Kabinet overweegt halvering heffingsvrij vermogen: wat betekent dit voor jou?
Het kabinet is druk bezig om het belastingstelsel in box 3 aan te pakken. Een van de aangekondigde maatregelen is het verlagen van het heffingsvrije vermogen van 59.357 euro naar 30.846 euro. Wat betekent dit concreet voor de belasting op jouw spaargeld? Radar berekent het samen met Ricardo van den Heuvel, oprichter van Spaarrentesvergelijken.net.
Wat verandert er precies?
In box 3 betaal je belasting over je inkomen uit vermogen. De peildatum hiervoor is 1 januari van dat jaar. Voor de vermogensbelasting van 2026 wordt dus gekeken naar je vermogen op 1 januari 2026 en voor de vermogensbelasting van 2027 naar je vermogen op 1 januari 2027. Het heffingsvrije vermogen is het deel waarover je géén belasting verschuldigd bent. Tot deze grens kun je dus belastingvrij sparen en beleggen.
In het Belastingplan 2027 heeft het kabinet voorgesteld om het heffingsvrije vermogen te verlagen van 59.357 euro naar 30.846 euro. Ook het heffingsvrije vermogen voor fiscaal partners gaat in dat voorstel omlaag: van 118.714 euro naar 61.692 euro.
Of dit voorstel daadwerkelijk doorgaat, is nog niet duidelijk. De Tweede Kamer stemt hier op 12 november 2026 over. “Maar ook als de halvering wordt weggestemd, is de kans groot dat het heffingsvrij vermogen de komende jaren omlaag gaat”, zegt Van den Heuvel. “De druk op box 3 neemt toe, niet af.”
Meer belasting betalen door beslissing overheid
Wat betekent dit concreet voor Nederlandse spaarders en hoeveel mensen worden door deze maatregel geraakt? Daarvoor duiken we in de meest recente cijfers van het CBS (uit 2024) over spaargeld.
Hieruit blijkt dat een gemiddeld huishouden 54.700 euro spaargeld bezit. De mediaan (het middelste getal in een reeks getallen) ligt op 21.500 euro spaargeld. De helft van de huishoudens heeft dus minder dan 21.500 euro spaargeld en zal ook na het verlagen van het heffingsvrije vermogen geen vermogensbelasting hoeven te betalen.
Wie op 1 januari 2027 wel de gemiddelde hoeveelheid spaargeld heeft, zal ineens vermogensbelasting moeten betalen, terwijl dat eerder niet hoefde. En dat is waar het volgens Van den Heuvel schuurt: “Je betaalde jarenlang 0 euro vermogensbelasting. Volgend jaar ineens wel. Niet omdat jij rijker bent geworden, maar omdat de overheid de grens heeft verlaagd.”
Hoeveel meer vermogensbelasting betaal je hierdoor?
Op basis van een aantal voorbeelden zet Van den Heuvel op een rij hoeveel meer belasting je hierdoor gaat betalen. Hij maakt daarbij gebruik van een spaarrente van 1,25 procent (dat is hoeveel spaarrente je bij de grootbanken krijgt) en een belastingpercentage van 36 procent (box 3 tarief 2026).
30.000 euro spaargeld
Met 30.000 euro spaargeld blijf je onder de heffingsvrije grens. Je betaalt daarom ook over 2027 geen vermogensbelasting.
50.000 euro spaargeld
Met 50.000 euro spaargeld kom je in 2027 boven de heffingsvrije grens. Je hebt dan (50.000 - 30.846 =) 19.154 euro belastbaar vermogen. Daardoor betaal je 86 euro belasting in box 3. Waar je eerder met dit spaarsaldo geen vermogensbelasting betaalde, moet dat vanaf 2027 dus ineens wel.
54.700 euro spaargeld
Met een gemiddelde hoeveelheid spaargeld heb je straks (54.700 - 30.846 =) 23.854 euro belastbaar vermogen. Je betaalt over 2027 daardoor 107 euro vermogensbelasting, terwijl dat eerder 0 euro was.
100.000 euro spaargeld
Met 100.000 euro spaargeld zit je al boven de heffingsvrije grens. Toch stijgt ook dan je belastbare vermogen flink. In 2026 heb je namelijk een belastbaar vermogen van (100.000 - 59.357 =) 40.643 euro. In 2027 stijgt dit naar (100.000 - 30.846 =) 69.154 euro. Hierdoor betaal je over 2027 ook meer vermogensbelasting: het stijgt van 183 euro naar 311 euro (128 euro meer).
Stel met 120.000 euro gezamenlijk spaargeld
Zoals gezegd gaat ook de heffingsvrije grens voor fiscaal partners omlaag. Een stel dat gezamenlijk 120.000 euro spaargeld heeft, heeft in 2026 een belastbaar inkomen van (120.000 - 118.714 =) 1.286 euro. In 2027 stijgt dat naar (120.000 - 61.692 =) 58.308 euro. De vermogensbelasting die zij hierdoor betalen, stijgt daardoor van 6 euro over 2026 naar 263 euro over 2027.
Spaarrentevergelijken.net heeft een box 3 rekentool waarmee je kunt uitrekenen hoeveel belasting jij in 2027 betaalt over je spaargeld én wat het scheelt als je je geld slimmer wegzet.
Wat kun je doen om de belasting te beperken?
De belangrijkste tip is volgens Van den Heuvel namelijk: overstappen van (spaar)bank. “Je kunt de grens niet veranderen, maar wel je spaarrente maximaliseren. Een hogere rente compenseert de extra belasting ruimschoots.”
Hij legt dit uit door middel van een rekenvoorbeeld voor iemand met 50.000 euro spaargeld:
Bij een grootbank krijg je 1,25 procent rente, wat neerkomt op een bedrag van 625 euro per jaar. Hierover betaal je 86 euro vermogensbelasting. Netto heb je dus (625 - 86 =) 539 euro verdiend over jouw spaargeld.
Stap je over naar een bank die 3 procent rente geeft, dan krijg je een bedrag van 1.500 euro rente per jaar. Hierover betaal je 207 euro vermogensbelasting. Dit is een stuk hoger, maar netto houd je ook een stuk meer rente over, namelijk: (1.500 - 207 =) 1.293 euro.
“Wie overstapt naar een hogere rente, verdient het belastingverschil er makkelijk uit en houdt netto nog eens honderden euro’s meer over”, aldus Van den Heuvel. En dat is alleen al als je kijkt naar het werkelijke rendement.
In 2027 wordt in de basis namelijk nog steeds gewerkt met een forfaitair (fictief) rendement. Er wordt gerekend met een fictief rendement van 1,27 procent en dus niet met de werkelijke spaarrente. “Dat betekent dat je box 3-aanslag precies hetzelfde is, of je nu bij een grootbank zit of bij een bank met 3 procent rente. Elke extra rente-euro door overstappen is daardoor volledig netto winst”, aldus Van den Heuvel.
Over welke banken meer rente geven en hoeveel geld je misloopt als je bij een grootbank blijft sparen, schreven we eerder dit artikel:
Overstappen van bank? Echt niet veel gedoe
Via het Radar Panel ondervroegen we eerder ruim 15.000 mensen over hun bank en eventuele overstappen. Ruim 4.100 van hen zijn weleens overgestapt. Hun ervaringen leert dat het minder gedoe is dan vooraf gedacht.
Weet je toch niet helemaal waar je moet beginnen? Met dit stappenplan helpen we je op weg: