Geld of andere kostbaarheden gevonden? Na zoveel tijd is het van jou
Eerder dit jaar vonden bouwvakkers in het Belgische Dendermonde een kist met goudstaven en gouden munten waarvan de waarde wordt geschat op ongeveer 9 miljoen euro. Wat moet je doen als je zulke kostbaarheden vindt? En wat als het gaat om een veel kleiner bedrag zoals een briefje van 5 euro?
Waar en hoe moet je melding maken?
Wat je vindt, mag je niet zomaar houden. In het Burgerlijk Wetboek zijn maar liefst acht artikelen gewijd aan de rechten en plichten die je hebt als je een ‘onbeheerde zaak’ vindt. Hierin staat om te beginnen dat je verplicht bent om melding te maken. Dit geldt in principe voor alle gevonden voorwerpen. Dus ook voor briefjes van 5 euro.
Melding maken, doe je bij de gemeente waar je het voorwerp of het geld hebt gevonden. Bij veel gemeenten kan dit makkelijk online. Vind je iets in een woning, gebouw of vervoermiddel? Dan meldt je het bij de bewoner of beheerder.
Vermoed je dat het om een archeologische vondst gaat? Dan ben je verplicht dit zo snel mogelijk te melden bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dit doe je door middel van een online vondstmeldingsformulier.
Na hoeveel tijd is het van jou?
Als je een melding doet bij de gemeente kunnen ze je vorderen om het gevonden voorwerp bij hen in bewaring te geven. Je kunt het ook zelf (vrijwillig) bij de gemeente in bewaring geven. Doe je dat niet? Dan ben je zelf verplicht om het te bewaren en ben je verantwoordelijk dat het in dezelfde staat blijft.
Dat moet vervolgens één jaar lang. Meldt de rechtmatige eigenaar zich niet binnen dat jaar? Dan ben jij de nieuwe eigenaar en mag je het voorwerp (of het geld) houden. Dit geldt overigens alleen als je aan alle verplichtingen hebt voldaan, dus melding en eventueel in bewaring geven. Als je geen melding hebt gedaan, gelden er andere verjaringstermijnen:
Als je er geen rekening mee had hoeven houden dat het om een verloren zaak ging, word je na drie jaar de eigenaar. Hier is alleen vrijwel nooit sprake van, omdat je bij een verloren zaak op straat echt wel weet dat deze van iemand anders is.
Als je er wel rekening mee had moeten houden dat het om een verloren zaak gaat, wordt je pas na twintig jaar eigenaar. Dan verjaart namelijk de rechtsvordering van de oorspronkelijke eigenaar om de zaak terug te eisen.
Voor niet-kostbare zaken (van minder dan 450 euro), gelden iets andere regels. Geef je zo’n zaak vrijwillig bij de gemeente in bewaring? Dan mag de gemeente het al na drie maanden vernietigen, aan een derde overdragen of verkopen. Ze kunnen het dan aan jou als vinder overdragen, maar als je het voorwerp graag wil houden, is het verstandiger om het zelf te bewaren.
Bij mogelijke archeologische vondsten, moet je het voorwerp zes maanden beschikbaar houden voor wetenschappelijk onderzoek. De zogenaamde schatvindersregeling bepaalt wie de eigenaar van zo’n toevalsvondst is: als de eigenaar niet meer kan worden achterhaald, is de vondst voor 50 procent van de vinder en voor 50 procent de grondeigenaar van de plaats waar het object is gevonden.
Heb je recht op vindersloon?
Als de rechtmatige eigenaar zich op tijd meldt, heb je recht op een vindersloon. In het Burgerlijk Wetboek staat namelijk het volgende: “De vinder die aan de op hem rustende verplichtingen heeft voldaan, heeft naar omstandigheden recht op een redelijke beloning.”
Op wat redelijk is, gaat de wet dan weer niet in. Dat mag de eigenaar zelf bepalen. Eventuele kosten die je hebt gemaakt, moeten in ieder geval wel vergoed worden. Het gaat dan om kosten van onderhoud, bewaring en kosten die zijn gemaakt om de eigenaar op te sporen. Zolang de eigenaar dit niet vergoedt, hoef je de gevonden zaak niet af te geven.