Paracetamol na alcohol: een aanslag op je lever?
Wat doe jij als je op het punt staat naar bed te gaan met een slok te veel op? Je weet dat je het de volgende ochtend gaat voelen, maar misschien is er nog iets aan te doen. Sommigen drinken een boel water, nemen een vette hap, of slikken vlak voor het slapen nog wat paracetamol. In de hoop dat ze zonder hoofdpijn wakker worden. Wat de meeste mensen niet weten, is dat je hiermee je lever dubbel belast op een moment dat het orgaan al op volle toeren draait.
Radar spreekt met landelijke apothekersorganisatie KNMP om uit te leggen hoe dat werkt.
Waarom is het slecht voor de lever?
Een ingenomen paracetamol belandt via de bloedbaan direct in de lever. Dit orgaan heeft de taak om de werkzame stoffen af te breken, zodat ze het lichaam weer kunnen verlaten.
De KNMP: “Paracetamol wordt voor een klein deel afgebroken tot een stof die schadelijk is voor de lever. De rest van de afbraakproducten in het pilletje kan weinig kwaad. Gewoonlijk wordt het schadelijke effect van dat afbraakproduct voorkomen doordat de lever een andere stof aanmaakt (glutathion) die het schadelijke product neutraliseert.” Als er geen alcohol in het spel is, kan je lever het prima zelf af.
Zodra je gaat drinken heeft alcohol op allerlei manieren invloed op je lichaam. In het bijzonder op je lever, omdat deze hard werkt om de alcohol in je bloed af te breken. “Bij alcoholgebruik kan de lever de neutraliserende stof onvoldoende aanmaken, en zal daardoor het schadelijke afbraakproduct slechter geneutraliseerd worden,” legt de KNMP uit. De schadelijke afbraakstof van de paracetamol blijft dan langer in de lever hangen. “Omdat het niet goed geneutraliseerd wordt, kan het de lever beschadigen,” aldus de woordvoerder.
Doet paracetamol tijdens het slapen iets?
Het ritueel van paracetamol voor het slapen nemen wordt vaak als remedie tegen de kater van morgen genoemd. Ook al is het in combinatie met alcohol schadelijk voor de lever, helpt die paracetamol je wel bij je andere katerklachten? Of kun je het net zo goed de volgende dag nemen?
KNMP: “Nee, dat maakt niet uit voor de eventuele schadelijkheid. Het gaat om het langetermijneffect van de alcohol op de lever, niet om gelijktijdig gebruik. Maar paracetamol werkt maar vier tot zes uur, en alleen tegen de hoofdpijn, niet tegen misselijkheid enzovoort. Dus voor het slapen innemen heeft weinig nut.”
Gaat het echt met één of twee pilletjes mis?
Gematigde drinkers zullen deze oplossing misschien maar een paar keer in hun leven gebruikt hebben. Heb je je lever door eenmalig twee paracetamol na alcohol te nemen meteen schade toegebrach?
KNMP: “Waarschijnlijk kan eenmalig één tablet, of zelfs twee tabletten van 500mg, geen kwaad. Het gaat vooral om hoge dagdoseringen paracetamol in combinatie met regelmatig (en al licht overmatig) alcoholgebruik. Bij vier alcoholconsumpties per dag wordt al aangeraden om zeker niet meer dan vier tabletten paracetamol van 500mg per dag te gebruiken.” Herhaaldelijk gebruik van alcohol en de paracetamol kan al schade toebrengen, maar de combinatie na verloop van tijd dus vooral.
De woordvoerder voegt toe: “En bij mensen met andere risicofactoren zoals ondervoeding, kan die grens nog lager liggen.”
Is het risico groter voor stevige drinkers?
Als je veel drinkt, heeft je lever al zwaar te verduren met de afbraak van de alcohol. Als je daar dan ook regelmatig paracetamol bij slikt, kan het voor problemen zorgen. Maar is het risico op leverschade groter als je veel meer drinkt?
“Dat weten we niet. Het zal uitmaken wat de totale hoeveelheid drank is die genuttigd wordt, en wat je incidenteel drinken noemt. Iemand die dagelijks weinig drinkt heeft een lager risico, hoe meer je drinkt, hoe hoger het risico. Maar bij elk weekend veel drinken, wat sowieso erg ongezond is om meer redenen, is het best mogelijk dat er ook een effect op de lever kan zijn,” aldus de KNMP.
Hoe kom je veilig van je kater af?
De beste remedie om een kater te voorkomen is niet drinken. Maar als je toch een glaasje nuttigt, of een paar glaasjes, hoe kun je dan veilig de hoofdpijn voorkomen?
De KNMP zet een stappenplan voor de volgende dag in elkaar, zodat je (hopelijk) zo snel mogelijk weer de oude bent: “Neem een gezond ontbijtje, drink veel water, beweeg rustig en zit het uit. Een deel van de hoofdpijn komt door uitdroging, dus water helpt een beetje. Neem niet te veel paracetamol. Eén of twee tabletten van 500 mg is echt de max.”
En om een kater de volgende keer te voorkomen, in plaats van op te lossen? “Drink niet te veel, en alcoholvrij tussendoor. Wissel bijvoorbeeld water en drank af.” Thuisarts heeft een inzichtelijke pagina voor jongeren die soms te veel alcohol drinken. Zij tippen: “Drink geen alcohol tegen de dorst. Van alcohol krijg je juist meer dorst. Ook van bier.”