Een app die stoplichten sneller op groen zet bij het fietsen: hoe werkt dat?
Sinds een jaar is de ‘Da’s zo gefietst’-app opgezet vanuit een samenwerking tussen provincies. Met deze app springen stoplichten sneller op groen, kun je beloningen verdienen en krijg je informatie over de voordelen van fietsen. Maar hoe werkt deze app? En wat betekent dit voor jouw privacy? Radar zoekt het uit.
Hoe gaan de stoplichten sneller op groen?
Bepaalde stoplichten zijn ‘slim’; ze heten officieel intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s). Deze slimme stoplichten ontvangen via de ‘Da’s zo gefietst’-app een signaal waar het stoplicht eerder van op groen gaat. Het systeem werkt vergelijkbaar met lussen op de weg. Signalen worden alleen nu via de app afgegeven in plaats van via contact met de grond.
Tot nu toe wordt deze technologie voornamelijk gebruikt voor hulpdiensten die snel door het verkeer heen moeten. Nu wordt het ook ingezet in de ‘Da’s zo gefietst’-app om mensen te stimuleren vaker de fiets te pakken.
Niet alle stoplichten hebben deze ‘intelligentie’ waardoor dus niet alle stoplichten sneller op groen gaan met de app. In de provincies Zuid-Holland, Utrecht, Gelderland, Noord-Brabant, Overijssel, Limburg, Drenthe en Groningen is de kans op groen licht het grootst. In bepaalde gemeenten, zoals Amsterdam, werkt de app nog niet vanwege een gebrek aan slimme verkeerslichten in de regio en budgetoverwegingen. Je kunt op deze kaart zien waar in Nederland slimme verkeerslichten staan.
Wat betekent dit voor jouw privacy?
Om signalen naar slimme stoplichten mogelijk te maken, moet de app toegang hebben tot je locatie. De app is landelijk pas een jaar in werking, maar was tien jaar geleden al ontworpen voor de gemeente Enschede waar beleidsmedewerker mobiliteit Benjamin Groenewolt werkt. Hij legt uit: “Of de app houdt je locatie automatisch bij of je kan de optie kiezen om je locatie handmatig aan en uit te zetten als je op de fiets stapt.”
Groenewolt legt uit dat nu de provincies dit initiatief samen hebben opgepakt, er nog meer aandacht is gevestigd op privacyoverwegingen, databescherming en transparantie. Daarom worden gegevens geanonimiseerd, waardoor ze niet te herleiden zijn naar een persoon. Bij elk slim verkeerslicht wordt een willekeurige ID aangemaakt die automatisch verwijderd wordt zodra je het verkeerslicht voorbij fietst. Ritgegevens worden alleen binnen de app opgeslagen en niet extern gedeeld. Ook worden er regelmatig privacy-analyses uitgevoerd die online in te zien zijn, om aan de privacywetgeving (AVG) te voldoen.
Wat kan de app nog meer voor jou betekenen?
Je kunt meer met de ‘Da’s zo gefietst'-app dan alleen stoplichten sneller op groen te laten springen. Zo kan je individuele doelen stellen en uitdagingen aangaan met vrienden, familie en collega’s. Hiermee verdien je punten die je kunt inwisselen voor verschillende beloningen bij onder andere winkels, cafés en musea. Groenewolt legt uit dat de app het vaakst wordt gedownload vanwege de ‘sneller op groen’-functie, maar dat dit beloningssysteem in algemene zin het effectiefst is om fietsgedrag te stimuleren op lange termijn.
Een andere functie van de app is dat er in kaart gebracht kan worden waar mensen veelal fietsen. Groenewolt vertelt: “Meer inzicht in fietsgedrag zorgt ervoor dat wij infrastructuur beter kunnen aanleggen en beheren.” Hij legt uit dat de snelste route niet altijd overeenkomt met de meest gebruikte route. Met de app krijgt de overheid data welke wegen onderbenut zijn en waar de infrastructuur vervolgens versterkt, verbreed of beter verlicht kan worden.
Gaan mensen met de app meer fietsen?
Groenewolt legt uit dat het initiatief is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek: “We hebben twee keer een Europees samenwerkingsproject gehad waar universiteiten bij zaten [...] en we zien dat het geven van prikkels er daadwerkelijk voor zorgt dat mensen meer gaan fietsen.”. Hij legt uit dat er echter nog geen harde data beschikbaar is voor de effectiviteit van de “Da’s zo gefietst”-app specifiek. Aangezien het een redelijk nieuw initiatief is, is dat momenteel nog moeilijk in kaart te brengen.
Een woordvoerder van de Fietsersbond vertelt: “Het is heel mooi dat er zo'n grote campagne is om mensen bewust te maken dat ze ook op de fiets kunnen gaan. Maar het is heel moeilijk om het gedrag van mensen te veranderen en het is de vraag of een app daar aan bijdraagt. Mensen pakken eerder de fiets als ze sneller, goedkoper, veiliger en/of met meer plezier op hun bestemming aankomen. Bijvoorbeeld als een stoplicht sneller op groen springt, er reiskostenvergoeding komt die de fietser meer beloont dan de automobilist of er mooie en veilige fietsroutes worden aangelegd en onderhouden.”
De Fietsersbond verwacht dat de app vooral mensen gaat helpen die al regelmatig fietsen, maar dat er nog winst te behalen valt in het stimuleren van mensen om vaker de fiets te kiezen in plaats van ander vervoer. Vooral voor korte afstanden hoopt Groenewolt dat de “Da’s zo gefietst app” mensen een mooi duwtje in de rug kan geven.