hun fiets naar de bovenste plekken te moeten tillen. Ook bestaat de angst om bijvoorbeeld het display of de accu te beschadigen.

Voor mensen met een aangepaste fiets, zoals een driewielfiets of handbike, is het probleem nog groter. Deze fietsen zijn vaak breder en hebben meer ruimte nodig dan een gewone fiets. “Als je een stalling ontwerpt, moet je echt rekening houden met extremen”, zegt Bakker. Er moet niet alleen voldoende ruimte zijn om de fiets neer te zetten, maar ook om er makkelijk naartoe te kunnen.

De Fietsersbond werkt daarom binnen het project Iedereen Mobiel aan betere toegankelijkheid voor fietsers met een beperking. Trappen, steile hellingen en fietsenrekken waarin aangepaste fietsen niet passen, kunnen ervoor zorgen dat een fietsenstalling voor deze groep ontoegankelijk is. In het ergste geval kan dit ertoe leiden dat zij hun huis niet kunnen verlaten.

Waarom zijn stallingen niet toegankelijker?

Dat een fietsenstalling toegankelijk is voor verschillende soorten fietsen en gebruikers klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt dat nog niet altijd. Toegankelijkheid kost vaak extra ruimte en geld. “Als je fietsenstallingen ook toegankelijk wilt maken voor mensen met een beperking, heb je gewoon meer ruimte en materialen nodig en dat kost voor een gemeente vaak te veel extra geld”, zegt Bakker.

En juist ruimte is in steden schaars. Een nieuwe fietsenstalling komt bijvoorbeeld in een kelder terecht, waar mensen via een trap of helling naartoe moeten. Tegelijkertijd is de ruimte op straat schaars. Die ruimte wordt nu voor een groot deel gebruikt voor auto's, maar ook voor voetgangers, fietsers en terrassen. Toch ziet de Fietsersbond daar nog ruimte voor verbetering.

Toch ziet de Fietsersbond daar nog ruimte voor verbetering. “Als je kijkt naar de parkeerplekken voor de auto ten opzichte van de fiets, dan is het nog altijd een heel groot deel van de ruimte naar de auto.”

Volgens Bakker komt er inmiddels wel meer aandacht voor toegankelijkheid. Zo zijn er richtlijnen en publicaties van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) over het toegankelijk parkeren van fietsen voor mensen die minder mobiel zijn. “Je merkt wel dat het bewustzijn groeit”, zegt Bakker. 

Hoe kan een gemeente het anders aanpakken?

In Groningen kunnen mensen met een aangepaste fiets een sticker krijgen waarmee ze op bepaalde plekken mogen parkeren waar dat normaal niet is toegestaan. Daarbij wordt uitgegaan van vertrouwen en hoeven zij geen medische gegevens aan te leveren.

Dit is ook relevant voor mensen die slecht ter been zijn, maar een gewone fiets of e-bike gebruiken. Voor een driewielfiets is vaak direct zichtbaar dat iemand minder mobiel is, maar bij een gewone fiets of e-bike is dat niet vanzelfsprekend. Het zou daarom volgens de Fietsersbond goed zijn als ook deze mensen zonder veel gedoe een ontheffing kunnen krijgen, zodat zij hun fiets niet op grote afstand van hun bestemming hoeven te stallen.

In Amersfoort kunnen mensen met een beperking die een aangepaste fiets of ander hulpmiddel gebruiken, in bepaalde gebieden van de stad waar fietsen normaal niet is toegestaan toch gebruikmaken van de ruimte.

Volgens de Fietsersbond is het belangrijk om mensen met een beperking te betrekken bij het ontwerpen van de openbare ruimte. Zij kunnen goed aangeven waar stallingen in de praktijk problemen opleveren.

Wat kun je zelf doen als er geen veilige plek is voor je e-bike?

Kun je je fiets niet op een veilige plek kwijt? Dan kun je zelf wel een aantal maatregelen nemen. De Fietsersbond adviseert onder meer om een goedgekeurd kettingslot te gebruiken en je fiets daarmee aan een vast object vast te zetten.

Bij een e-bike is het daarnaast verstandig om de accu mee te nemen als dat kan. “Als je de accu eruit laat, is de fiets eigenlijk gelijk een stuk minder waard. Dus minder kans op stelen, ook accu's zelf zijn gewild bij dieven”, zegt Bakker. 

De Fietsersbond vindt dat fietsparkeren niet alleen een probleem van de fietser is. Gemeenten willen voorkomen dat fietsen overal op straat worden neergezet en willen fietsdiefstal tegengaan. Daarvoor zijn volgens de bond voldoende en goed bereikbare stallingsplekken nodig.