Medicijntekorten in Nederland: spelen zorgverzekeraars een rol hierin?
Apothekersverenigingen Landelijke Eerstelijns Farmacie (LEF) en de Vereniging Jonge Apothekers (VJA) zijn samen de campagne ‘Boete op genezen’ gestart. Ze willen hiermee laten zien dat apothekers én patiënten opdraaien voor de gevolgen van het inkoopbeleid van zorgverzekeraars. De Consumentenbond steunt de campagne.
De apothekersverenigingen stellen dat de medicijntekorten in Nederland groter zijn dan in andere Europese landen. 3,5 miljoen Nederlanders worden hierdoor geconfronteerd met het medicijntekort. Sommige geneesmiddelen zijn hier niet verkrijgbaar, maar zijn bijvoorbeeld wel beschikbaar in Duitsland.
Hoe kan een geneesmiddel niet verkrijgbaar zijn in Nederland maar wel in onze buurlanden?
Dat heeft volgens LEF te maken met het inkoopbeleid van de Nederlandse zorgverzekeraars, ook wel het preferentiebeleid genoemd. Het werkt als volgt: verzekeraars wijzen een bepaald geneesmiddel aan als preferent medicijn, vaak de goedkoopste optie. Hierdoor wordt alleen dat bepaalde medicijn, van een specifieke fabrikant, vergoed. Dit voorkeursmedicijn telt niet mee voor je eigen risico. Kies je als patiënt voor een ander geneesmiddel? Dan moet je bijbetalen.
Het preferentiebeleid zorgt ervoor dat de prijzen voor medicijnen laag blijven. Maar LEF en de VJA zijn van mening dat de prijzen in Nederland zo laag zijn dat de tekorten groter worden. Fabrikanten kiezen er namelijk voor om eerst aan andere Europese landen te leveren, omdat ze weten dat ze daar meer geld krijgen voor hun geneesmiddelen. Leveranciers willen hun medicijnen daarom pas als laatste aan Nederland verkopen. Ze weten immers dat ze hier de minste opbrengst ophalen.
Bovendien willen fabrikanten ook niet te veel medicatie aan Nederland leveren, want overschotten kun je beter aan onze buurlanden verkopen. Aangezien zij meer betalen voor hetzelfde product. Dit heeft als gevolg dat de minimale hoeveelheid aan ons land wordt geleverd. Hierdoor zijn bepaalde geneesmiddelen niet verkrijgbaar in Nederland, maar wel in omringende landen.
Hoe kan dit opgelost worden?
De Consumentenbond en de apothekersverenigingen roepen zorgverzekeraars op om hun beleid aan te passen. Zo zou er meer transparantie moeten komen in de inkoopprijzen van verzekeraars. Zorgverzekeraars mogen nu onder couvert inkopen, wat inhoudt dat ze hun inkoopprijs geheim mogen houden.
Verder vragen de partijen dat verzekeraars ten minste vijf verschillende leveranciers aanwijzen voor een geneesmiddel. Op dit moment kiezen verzekeraars soms voor dezelfde leverancier, waardoor Nederland afhankelijk is van één leverancier voor een bepaald medicijn.
Daarnaast vragen verenigingen om medicijnen onderling uitwisselbaar te maken. Dus dat er kosteloos een alternatief wordt aangeboden, als het voorkeursmedicijn niet leverbaar is.
Nemen betrokken partijen hun verantwoordelijkheid?
Tot slot, vinden de Consumentenbond, LEF en VJA dat overheidsinstanties in actie moeten komen. Het ministerie van Volksgezondheid moet het overstappen van medicatie makkelijker maken. Op dit moment is toestemming nodig van de zorgverzekeraar. Deze regelgeving zou aangepast kunnen worden.
Ook de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) moet zijn verantwoordelijkheid nemen. De NZa moet toezien dat zorgverzekeraars hun zorgplicht serieus nemen en zo nodig handhaven.