Fabrikanten van koptelefoons met giftige stoffen wijzen naar de wet

Het onderzoek waarin deze bevindingen zijn gedaan is uitgevoerd door een groep onafhankelijke Europese consumentenbonden uit verschillende landen, met steun van de Europese Unie.

Uit de test, waarbij tientallen koptelefoons en oortjes onder de loep zijn genomen, komen schokkende resultaten. Modellen van onder andere Bose, Razer, Sennheiser, Logitech en HyperX bevatten hormoonverstorende stoffen in de onderdelen die direct contact maken met de huid.

In de lijst staan veel populaire gamingheadsets zoals de Logitech G733 en de SteelSeries Arctis Nova 5, die vaak uren per dag gebruikt worden. Hoewel de harde behuizing van deze modellen als veilig wordt beoordeeld, scoren de oorkussens die direct tegen de huid zitten een onvoldoende. Op basis van diezelfde indeling (waarbij onderdelen die de huid niet raken minder zwaar wegen) wordt 70 procent van de onderzochte koptelefoons overigens wel goedgekeurd.

Fabrikanten: "Wij voldoen aan de wetten"

Radar legde de resultaten voor aan zeven fabrikanten, wiens koptelefoon als categorie 1 of 2 risico voor schadelijke stoffen bestempeld werd. Komt er compensatie voor klanten die dit product hebben gekocht? Van Razer, Logitech, Steelseries en HyperX kwam geen reactie. De koptelefoons die het slechtst scoren, zijn de Razer Kraken V3 en de HyperX Cloud III Gaming Headset.

Bose en Sonova (Sennheiser) wijzen in hun reactie naar de huidige wetgeving. Bose laat weten dat hun producten voldoen aan alle toepasselijke materiaaleisen en veilig zijn bevonden voor consumentengebruik, zoals die nu gelden. Over het onderzoek zegt Bose dat het “onduidelijk is welke feiten het lab heeft gebruikt om tot deze conclusies te komen.” 

Het rapport meldt deze feiten wel degelijk: in bijlagen 3 tot en met 5 (vanaf pagina 47) staan de complete lijst van geteste stoffen, de gebruikte laboratoriumtechnieken en de exacte grenswaarden van hun beoordelingssysteem uitgeschreven.

Sennheiser gaat zelf tests uitvoeren

Sennheiser stelt dat al hun koptelefoons door onafhankelijke laboratoria worden getest. "Onze producten voldoen volledig aan de REACH- en RoHS-regelgeving," aldus het merk, waarmee ze verwijzen naar de huidige Europese wetten voor het gebruik van chemische stoffen.

Toch laat het rapport ze niet helemaal koud, omdat ze begrijpen dat het vragen oproept bij de consument. Sennheiser geeft aan dat ze inmiddels met onafhankelijke tests zijn gestart om te bepalen of er verdere stappen nodig zijn. "Omdat onze huidige producten al aan de bestaande wetten en regels voldoen, zijn deze extra tests een stap die we nemen voor volledige transparantie," verklaren ze. Sennheiser belooft met updates te komen zodra de resultaten binnen zijn, zodat consumenten “zich veilig voelen bij hun aankoop”.

Voor consumenten die zich nu zorgen maken over hun Sennheiser-koptelefoon, biedt het merk nog geen directe compensatie: de normale garantie- en retourvoorwaarden blijven gelden.

Huidige wet houdt geen rekening met gezondheid

De fabrikanten die wel reageerden verwijzen dus vooral naar bestaande wetten. En juridisch gezien hebben ze daar ook gelijk in. In het onderzoeksrapport staat in klare taal dat er in de huidige wet voor elektronische apparaten geen specifieke verboden of concentratielimieten zijn voor bisfenolen (BPA).

Voor de duidelijkheid: de enige Europese regel waaraan audiomerken zich momenteel moeten houden, is een administratieve meldplicht wanneer een product meer dan 0,1 procent BPA bevat (oftewel 1.000 milligram per kilogram). Een harde bovengrens om de gezondheid van de consument te beschermen ontbreekt in de wet.

Omdat de onderzoekers de wet niet beschermend genoeg vinden, hebben zij voor de producten in de test veel strengere gezondheidslimieten aangehouden. Voor onderdelen die de huid raken, hanteert het lab een strenge veiligheidslimiet van 8 milligram per kilogram, een norm die ook geldt voor kleren en ander textiel.

Webwinkels grijpen wel in

Verkopers Bol.com en ook Media Markt hebben naar aanleiding van het rapport producten uit voorzorg uit de schappen gehaald, bijvoorbeeld een Paw Patrol-koptelefoon, die ook bij de Action te koop is. 

"We nemen dit serieus, we zullen de zaak onderzoeken. Uit voorzorg verwijderen we dit aanbod van de marketplace van MediaMarkt", aldus de Media Markt tegenover het AD.

Wat kun je als consument doen?

OTL Technologies, bekend van kinderkoptelefoons met thema's zoals Super Mario, wilde hun reactie nog niet publiekelijk delen totdat ze de testrapporten zelf hebben kunnen inzien en beoordelen. Andere merken hebben dus niet gereageerd, of geen thuis gegeven over een vorm van compensatie voor consumenten.

Totdat er meer bekend is over de materialen die gebruikt zijn, is het goed om verstandig om te gaan met je apparatuur. De onderzoekers geven een praktisch advies om langdurige blootstelling te voorkomen: blijf alert op klachten, neem regelmatig een pauze en slaap vooral niet met je koptelefoon op.